Het afgelopen weekend zijn honderden klimaatactivisten met kajaks en kleine boten het toegangskanaal naar de haven van Newcastle in New South Wales binnengevallen, waardoor het zeeverkeer werd geblokkeerd en de autoriteiten werden gedwongen alle scheepsactiviteiten ongeveer drie uur op te schorten.
Volgens de politie van NSW werden 141 mensen gearresteerd als onderdeel van de operatie – 121 volwassenen zijn beschuldigd van verschillende misdrijven op grond van de Crimes Act en de Marine Safety Act, terwijl 18 jongeren zullen worden behandeld op grond van de Young Offenders Act.
Het protest, georganiseerd door de klimaatbeweging Opkomend tijvalt onder de zogenaamde Volksblokkadeeen jaarlijkse actie van geweldloze burgerlijke ongehoorzaamheid waaraan dit jaar duizenden mensen deelnamen, in het water en op het strand. Tegelijkertijd klommen Greenpeace-activisten op een kolenvrachtschip en hingen een spandoek op met de woorden “Kolen en gas uitfaseren” en bleef meer dan drie uur aan boord voordat hij werd gearresteerd.
Bekijk dit bericht op Instagram
De havenautoriteiten hebben aangekondigd dat de activiteiten vanaf maandag weer normaal zullen zijn, waardoor de algehele impact op de steenkoolexport wordt gebagatelliseerd, terwijl de tijdelijke opschorting van de activiteiten wordt toegegeven.
Waarom Newcastle?
De haven van Newcastle wordt beschouwd als de grootste steenkoolexporthaven ter wereld. Jaarlijks passeren hier tientallen miljoenen tonnen thermische steenkool, die grotendeels bestemd zijn voor kolencentrales in Azië en Europa.
Het blokkeren van deze haven, al is het maar ‘slechts’ voor een paar uur, heeft daarom een enorme symbolische waarde: het betekent het raken van een sleutelknooppunt in de mondiale fossiele economie, waarbij we bedenken dat Australië nog steeds een van de grootste steenkoolexporteurs ter wereld is en dat het land zich formeel heeft gecommitteerd aan een netto-nulpunt in 2050, maar nieuwe fossiele projecten blijft steunen en autoriseren.
Dit is de paradox die activisten willen benadrukken: een regering die praat over de klimaattransitie, maar steenkool als hoeksteen van haar export houdt.
Binnen het protest waren er niet alleen studenten en historische activisten, maar ook kolenarbeiders die om concrete alternatieven vroegen, niet alleen om slogans over de groene transitie.
De CEO van de NSW Minerals Council heeft opgeroepen tot een permanent verbod op de jaarlijkse blokkade georganiseerd door Rising Tide, waarbij activisten ervan worden beschuldigd alleen de zichtbaarheid van de media te zoeken en de belangen van de lokale gemeenschap te overschaduwen.
Maar intussen zijn de beelden van honderden kajaks die kolenschepen blokkeren de wereld rond gegaan en komen op een moment dat de wetenschappelijke gemeenschap blijft herhalen dat we geen nieuwe fossiele voorraden kunnen openen als we binnen de 1,5 à 2°C van de opwarming van de aarde willen blijven.
Aan de ene kant benadrukken instellingen en de industrie de rol van steenkool voor de werkgelegenheid en de lokale economie; aan de andere kant beweren klimaatbewegingen dat het handhaven van de status quo betekent dat de kosten van een crisis die jaar na jaar verergert, worden afgewenteld op jongeren en de meest kwetsbare landen.
De keuze om zich te richten op de ‘grootste steenkoolhaven ter wereld’ is geen toeval: het is een manier om te zeggen dat de transitie niet alleen maar conferentieretoriek kan zijn, maar moet plaatsvinden via concrete beslissingen over infrastructuur, belastingen, vergunningen en deadlines.
