In Amsterdam, op het podium van OBA Theater Amsterdam, nam dans een nooit eerder geziene vorm aan. Een danseres die getroffen is door amyotrofische laterale sclerose (ALS) is teruggekeerd naar het optreden, niet met haar eigen lichaam, maar via een digitale avatar die rechtstreeks door haar hersengolven wordt geleid. Een moment dat het concept van artistieke prestaties transformeerde. De hoofdpersoon van het project, Breanna Olson, had sinds haar kindertijd haar artistieke identiteit opgebouwd in de hedendaagse dans. De neurodegeneratieve ziekte ontnam geleidelijk haar motorische controle, maar niet het vermogen om zich beweging voor te stellen.
Bekijk dit bericht op Instagram
De technologie die gedachten vertaalt in dans
De kern van het experiment is een geavanceerde hersen-computerinterface, ontwikkeld door Dentsu Lab in samenwerking met NTT. Via een EEG-helm worden de elektrische signalen uit de hersenen van de danser opgenomen en vertaald in digitale instructies. Wanneer Olson een choreografisch gebaar voorstelt, interpreteert het systeem dit en zet het om in beweging voor een mixed reality-avatar die op het podium wordt geprojecteerd. Het resultaat is een dans tussen fysiek en virtueel, waarbij creativiteit niet langer via spieren maar via neurale activiteit verloopt.
“Waves of Will”: het project dat vorm geeft aan het onzichtbare
De voorstelling is onderdeel van het project Golven van wileen initiatief dat nieuwe manieren van expressie onderzoekt voor mensen met een lichamelijke beperking. Het doel is niet om het lichaam te vervangen, maar om de artistieke identiteit te herstellen door middel van geavanceerde technologische hulpmiddelen. Olson legde uit hoe complex het proces is: het beheersen van de avatar vereist een zeer hoge mate van concentratie, waarbij externe gedachten en stimuli worden geïsoleerd. Een intense mentale oefening, die haar echter de kans gaf een vorm van creatieve vrijheid te herontdekken.
Een nieuwe manier om handicap en creativiteit te begrijpen
Tijdens de voorstelling danste de avatar samen met andere echte dansers, waardoor een verwevenheid van fysieke en digitale aanwezigheid ontstond. Het publiek was getuige van een nieuwe choreografische taal, waarbij de beweging rechtstreeks uit de geest komt. Voor Olson was het moment op het podium een terugkeer naar het artistieke leven: een ervaring die de verbinding met dans die door ziekte verloren was gegaan, opnieuw opbouwde. Technologie vervangt in dit geval de kunst niet, maar breidt deze uit.
Volgens de betrokken onderzoekers zouden soortgelijke systemen op een dag ook kunnen worden toegepast op alledaagse apparaten zoals slimme rolstoelen of geavanceerde communicatiemiddelen. De Amsterdamse voorstelling markeert daarmee een keerpunt: niet zomaar een technologisch experiment, maar een krachtig statement over wat het betekent om vandaag de dag te creëren, jezelf te uiten en te dansen, ook al kan het lichaam dat niet meer in de traditionele zin van het woord.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
