Iowa is nu een case study voor de Amerikaanse oncologie. Het is een van de slechts twee landen in de Verenigde Staten – het andere is Kentucky – waar de incidentie van kanker voortdurend groeit, in duidelijk contrast met de daling die op nationaal niveau wordt geregistreerd. Maar als in Kentucky de gegevens historisch gekoppeld zijn aan factoren als roken en systemische armoede, lijkt de toename van het aantal gevallen in Iowa nauw verbonden met een ecologische oorzaak.

@ Milieuraad van Iowa

Dit wordt bevestigd door het rapport “Environmental Risk Factors and Iowa’s Cancer Crisis”, gepubliceerd door de Iowa Environmental Council in samenwerking met het Harkin Institute. Het document, gebaseerd op de analyse van 29 experts, waaronder epidemiologen en gezondheidswerkers, wijst met de vinger naar een ‘giftige mix’: een opeenstapeling van verontreinigende stoffen die het verhaal van genetische ‘pech’ of een onjuiste levensstijl alleen al logenstraft.

Het gewicht van het agro-industriële systeem

Het verhaal van Chris Henning, verzameld door Nina B. Elkadi voor de online krant Gevoeligis het embleem van deze crisis. Henning zag zijn familie gedecimeerd worden door kanker, maar genetische tests sloten een erfelijke aanleg uit. Wat zijn familieleden deelden was het grondgebied: tientallen jaren doorgebracht op een boerderij in Greene County, waar ze vanuit de lucht fungiciden sproeiden en herbiciden hanteerden.

Vijfentachtig procent van het land van Iowa wordt gebruikt voor landbouw of veeteelt. De staat herbergt een concentratie van intensieve landbouw die twee en een half keer hoger is dan die van de tweede staat op de ranglijst. Deze productieverzadiging zorgt voor een ongekende stikstofbelasting. Mest en kunstmest, die op velden worden verspreid of in waterwegen terechtkomen, dringen in de vorm van nitraten de watervoerende lagen binnen en vervuilen het drinkwater van duizenden burgers.

De vier risicofactoren

Het rapport identificeert vier belangrijke alomtegenwoordige verontreinigende stoffen: nitraten, pesticiden, PFAS en radon (een natuurlijk voorkomend radioactief gas). De pesticiden die worden aangevallen zijn het meest verspreid in lokale monoculturen: glyfosaat, acetochloor en atrazine. Hoewel onderzoek zich vaak heeft gericht op de directe blootstelling van landarbeiders, laten nieuwe gegevens zien dat er een systemische impact is op de algemene bevolking via lucht en water.

De meest alarmerende gegevens betreffen jongeren: onder inwoners onder de 50 jaar houden zes van de tien meest voorkomende kankersoorten verband met deze vier omgevingsfactoren. Vooral nitraten zijn gecorreleerd met een verhoogd risico op colorectale en blaaskanker, pathologieën die steeds vroege delen van de bevolking treffen.

Afwezig milieutoezicht

“Iowanen verdienen het om te weten met welke risico’s ze worden geconfronteerd”, schrijven de auteurs van het onderzoek. Het politieke beheer van het probleem lijkt echter te ontbreken. Kerri Johannsen, beleidsdirecteur van de Iowa Environmental Council, benadrukt dat het niet alleen een kwestie is van het creëren van nieuwe regelgeving, maar van het rigoureus handhaven van bestaande regels, die vaak over het hoofd worden gezien om de productiviteit van de landbouwindustrie niet te vertragen.

Het rapport van de Iowa Environmental Council en het Harkin Institute verschuift het zwaartepunt van het debat: van een kwestie van individuele keuzes naar industrieel grondbeheer. Als een burger kan besluiten niet te roken, kan hij er ook niet voor kiezen om het radon dat uit de grond filtert niet in te ademen of om het water uit zijn watervoorziening niet te drinken als dit verzadigd is met nitraten en PFAS.

Uit technische gegevens blijkt dat veranderingen in individueel gedrag alleen niet voldoende zijn om risico’s te beperken. Om deze reden roepen deskundigen op tot een strikte toepassing van de bestaande wetten: er is bijvoorbeeld streng toezicht nodig op de verspreiding van mest afkomstig van de intensieve landbouw en een systematische monitoring van de afvloeiing uit de landbouw. Dit is geen ideologische strijd tegen de primaire sector, maar een noodzaak om te overleven voor een systeem dat momenteel voedsel produceert ten koste van de gezondheid van zijn inwoners.

De biologie wacht niet op de politiek

De urgentie van een structurele interventie wordt bepaald door een factor waarover niet kan worden onderhandeld: biologische latentie. Kanker is geen onmiddellijke bedreiging, maar het resultaat van een tientallen jaren durende accumulatie. De chemische blootstellingen die vandaag de dag plaatsvinden in de velden en watervoerende lagen van Iowa zijn de diagnoses die artsen tussen 2040 en 2050 zullen schrijven.

Zonder een koerswijziging die onder meer monitoring van particuliere waterputten omvat (vaak genegeerd door de huidige regelgeving) en een drastische vermindering van verontreinigende stoffen aan de bron, dreigt Iowa zijn negatieve staat van dienst te consolideren. De door het rapport beschreven ‘wolkenkrabber van risico’s’ heeft al een te solide basis; de enige journalistiek en wetenschappelijk verantwoorde oplossing is om te stoppen met het toevoegen van verdiepingen aan deze giftige structuur voordat deze het enige bepalende kenmerk van de Amerikaanse graanschuur wordt.