PFAS, een grote groep controversiële chemicaliën, staat al lange tijd in het middelpunt van de discussie vanwege hun bekende persistentie in het milieu en de potentiële gevolgen voor de gezondheid. Zoals nu bekend is, is besmetting werkelijk wijdverspreid: ze zijn aanwezig in water, bodem en voedsel, en een van de moeilijkheden is om precies te begrijpen wat de bronnen van hun verspreiding zijn.
Nu biedt een onderzoek, uitgevoerd door de Sapienza Universiteit van Rome samen met de CNR, een eerste wetenschappelijk instrument om dit probleem aan te pakken. De onderzoekers hebben in feite de chemische kenmerken van de PFAS die in verschillende gebieden aanwezig zijn geanalyseerd en zijn erin geslaagd specifieke ‘vingerafdrukken’ te identificeren die de verbindingen onderscheiden die door verschillende industriële processen worden geproduceerd. Met andere woorden: elke PFAS draagt informatie met zich mee die de herkomst ervan kan aangeven.
De techniek die de ‘handtekening’ van PFAS onthult
Tot nu toe maakten wetenschappelijke instrumenten het mogelijk om concentraties van PFAS in het milieu te meten, maar niet om de precieze herkomst ervan te achterhalen. De innovatie van het onderzoeksteam bestaat uit het gebruik van Compound-Specific Isotope Analysis (CSIA), een techniek die individuele chemische verbindingen rechtstreeks analyseert, waardoor de grenzen van traditionele isotopenanalyses worden overwonnen.
Stabiele isotopenanalyse is een techniek waarmee we de bron van vervuiling kunnen identificeren en kunnen begrijpen hoe verontreinigende stoffen in het milieu veranderen. In het geval van PFAS bevatten omgevingsmonsters veel verschillende organische moleculen, dus een ‘ensemble’-isotopische analyse maakt het niet mogelijk om de isotopische signatuur van een enkele verbinding te verkrijgen. Om deze reden wordt CSIA gebruikt, waardoor de stof van belang rechtstreeks kan worden geanalyseerd – leggen de onderzoekers uit.
Dr. Di Marcantonio ontwikkelde, onder leiding van professoren Luigi Dallai en Massimo Marchesi, een innovatieve CSIA-methode waarmee we betrouwbare resultaten konden verkrijgen voor de traceerbaarheid van de meest voorkomende PFAS, zoals PFOA, PFHpA en PFDA. De studie bracht significante isotopische verschillen tussen PFAS van verschillende oorsprong aan het licht, wat de weg vrijmaakte voor het identificeren van bronnen van besmetting.
Het vermogen om PFAS te koppelen aan de bron waar ze vandaan komen, betekent een enorme stap voorwaarts in de strijd tegen chemische vervuiling. Met deze techniek kunnen verantwoordelijkheden niet langer gemakkelijk worden afgewenteld: vervuilers laten een echte chemische ‘handtekening’ achter in het milieu, traceerbaar door onderzoekers.
Deze ontdekking biedt niet alleen een krachtig instrument voor milieuautoriteiten, maar biedt ook concrete hoop op een toekomst waarin PFAS-besmetting effectiever kan worden opgespoord en beheerd. Het onderzoek opent in feite de mogelijkheid om het bedrijf of de specifieke bron te identificeren die deze gevaarlijke chemicaliën heeft vrijgemaakt.
De resultaten van dit volledig Italiaanse onderzoek werden in het tijdschrift gepubliceerd Wetenschap van het totale milieu.
