Bij de fruitkraam hoor je vaak mensen vragen of die paarse pruimen of pruimen zijn, alsof het antwoord alleen maar een kwestie van etiket is. De meest voorkomende overtuiging is dat het dezelfde vrucht is, pruim genoemd als hij vers is en pruim als hij gedroogd is. De zaken liggen echter anders, want achter de twee namen schuilen twee verschillende botanische soorten, met een verre geografische oorsprong en een genetisch erfgoed dat al duizenden jaren gescheiden paden volgt.
Twee bomen, niet één
Pruimen en pruimen behoren tot hetzelfde geslacht, de Prunusen aan dezelfde familie, de Rosaceaedit is waar de verwarring ontstaat, zelfs als het gemeenschappelijke geslacht niet genoeg is om er dezelfde plant van te maken:
Zo herken je ze in één oogopslag
De verschillen tussen de twee vruchten zijn vrij duidelijk: de Europese pruim heeft de neiging een langwerpige of ovale vorm te hebben, terwijl de Japanse pruim meer rond en vlezig is. Bovendien hecht de pit bij de pruim zich aan het vruchtvlees en laat hij moeilijk los, terwijl hij bij de pruim met een natuurlijk gebaar, bijna vanzelf, loskomt. De kleur helpt ook, zij het met enkele uitzonderingen: pruimen verschijnen vaak in gele of gouden tinten, pruimen in intenser paars, hoewel de regel niet absoluut is en sommige soorten de kaarten door elkaar halen.
Pruimen: niet alleen jam! Trucs en recepten om ze het hele jaar door te bewaren en ervan te genieten
Ook een kwestie van smaak
De verschillen beperken zich niet tot uiterlijk. Onderzoek door de Universiteit van Maine naar drie soorten pruimen en pruimen en 14 cultivars, gepubliceerd in HortTechnologieheeft het gehalte aan oplosbare vaste stoffen (SSC) gemeten, de parameter die aangeeft hoeveel suiker (en andere stoffen) er in het sap is opgelost: bij Europese cultivars loopt de waarde op tot 22,1%, een cijfer dat ze beslist zoeter maakt in de mond, terwijl bij Aziatische cultivars, d.w.z. echte pruimen, de SSC tussen 6,7% en 13,6% stopt, met een zuurdere en frissere smaak. Het is dan ook niet verrassend dat de zoektocht naar zoetheid er instinctief toe leidt dat je voor de pruim kiest, terwijl het verlangen naar een levendiger toon de keuze op de pruim kan richten.
Waarom zeggen ze altijd ‘pruimen’
Juist de hogere suikerconcentratie verklaart waarom als we het over gedroogd fruit hebben, er altijd aan pruimen wordt gedacht en nooit aan pruimen: het is de Europese pruim, rijker aan sorbitol en enkelvoudige suikers, die zich beter leent voor dit soort verwerking. Bovendien beperkt uitdroging zich niet tot het conserveren van het fruit: uit een studie gepubliceerd in de Journal of Agricultural and Food Chemistry blijkt dat drogen bij 85°C de antioxidantactiviteit in beide geanalyseerde cultivars verdubbelt, een effect dat verband houdt met de concentratie van chlorogene en neochlorogene zuren. Het moet echter gezegd worden dat dit niet genoeg is om van een wondervoedsel te spreken: de enige gezondheidsclaim die de EFSA daadwerkelijk heeft goedgekeurd, betreft de bijdrage van gedroogde pruimen aan de normale darmfunctie, gegeven een consumptie van ongeveer 100 gram per dag, en komt pas na een eerste afwijzing van het verzoek in 2010. De andere eigenschappen, waaronder die van antioxidanten, blijven laboratoriumobservaties zonder gelijkwaardige erkenning door de toezichthouder.
Neven en geen tweelingen
Afgezien van de voedingssamenstelling, waar water, vitamines, mineralen en vezels vergelijkbaar zijn, komt het erop neer dat pruimen en pruimen een gemeenschappelijke botanische oorsprong hebben, maar zich langs verschillende paden, op verschillende continenten, met verschillende genetische snelheden hebben ontwikkeld. Ze bij dezelfde naam noemen is geen ernstige fout, het is slechts een taalkundige kortere weg die de markt en de gewoonte handig hebben gemaakt. De volgende keer dat u echter kiest tussen de paarse en gele fruitdozen, weet u dat u niet kiest tussen vers en gedroogd, maar tussen twee soorten die elkaar duizenden jaren geleden al van verre begroetten en elkaar nooit meer hebben ontmoet.
