Er is een recente ontdekking die astronomen dwingt sommige ideeën die als solide worden beschouwd, te heroverwegen. Het heet Cloud-9 en het is een hemellichaam dat volgens de meest wijdverbreide theorieën niet eens zou moeten bestaan. En toch is hij daar, ongeveer 14 miljoen lichtjaar van de aarde, stil en onzichtbaar, geïdentificeerd dankzij het gezamenlijke werk van radiowaarnemingen en zeer nauwkeurige beelden van de Hubble-ruimtetelescoop, ontwikkeld door NASA en ESA.
Cloud-9 bevindt zich aan de rand van het spiraalstelsel Messier 94, in een gebied waar de ruimte leeg lijkt, maar feitelijk een van de meest mysterieuze componenten van de kosmos herbergt: donkere materie.
Wat Cloud-9 zo’n bijzonder object maakt, is de totale afwezigheid van sterren. We hebben het niet over een zwak of zwak lichtgevend sterrenstelsel, maar over een gaswolk die nog nooit de lont van stervorming heeft aangestoken. Juist om deze reden waren de beelden van Hubble doorslaggevend: waar je zelfs het zwakste signaal van licht zou hebben verwacht, is er niets.
Radiogegevens hadden al de aanwezigheid van neutraal waterstof aangetoond, aanvankelijk gedetecteerd door de Chinese FAST-radiotelescoop en vervolgens bevestigd door de Green Bank Telescope en de Very Large Array. Maar tot voor kort bleef er twijfel bestaan of de sterren er wel waren, simpelweg te zwak om opgemerkt te worden. Hubble heeft deze mogelijkheid definitief uitgesloten.
Waarom Cloud-9 wordt beschouwd als een ‘mislukt sterrenstelsel’
Wetenschappers noemen Cloud-9 een soort ‘mislukt sterrenstelsel’, een structuur die zich in de vroege stadia van het universum heeft gevormd, maar er nooit in is geslaagd te evolueren zoals verwacht. Het bestaat uit een compacte, bijna bolvormige wolk met een diameter van ongeveer 4.900 lichtjaar en een gasmassa die gelijk is aan een miljoen keer die van de zon. Om stabiel te blijven moet het echter worden ondergedompeld in een halo van enorme donkere materie, die naar schatting ongeveer vijf miljard zonsmassa’s heeft.
Juist deze wanverhouding tussen wat we zien en wat we niet zien, maakt Cloud-9 tot een buitengewone case study. Zonder tussenkomst van sterren kunnen astronomen de effecten van donkere materie directer waarnemen en proberen te begrijpen hoe deze de geboorte van sterrenstelsels en de structuur van het universum dat we vandaag de dag kennen, heeft beïnvloed.
De onderzoeksresultaten zijn gepubliceerd in The Astrophysical Journal Letters en suggereren dat Cloud-9 mogelijk geen uitzondering is. Er zouden nog veel meer vergelijkbare structuren kunnen bestaan in de buurt van sterrenstelsels, die moeilijk te identificeren zijn omdat ze geen sterren hebben en gemakkelijk verstoord worden door de omringende kosmische omgeving.
Cloud-9 herinnert ons eraan dat het universum niet alleen bestaat uit wat schijnt. Een groot deel van de geschiedenis ervan is in het donker geschreven, in stille objecten die aan de blik ontsnappen, maar die ons juist om deze reden iets essentieels kunnen vertellen over onze kosmische oorsprong.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
