Groenland probeert een einde te maken aan de exploitatie van de hulpbronnen die onder zijn zee liggen opgeslagen. En dat gebeurt precies op het moment dat de Verenigde Staten opnieuw interesse tonen in de minerale rijkdommen van het Arctische eiland.
Een paar weken geleden keurde het Groenlandse parlement zelfs unaniem een resolutie goed om de winning van mineralen uit de zeebodem te verbieden, waarbij de regering werd gevraagd wetgeving in te voeren die de blokkade tot minstens eind 2029 zou handhaven, met de mogelijkheid om deze met nog eens twee jaar te verlengen.
Het besluit kwam kort na de aankondiging van Donald Trump over het starten van grootschalige olie-, gas- en mineralenexploratie in Groenland. De magnaat herhaalde het strategische belang van het eiland voor de veiligheid van de Verenigde Staten en Europa, en herinnerde ook aan een overeenkomst die in september met Denemarken en Groenland werd ondertekend, zonder echter te specificeren of de aangekondigde activiteiten ook de zeebodem omvatten.
Het verbod is nog niet in werking getreden: de wetgeving die nodig is om het in werking te stellen zal naar verwachting in de eerste helft van 2027 worden aangenomen.
Omdat Groenland zijn zeebodem wil beschermen
Het antwoord is simpel: centraal in het besluit staan de bescherming van het mariene milieu en de bescherming van de visserij, een fundamentele sector voor de Groenlandse economie. In feite is het onderwatermijnbouw, bekend als diepzeemijnbouwom aanzienlijke bezorgdheid te wekken over mogelijke schade aan oceaanecosystemen, te beginnen met het risico van onomkeerbaar verlies van biodiversiteit.
De zeebodem bevat minerale hulpbronnen die steeds vaker worden gezocht door de technologie- en energie-industrie, waaronder polymetaalknollen, rotsformaties die metalen bevatten die worden gebruikt bij de productie van batterijen, elektronische apparaten en militaire technologieën.
Groenland beschikt bovendien over enkele van de belangrijkste, nog weinig onderzochte minerale hulpbronnen ter wereld. Onder de deposito’s die internationale belangstelling trekken, bevinden zich de Tanbreezbeschouwd als een van de belangrijkste zeldzame aardmetalenprojecten, met naar schatting 28,2 miljoen ton aan zeldzame aardoxides.
Ondanks dit potentieel blijven de mijnbouwactiviteiten op het eiland beperkt vanwege extreme klimaatomstandigheden en een gebrek aan infrastructuur. De Groenlandse overheid heeft sinds 2021 geen nieuwe vergunningen meer afgegeven en het Amerikaanse bedrijf Greenland Energy is ondanks het beschikken over een vergunning voor olieproductie nog niet begonnen met boren vanwege het ontbreken van de benodigde vergunningen.
Nu past de resolutie van het Parlement zeker in een breder politiek debat. Donald Trump heeft zijn zinnen al vrijwel altijd op Groenland gericht, omdat hij het land van strategisch belang acht voor de nationale veiligheid en zijn natuurlijke hulpbronnen. Maar er is uiteraard geen gebrek aan tegenstand op het eiland, aangezien er geen twijfel over bestaat dat een uitbreiding van industriële activiteiten kwetsbare ecosystemen en hulpbronnen waarvan gemeenschappen afhankelijk zijn, in gevaar zou kunnen brengen.
In de Verenigde Staten heeft de race om mineralen uit de oceaanbodem inmiddels een nieuwe stap gezet. Juist in deze uren hield de regering-Trump de eerste veiling voor mijnconcessies in federale wateren voor de kust van Amerikaans-Samoawaarbij voorlopig twee grote oceaangebieden worden gegund aan een particulier bedrijf met een totale waarde van $ 6 miljoen. Een controversieel besluit, slechts drie dagen nadat een federale rechtbank oordeelde dat de beoordeling van de effecten op beschermde soorten vóór de veiling onwettig was.
De concessies geven nog geen toestemming voor commerciële mijnbouw, wat verder milieuonderzoek zal vereisen, maar markeert een versnelling in de exploitatie van minerale hulpbronnen onder water, ondanks zorgen van lokale gemeenschappen en milieuactivisten.
Bron: Groenlands parlement
