Het onderzoek waar we het vandaag over hebben, werd uitgevoerd in de VS en analyseerde de gegevens van meer dan 88.000 volwassenen die gedurende ongeveer 14 tot 20 jaar werden gevolgd als onderdeel van de grote Amerikaanse PLCO (Prostate, Lung, Colorectal and Ovarian Cancer Screening Trial), waarin 1.679 nieuwe gevallen van colorectale kanker werden gedocumenteerd.
Deelnemers verstrekten gedetailleerde informatie over hun alcoholgebruik in vier verschillende levensfasen, vanaf de leeftijd van 18 jaar, waardoor onderzoekers een compleet beeld konden krijgen van gewoonten in de loop van de tijd.
De resultaten laten duidelijk zien dat degenen die 14 of meer drankjes per week drinken, het equivalent van twee glazen wijn per dag, een 25% hoger risico hebben op colorectale kanker dan degenen die minder drinken. Maar de meest alarmerende gegevens betreffen degenen die hun hele volwassen leven een hoge consumptie hebben volgehouden: in dit geval stijgt het risico tot +91%, bijna het dubbele, met een bijzonder duidelijke impact op rectumkanker.
Het is niet alleen een kwestie van kwantiteit
Het onderzoek beperkte zich niet tot het meten van hoeveel mensen tegenwoordig drinken, maar reconstrueerde de alcoholgewoonten van deelnemers in vier verschillende leeftijdsgroepen, van jeugd tot volwassenheid. Deze aanpak maakte het mogelijk om te begrijpen dat het de duur en consistentie van consumptie in de loop van de tijd is die het verschil maakt, en niet individuele episoden.
De onderzoekers classificeerden de deelnemers als huidige drinkers, voormalige drinkers of geheelonthouders, en verdeelden ze verder op basis van hun gemiddelde drinkgedrag tijdens hun hele leven: minder dan één drankje per week, één tot minder dan zeven, zeven tot minder dan veertien en veertien of meer.
Een belangrijke verduidelijking: de drempel voor ‘zware’ consumptie is niet voor iedereen hetzelfde. Volgens de Amerikaanse voedingsrichtlijnen pasten de onderzoekers criteria toe die naar geslacht gedifferentieerd waren: voor vrouwen wordt de consumptie als zwaar beschouwd vanaf 14 drankjes per week, terwijl voor mannen de drempel stijgt tot meer dan 21 drankjes per week. Dit betekent dat bij dezelfde consumptie het risico voor vrouwen eerder optreedt.
Er komt echter een bemoedigend feit naar voren voor degenen die besluiten te stoppen. Voormalige drinkers lopen, zelfs met een voorgeschiedenis van matig of zwaar drinken, een risico op colorectale kanker dat vergelijkbaar is met dat van degenen die altijd weinig hebben gedronken.
Bovendien lopen degenen die zijn gestopt met drinken een lager risico op het ontwikkelen van niet-gevorderde adenomen, dat wil zeggen darmpoliepen die de voorlopers van kanker vertegenwoordigen en die, als ze niet worden behandeld, zich tot kanker kunnen ontwikkelen. Met andere woorden: stoppen levert reële en meetbare voordelen op.
Wat het in de praktijk betekent
Twee glazen wijn per dag is een drempel die velen als onschadelijk beschouwen. Toch is het volgens deze gegevens voldoende om het oncologische risico op een statistisch significante manier te verschuiven. Houd er rekening mee dat een “standaarddrankje” overeenkomt met ongeveer 150 ml wijn, een hoeveelheid die vaak minder is dan wat u daadwerkelijk in een glas schenkt.
Reeds bekende risicofactoren voor colorectale kanker zijn onder meer een dieet dat rijk is aan verwerkt vlees en weinig vezels bevat, zwaarlijvigheid en een sedentaire levensstijl. Alcohol draagt echter al geruime tijd bij aan dit beeld, met steeds steviger bewijsmateriaal.
De auteurs van het onderzoek benadrukken dat de resultaten de bestaande aanbevelingen niet veranderen: om het risico op kanker te verminderen blijft het advies om alcoholgebruik te minimaliseren en idealiter volledig te elimineren. Deze studie voegt echter een nieuw perspectief toe: zelfs degenen die al jaren drinken kunnen profiteren van de beslissing om te stoppen.
Zoals onderzoeker Erikka Loftfield van het National Cancer Institute stelde, suggereren de gegevens dat het oncologische risico van voormalige drinkers, zelfs met een geschiedenis van hoge consumptie, de neiging heeft zich aan te passen aan dat van degenen die altijd weinig hebben gedronken.
