Het begint met een onaangekondigde uitgave, een vergeten afspraak of een slecht uitgesproken zin. Tien minuten later bespreken ze die tijd in 2019, de karakterfouten van de ander en waarschijnlijk ook zijn moeder. Het aanvankelijke probleem is nu verspreid, maar beiden herinneren zich nog heel goed elk onrecht dat de afgelopen vijf jaar is aangericht. Volgens psycholoog Mark Travers, gespecialiseerd in koppelrelaties, is er een manier om deze escalatie te voorkomen: geef onmiddellijk het kleine deel van het onrecht toe dat ons toebehoort.
De techniek heet gedeeltelijke opbrengstwat vertaald kan worden als gedeeltelijke concessie. Het bestaat uit het erkennen van een specifieke verantwoordelijkheid zonder de schuld op zich te nemen van de hele discussie en zonder de redenen daarvoor op te geven. Een zin als ‘Je hebt gelijk, ik had je moeten waarschuwen’ kan de spanning verlagen voordat het gesprek verandert in een wedstrijd om te zien wie het meest heeft geleden. Het vereist natuurlijk dat je twee woorden zegt die tijdens een ruzie net zoveel lijken te wegen als een koelkast: ‘Je hebt gelijk.’
Hoe gedeeltelijke concessie werkt tijdens een geschil
Stel je voor dat je partner boos wordt omdat we een belangrijke beslissing hebben genomen zonder hem te raadplegen. We kunnen onze keuze verdedigen, uitleggen waarom deze redelijk was, en alle gelegenheden herinneren waarin de ander ook op dezelfde manier handelde. Misschien om een aantal precedenten naar voren te halen die dateren uit de tijd dat we elkaar nog belden.
Of we kunnen één ding meteen herkennen: “Ik had hier eerder met je over moeten praten.” Het verschil is wanneer de toelating komt. Travers merkt op dat degenen die zich tijdens een conflict genegeerd of tegengesproken voelen, de neiging hebben argumenten te verzamelen om te bewijzen dat ze gelijk hebben. De stem stijgt, de voorbeelden vermenigvuldigen zich en de discussie gaat over de persoon in plaats van over het betwiste gedrag.
Het spontaan erkennen van een verantwoordelijkheid kan deze dynamiek doorbreken, omdat de ander zich niet langer hoeft te committeren aan het bewijzen van iets dat we al hebben toegegeven. Natuurlijk moet je oprecht zijn. De klassieker ‘Oké, je hebt gelijk’, uitgesproken met de uitdrukking van iemand die een moord overweegt, levert nauwelijks hetzelfde resultaat op.
De psycholoog stelt ook voor om een andere veel voorkomende gewoonte te vermijden: onmiddellijk een ‘maar’ toevoegen aan uw bekentenis. ‘Je hebt gelijk, ik had het je moeten vertellen, maar jij ook…’ is een bijzonder efficiënte manier om de discussie voort te zetten waar we hem hadden achtergelaten. Het advies is om de herkenning te laten horen, zonder er meteen een kans voor een tegenaanval van te maken. Onze redenen kunnen even wachten. Ze zullen overleven.
Wat de wetenschap zegt over paren die elkaars redenen weten te herkennen
De door Travers beschreven gedeeltelijke concessie is een strategie die wordt voorgesteld op basis van zijn professionele ervaring. Er bestaat geen techniek onder deze naam waarvan de onmiddellijke effectiviteit is aangetoond door een specifiek klinisch experiment. Er is echter interessant onderzoek gedaan naar zeer vergelijkbaar gedrag: emotionele validatie, dat wil zeggen het vermogen om te herkennen en te begrijpen wat de partner communiceert.
Een studie gepubliceerd in Tijdschrift voor gezinspsychologie observeerde 93 paren die een kind verwachtten tijdens gesprekken van 15 minuten, opgenomen en geanalyseerd om de emotionele veranderingen van de deelnemers te volgen.
De onderzoekers ontdekten dat wanneer een persoon begrip, interesse en erkenning toonde tegenover zijn partner, de partner eerder van een negatieve emotionele toestand naar een neutrale of positieve toestand zou overgaan. Een grotere validatie tijdens conflicten ging ook gepaard met een betere relatiekwaliteit na de geboorte van het kind.
We hebben het over paren in een bepaalde levensfase, die van de zwangerschap, en door onderzoekers waargenomen associaties. Het zou daarom voorbarig zijn om te beweren dat dezelfde strategie altijd werkt, voor iedereen en in elke discussie. Het resultaat suggereert echter dat het gevoel dat er naar je wordt geluisterd het emotionele klimaat van een ruzie kan veranderen, zelfs als deze nog aan de gang is.
Een ander onderzoek dat in 2018 werd gepubliceerd, volgde 3.405 paren in vijf enquêtes, waarbij de relaties tussen conflicten, communicatie en romantische tevredenheid werden onderzocht.
De bevindingen brachten vaker ruzie, teruggetrokken houdingen en minder constructieve communicatie in verband met een lagere tevredenheid achteraf. De relaties waren echter bidirectioneel: de perceptie van de kwaliteit van de relatie had ook invloed op de manier van argumenteren. Kortom, het probleem houdt niet op bij het tellen van het aantal keren dat een koppel ruzie maakt. Ook de manier waarop hij conflicten onder ogen ziet en beheert, draagt bij aan de kwaliteit van de relatie.
Wees echter voorzichtig: het altijd eens zijn met je partner kan een probleem worden
Er is een detail dat tussen al deze goede bedoelingen verloren dreigt te gaan: het herkennen van een fout heeft alleen zin als die fout daadwerkelijk bestaat. Degenen die al de neiging hebben zich voor alles te verontschuldigen, misschien om het slechte humeur van hun partner te vermijden, zouden de gedeeltelijke concessie kunnen lezen als de zoveelste uitnodiging om begripvol, geduldig en meegaand te zijn.
Zelfs als hij hele goede redenen zou hebben om boos te zijn. Dat zou een nogal twijfelachtige toepassing van de techniek zijn. Een wetenschappelijke recensie gepubliceerd op Huidige mening in de psychologie door onderzoekers Nickola Overall en James McNulty benadrukten dat de nuttigste communicatie ook afhangt van de aard van het probleem.
Het tonen van begrip en beschikbaarheid kan helpen bij kleine of moeilijk te veranderen problemen. Wanneer we echter worden geconfronteerd met ernstig gedrag dat verandering vereist, kan directe en zelfs openlijk tegengestelde communicatie noodzakelijk zijn. Door altijd verzoenend te zijn, bestaat het gevaar dat onder bepaalde omstandigheden onopgelost blijft wat precies moet veranderen.
Dit onderscheid is vooral belangrijk in relaties waarin één van de twee partners systematisch alle verantwoordelijkheid op zich neemt. En in situaties van intimidatie, manipulatie of geweld kan een strategie die is ontworpen om normale meningsverschillen te beheersen, het beschermen van uw eigen veiligheid niet vervangen. Gedeeltelijke concessie is daarom zinvol als het twee mensen in staat stelt hun respectievelijke verantwoordelijkheden te erkennen zonder dat elke discussie in een beproeving verandert.
Zeggen ‘Ik had je moeten waarschuwen’ kan een goed begin zijn. Dan kunt u de beslissing bespreken, uw redenen toelichten en luisteren naar die van de ander. Zonder elk precedent weer tot leven te wekken, zonder een sentimenteel strafblad op te bouwen en vooral zonder te doen alsof iemand noodzakelijkerwijs verslagen moet worden. Ook omdat het winnen van een ruzie tegen je partner eerder korte termijn voldoening geeft. De volgende dag moeten we meestal verder samenwonen.
