Het verwarmen van voedsel in de magnetron in een plastic bakje, zelfs als het is geëtiketteerd als geschikt voor gebruik, beschermt niet tegen de verspreiding van microplastics in voedsel. Matteo Bassetti, hoogleraar Infectieziekten aan de Universiteit van Genua, zei dit in een interview met Fatto Quotidiano, geïnspireerd op een van zijn video’s op Instagram: plastic laat bij hitte microplastics vrij. En microplastics zijn nu overal.
De video in kwestie, die we binnenkort zullen zien, gaat uit van een studie gepubliceerd in Environmental Science & Technology van de Universiteit van Nebraska, waarin wordt gesteld dat drie minuten microgolven meer dan genoeg zouden zijn om het probleem te veroorzaken, een periode waarin één vierkante centimeter plastic tot 4,22 miljoen microplastics en 2,11 miljard nanodeeltjes kan vrijgeven in het voedsel dat wordt verwarmd.
Bekijk dit bericht op Instagram
Het interview: het gaat er niet om alarm te zaaien
Bassetti heeft het vermogen om met heldere tonen het publieke debat over gezondheidskwesties te betreden. Hier kiest hij echter voor de maat. “Het gaat er niet om alarm te zaaien, maar om duidelijk te maken dat het probleem bestaat”, zegt hij tegen Fatto Quotidiano. Hij benadrukt dat we niet in de tabakssituatie van de jaren zestig leven, toen er artsen waren die openlijk beweerden dat roken goed voor je was. “Maar wees voorzichtig: het is een onderschat fenomeen. We hebben overdreven met plastic, het is de oplossing voor alles geworden. En dit kan niet anders dan gevolgen hebben.”
Wat de wetenschappelijke literatuur zegt
De crux is voor Bassetti het verband tussen microplastics en chronische ontstekingen, een biologische oorzaak die vaak voorkomt bij veel ernstige pathologieën. En hij haalt een specifiek stukje data aan: uit een studie gepubliceerd in de New England Journal of Medicine blijkt dat bij patiënten met microplastics in atherosclerotische plaques het risico op een hartaanval, beroerte en overlijden aanzienlijk hoger is dan bij patiënten zonder microplastics. Het onderzoek, uitgevoerd bij 257 patiënten die ongeveer 34 maanden werden gevolgd, vond een 4,5 keer hoger risico bij personen met plastic deeltjes in de plaques. “Het is nog geen bewezen causaliteit”, geeft Bassetti toe, “maar het is ook geen statistisch detail.”
Over het feit dat de officiële preventierichtlijnen het onderwerp nog niet hebben geïmplementeerd, is Bassetti niet verrast: “Er ontstaat nu wetenschappelijke literatuur. Maar kijk, er verschijnen elke dag onderzoeken over dit onderwerp. De trend heeft zich nu geconsolideerd. Ik denk dat het snel zal intreden, omdat het een probleem is waar we mee te maken hebben, juist omdat we nu worden overspoeld door plastic”.
De strijd om flessenwater
Een van de duidelijkste standpunten is die over verpakt mineraalwater. Bassetti vertelt Il Fatto dat hij deze strijd ook wil voortzetten: kraanwater drinken betekent in Italië het verminderen van de blootstelling aan plastic door een waterbron te exploiteren die hij als ‘buitengewoon’ definieert. Microfiltratiesystemen voor thuis doen de rest. De praktische indicaties die hij suggereert zijn drie: verminder plastic flessen waar mogelijk, beperk verpakkingen, gebruik alternatieven zoals waterflessen gemaakt van andere materialen. “Vroeger gebruikten we houten materiaal”, herinnert hij zich, bijna alsof hij het idee wilde verdrijven dat plastic vanaf het begin onvermijdelijk was.
Het probleem van de normaliteit
Het meest interessante punt van het interview is misschien wel het minst besproken. Bassetti praat niet over catastrofes, maar over normaliteit, omdat plastic zo alomtegenwoordig is geworden dat we het niet meer als een probleem zien. Een industrie die minimaliseert, consumenten die naar gemak kijken, milieuschade die ‘360 graden’ gaat. Het beeld dat naar voren komt is niet dat van een noodsituatie met een begin- en einddatum, maar van een voortdurende, geaccumuleerde blootstelling, die het onderzoek leert te meten, terwijl de gewoonte om deze te negeren al geconsolideerd is.
