Een donkere vorm, bijna perfect piramidaal, strekt zich uit over ongeveer 35 kilometer op het zee-ijs van Antarctica. Vanuit de ruimte gezien lijkt het alsof er iets midden in het wit is geplant. De verklaring is veel aardser: die enorme ‘piramide’ is de schaduw van de berg Erebus, de meest zuidelijke actieve vulkaan ter wereld.
Het beeld werd op 11 oktober 2026 door het Europese Copernicus-programma gekozen tot “Beeld van de Dag”, maar de opname dateert van 17 maart. Een van de Sentinel-2-satellieten bracht de vulkaan op Ross Island in natuurlijke kleuren in beeld, met zijn schaduw in noordoostelijke richting op het gefragmenteerde zee-ijs. Ongeveer 35 kilometer zwart over wit getekend, zoals gedocumenteerd door het Europese Copernicus-programma.
Waarom werpt Erebus zo’n lange schaduw
Mount Erebus reikt tot 3.794 meter boven zeeniveau. Op die breedtegraden, wanneer de zon laag aan de horizon staat, kan zo’n hoge berg enorme schaduwen werpen op het omringende landschap. In de Sentinel-2-opname doet het perspectief de rest: het donkere profiel wordt steeds smaller en krijgt de geometrische vorm die, van bovenaf gezien, lijkt op een gigantische piramide.
Naast de vulkaan is ook de Erebus Glacier Tongue te zien, een ijstong die vanaf de kust van Ross Island in zee uitsteekt. Sentinel-2-satellieten worden ook gebruikt om polaire omgevingen te observeren die moeilijk te bereiken zijn in het veld, en volgen de evolutie van gletsjers, zee-ijs en land.
Geen structuur begraven onder het ijs dus. En niet eens een mysterieuze vondst die plotseling op satellietbeelden verschijnt. Het enige dat nodig is, is een berg van bijna vier kilometer hoog, de zon in de juiste positie en een ijskoude uitgestrektheid die groot genoeg is om in een natuurlijk scherm te veranderen.
Bekijk dit bericht op Instagram
Onder het ijs van Erebus bevindt zich nog steeds lava
Het meest merkwaardige deel komt door beter te kijken naar de berg die die schaduw produceert. Erebus is een actieve stratovulkaan en de krater op de top herbergt een hardnekkig lavameer. Het Smithsonian Global Volcanism Program heeft de activiteit in het meer sinds minstens 1972 gedocumenteerd, vergezeld van Stromboliaanse explosies die vulkanische bommen tot aan de kraterrand konden uitwerpen.
NASA heeft Mount Erebus ook verschillende keren vanuit de ruimte waargenomen. Thermische infraroodbeelden maken het mogelijk om de hitte van de lava te onderscheiden te midden van een vrijwel volledig bevroren landschap. De vulkaan stoot regelmatig gas en stoom uit en vertegenwoordigt een zeldzame warmtebron in een van de koudste omgevingen op aarde.
De tegenstrijdigheid is er: sneeuw en ijs buiten, gesmolten gesteente in de krater. Zozeer zelfs dat het Erebus-lavameer door de jaren heen een natuurlijk laboratorium is geworden voor het bestuderen van een soort vulkanische activiteit die elders moeilijk waar te nemen is.
Het Amerikaanse McMurdo-station is ook vlakbij, terwijl de Nieuw-Zeelandse Scott-basis niet ver weg is. In een gebied waar het fysiek bereiken van elk punt ingewikkeld en duur is, hebben satellietobservaties daarom een waarde die veel verder gaat dan spectaculaire fotografie.
Deze keer gaf Sentinel-2 ook een klein geschenk terug aan de geometrie: een vulkaan van bijna 3.800 meter, een zon dicht bij de horizon en 35 kilometer schaduw. Er was niets anders nodig om de “piramide” te bouwen.
