Italië is officieel een bosland, de bossen hebben de landbouwvelden ingehaald: hier is de kaart met de groenste gebieden

Als we het over bossen hebben, denken we vaak aan biodiversiteit, de opname van CO₂ en de strijd tegen de klimaatcrisis. Maar bossen zijn veel meer: ​​ze vertegenwoordigen een economisch, sociaal en cultureel erfgoed dat lokale gemeenschappen kan ondersteunen en de ontvolking van interne gebieden kan tegengaan.

Het nieuwe rapport bewijst het Bossen in de gemeentehet eerste sociaal-economische onderzoek naar het bosbouwerfgoed van Italiaanse gemeenten door PEFC Italia, met de steun en medewerking van de National Union of Mountain Community Municipalities (UNCEM), van Legambiente, van het National Forestry Information System (SINFor) en van het Caire Consortium, dat de aanwezigheid van het bos, gemeente voor gemeente, analyseert, de Forestry Index onthult, en de verspreiding ervan correleert met de economie, de bevolking en de economisch-sociale dynamiek van de gebieden.

Volgens de studie is meer dan 75% van het nationale bosgebied geconcentreerd in berggemeenten: hier overtreffen groene gebieden nu de agrarische gebieden en worden ze een motor van ontwikkeling voor lokale gemeenschappen. In feite zijn dit gebieden die slechts 13,5% van de Italiaanse bevolking huisvesten, maar het grootste deel van het natuurlijke kapitaal van het land in handen hebben.

Het rapport

De meest bosrijke gemeente van Italië is Marceltelli, een klein stadje in de provincie Rieti, waar 98,49% van het grondgebied bedekt is met bossen.

Zij volgen:

beide met een bosbedekking van meer dan 96%.

In de top tien bevinden zich ook kleine gemeenten verspreid over Ligurië, Piemonte, Toscane, Lazio, Friuli-Venezia Giulia en Trentino-Alto Adige, die allemaal een bosaanwezigheid van meer dan 95% delen.

Als we in plaats daarvan kijken naar de totale uitbreiding van de bossen, gaat het record naar Gubbio, in Umbrië, met ruim 26.000 hectare bos, gevolgd door San Giovanni in Fiore, in Calabrië, en Città di Castello. Hier is het bos niet alleen een onderdeel van het landschap, maar een identiteitselement dat de lokale geschiedenis, economie en cultuur heeft gevormd.

De studie wijst ook op een sterke concentratie van bosbouwactiva in berggebieden: bijna 76% van de Italiaanse bossen bevindt zich in berggemeenten, gebieden die slechts 13,5% van de nationale bevolking huisvesten, maar een groot deel van het natuurlijke kapitaal van het land in handen hebben. Integendeel: ongeveer de helft van de Italiaanse gemeenten heeft een bosbedekking van minder dan 20% en concentreert, ondanks dat meer dan tweederde van de Italianen er woont, minder dan 10% van de nationale bossen.

Maar misschien wel de meest interessante gegevens hebben betrekking op de relatie tussen bossen en ontwikkeling. In feite ontkracht het onderzoek het idee dat bosgebieden noodzakelijkerwijs synoniem zijn met isolatie of achterlijkheid. Steeds meer gemeenten die worden gekenmerkt door een hoge aanwezigheid van bossen trekken nieuwe inwoners, investeringen en economische activiteiten aan dankzij de kwaliteit van het milieu, de nabijheid van de natuur en een betere levenskwaliteit.

Zelfs vanuit economisch oogpunt komt er een positieve relatie naar voren tussen bosbouwerfgoed en lokale ontwikkeling. De meest dynamische gebieden zijn vaak de gebieden die erin slagen duurzaam bosbeheer, kwaliteitslandbouw, langzaam toerisme en valorisatie van ecosysteemdiensten te integreren. Een signaal dat bossen niet alleen een erfgoed vertegenwoordigen dat moet worden behouden, maar ook een strategische hulpbron voor de toekomst van interne gebieden, die in staat zijn welzijn, werkgelegenheid en veerkracht te genereren in het licht van de klimaatuitdagingen.

Een van de meest interessante aspecten die uit het onderzoek naar voren kwam betreft de relatie tussen bossen en de kwaliteit van leven. In tegenstelling tot wat je zou denken, zijn gebieden die worden gekenmerkt door een sterke aanwezigheid van bossen niet noodzakelijkerwijs marginale of economisch zwakke gebieden. Sterker nog, steeds meer mensen kiezen ervoor om te leven in een context die wordt gekenmerkt door een hoge milieukwaliteit, schone lucht, natuurlijke landschappen en een minder hectisch tempo. In veel gevallen worden bosgebieden aantrekkelijke plekken voor nieuwe bewoners, economische activiteiten en investeringen.

De meest dynamische realiteiten zijn de realiteiten die erin slagen duurzaam bosbeheer te integreren met kwaliteitslandbouw, langzaam toerisme, valorisatie van natuurlijke hulpbronnen en ecosysteemdiensten.

Hoeveel is een bos werkelijk waard?

Bossen bieden vaak onzichtbare maar fundamentele voordelen: ze reguleren de watercyclus, beschermen de bodem tegen erosie, verbeteren de luchtkwaliteit, behouden de biodiversiteit en slaan grote hoeveelheden koolstof op.

Een emblematisch voorbeeld komt van Marceltelli: hier wordt de economische waarde van de ecosysteemdiensten gegenereerd door het bosbouwerfgoed geschat op ongeveer 8 miljoen euro per jaar. Een natuurlijk kapitaal dat niet alleen voordelen oplevert voor degenen die in het gebied wonen, maar ook voor de gemeenschappen stroomafwaarts die profiteren van water, schone lucht en bescherming tegen hydrogeologische risico’s.

Een bondgenoot tegen de klimaatcrisis

Het rapport bevestigt hoe bossen door Italianen worden gezien als een strategische hulpbron. Volgens een recent onderzoek naar de perceptie van bossen beschouwt 94% van de burgers bossen als fundamentele bondgenoten in de strijd tegen de klimaatcrisis, beschouwt 90% ze als toevluchtsoorden voor biodiversiteit en 85% associeert ze met psychofysisch welzijn.

Toch blijft de rol van duurzaam bosbeheer weinig bekend, een steeds belangrijker instrument om bossen veerkrachtig te maken tegen de gevolgen van klimaatverandering, branden en extreme weersomstandigheden.

De gegevens van Bossen in de gemeente ze vertellen een vaak over het hoofd geziene realiteit: bossen zijn niet alleen natuurgebieden die beschermd moeten worden, maar groene infrastructuren die waarde, diensten en kansen opleveren. Investeren in het beheer ervan betekent investeren in de toekomst van lokale gemeenschappen, in de bescherming van de biodiversiteit en in het vermogen van ons land om de klimaatuitdagingen van de komende decennia het hoofd te bieden.