Een leren tas lijkt misschien een wereld verwijderd van een gekapt bos. Het staat in het raam, glanzend, goed gestikt en hangt onder een warm licht. Voordat het daar aankwam, doorliep het echter een lange toeleveringsketen: boerderijen, slachthuizen, handelaars, leerlooierijen, transport, verwerking, merken. Elke stap verplaatst het object een beetje verder weg van zijn oorsprong. Elk document kan verhelderen of verwarren.
Dit is de reden waarom de uitsluiting van runderleer uit de EU-regelgeving tegen ontbossing zwaarder weegt dan het lijkt. De Europese Commissie heeft de lijst van producten die onder de norm vallen gewijzigd, waarbij ruwe huiden, behandelde huiden en runderleer zijn weggelaten. Vee, hout, cacao, koffie, soja, palmolie en rubber blijven echter binnen, dat zijn de grondstoffen die het meest verband houden met de vernietiging van bossen. Het algemene doel van de verordening blijft om te voorkomen dat producten die verband houden met ontbossing of bosdegradatie de Europese markt binnenkomen.
Een fout in de rundvleestoeleveringsketen
De keuze valt binnen een proces van vereenvoudiging van de norm. Leer wordt beschouwd als een afgeleide van de toeleveringsketen van runderen, met een lagere economische waarde dan vlees en met vaak gescheiden commerciële kanalen. Brussel is daarom van mening dat het directe verband tussen huid en de drang om nieuwe weilanden te openen zwakker is. Bovendien wordt de volledige traceerbaarheid naar het land van herkomst op administratief vlak voor veel marktdeelnemers als zeer moeilijk omschreven.
Het milieuprobleem blijft bestaan, heel duidelijk. Hetzelfde dier kan vlees produceren dat onderworpen is aan controles en leer dat is uitgesloten van het strengste deel van de wet. Dit is waar de kritiek van milieuorganisaties vandaan komt: het verwijderen van leer van de lijst dreigt een grijs gebied te creëren vlak naast een van de meest delicate toeleveringsketens als gevolg van de druk op tropische ecosystemen.
Dit punt betreft ook Italië. Ons land kent een sterke leerlooierijsector, gekoppeld aan mode, schoenen, meubels en auto-interieurs. Een groot deel van het leer dat in de Italiaanse districten wordt verwerkt, is afkomstig van mondiale markten, ook uit landen waar de veeteelt een moeilijke relatie heeft met de bescherming van bossen. Een regel die een duidelijke herkomst en controles in de hele keten voorschrijft, zou een direct effect op dit deel van de productie hebben gehad.
Ontbossing blijft in het winkelwagentje
De EU-regelgeving inzake ontbossing is ontstaan uit een simpel feit: de Europese consumptie heeft impact op de bossen in de wereld. Koffie, cacao, soja, rundvlees, palmolie, hout en rubber komen dagelijks huizen, supermarkten, meubels, banden, veevoer en verwerkte producten binnen. Het idee van de wet is om bedrijven te vragen aan te tonen dat wat zij in de Europese Unie verkopen afkomstig is van legale toeleveringsketens en van land zonder recente ontbossing.
De nieuwe deadlines zijn al naar voren geschoven. Grote en middelgrote bedrijven moeten er vanaf 30 december 2026 aan voldoen, terwijl micro- en kleine bedrijven tot 30 juni 2027 de tijd krijgen. Het uitstel werd gepresenteerd als een manier om de aanvraag beter beheersbaar te maken, na maandenlange verzoeken van bedrijven, overheden en productiesectoren.
Het is gemakkelijk om het vereenvoudiging te noemen. Het probleem is om te begrijpen wie voor die eenvoud betaalt: het bedrijf dat minder papieren invult of het bos dat uit de documenten verdwijnt? Brussel verlicht de last precies daar waar de toeleveringsketen het moeilijkst te volgen is. Milieutraceerbaarheid werkt alleen als het materiaal wordt gevolgd, zelfs als het van vorm, naam en commerciële waarde verandert. Het gekapt bos blijft het gekapt bos, zelfs als het eindproduct een elegante schoen of de bekleding van een stoel wordt.
Luxe heeft oorsprong nodig
Er wordt vaak gesproken over koeienhuid als bijproduct. Een kwestie die later komt, bijna een herstel. Het maakt deel uit van het gesprek, zeker. Het andere deel gaat over transparantie. Een materiaal kan ondergeschikt zijn aan de economische waarde van het dier en toch een leesbare toeleveringsketen nodig hebben, vooral als het wordt gebruikt in producten die worden verkocht als kwaliteit, vakmanschap, duurzaamheid en duurzaamheid.
Voor een consument blijft het ingewikkeld om te begrijpen waar een tas of een paar schoenen echt vandaan komt. Op labels wordt vaak gesproken over vakmanschap, stijl, gemaakt in, soort leer. Veel minder dan de herkomst van het dier, het land van fok, het risico van ontbossing gekoppeld aan de toeleveringsketen. Met uitsluiting van de regelgeving dreigt deze ondoorzichtigheid langer aan te houden.
De Europese anti-ontbossingwet zal veel belangrijke grondstoffen blijven beheersen. Op dit terrein doet hij echter een stap terug. Het vlees blijft onder de lens. De huid glijdt eraf. In het midden blijft er een supply chain over die meer licht nodig heeft, niet minder.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
