Ongeveer een derde van ons leven brengen we slapend door. Vijfentwintig jaar, min of meer, als we 75 worden. Een enorme hoeveelheid tijd waarin we ervan overtuigd zijn dat we helemaal niets doen. Het is jammer dat ons lichaam een ​​nogal drukke agenda heeft: het hart vertraagt, de hersenen reorganiseren herinneringen, het immuunsysteem blijft werken en de spieren herstellen van de inspanningen van de dag.

Door goed te slapen, kan het lichaam functies uitvoeren die fundamenteel zijn voor onze gezondheid. En als er geen rust is, zijn de gevolgen veel eerder voelbaar dan we denken, van concentratieproblemen tot een toename van de eetlust.

Volgens de Centers for Disease Control and Prevention (CDC) moeten volwassenen tussen de 18 en 60 jaar minstens zeven uur per nacht slapen. Maar de uren alleen vertellen slechts een deel van het verhaal. Het maakt ook uit hoe we slapen, hoe vaak we wakker worden en hoe regelmatig onze schema’s zijn.

Het brein brengt orde in herinneringen (en gaat ook om met verspilling)

Terwijl we slapen, blijven de hersenen erg actief. Gedurende de nacht doorlopen we verschillende cycli van niet-REM- en REM-slaap, twee fasen die op verschillende manieren betrokken zijn bij het geheugen, het leren en de emotieregulatie.

De informatie die gedurende de dag wordt verzameld, wordt opnieuw verwerkt en sommige herinneringen worden geconsolideerd. Daarom kan een goede nachtrust na het studeren nuttiger zijn dan nog een paar uurtjes met je ogen dicht. Dan is er nog een ander werk, minder bekend. De hersenen beschikken over een afvalverwerkingssysteem, het glymfatische systeem, waarvan de activiteit in verband is gebracht met de slaap.

Tot de onderzochte stoffen behoren bèta-amyloïde en het tau-eiwit, dat betrokken is bij de ziekte van Alzheimer. Onderzoek probeert nog steeds te verduidelijken hoe deze processen bij mensen werken en welke rol ze spelen bij de preventie van neurodegeneratieve ziekten. Eén ding is echter goed gedocumenteerd: weinig slapen brengt de aandacht, het geheugen en het leervermogen in gevaar. En het brein, hoe onvermoeibaar we ook denken dat het is, presenteert de rekening.

Het hart vertraagt ​​en de bloeddruk daalt

Tijdens de niet-REM-slaap wordt het parasympathische zenuwstelsel over het algemeen actiever. Het is wat de rustomstandigheden bevordert en ons lichaam in staat stelt het activeringsniveau te verminderen. De hartslag neemt af, de bloeddruk neigt te dalen en de activiteit van het sympathische zenuwstelsel, betrokken bij de reactie op stress, wordt ook verminderd. Het hart blijft natuurlijk kloppen, maar werkt onder andere omstandigheden dan wanneer het wakker is.

Als we langere tijd te weinig slapen, kunnen deze mechanismen verstoord raken. Talrijke onderzoeken hebben onvoldoende slaap in verband gebracht met een hoger risico op hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten en beroertes. Dit is ook de reden waarom de American Heart Association slaap heeft opgenomen als een van de acht fundamentele elementen voor de cardiovasculaire gezondheid, naast voeding, fysieke activiteit en bloeddrukcontrole.

Weinig slapen kan ons hongeriger maken

Een nachtje woelen en draaien in bed kan ook gevolgen hebben voor de koelkast. En het is niet alleen een kwestie van nervositeit. Slaap neemt deel aan de regulatie van hormonen die honger en verzadiging onder controle houden, waaronder ghreline, dat de eetlust stimuleert, en leptine, dat helpt signaleren wanneer we genoeg hebben gegeten.

Als we te weinig slapen, kunnen deze mechanismen veranderen. Sommige onderzoeken hebben een toename waargenomen van de honger, het verlangen naar calorierijk voedsel en de hoeveelheid voedsel die gedurende de dag wordt geconsumeerd. Slaapgebrek kan ook de insulinegevoeligheid beïnvloeden, het vermogen van cellen om te reageren op het hormoon dat de bloedsuikerspiegel reguleert.

Onvoldoende en langdurige rust wordt in verband gebracht met een groter risico op obesitas en diabetes type 2, hoewel lichaamsgewicht en metabolisme natuurlijk van veel andere factoren afhankelijk zijn. Acht uur slapen zal de extra kilo’s dus niet op magische wijze laten verdwijnen. Maar proberen een uitgebalanceerd dieet te volgen terwijl je heel weinig slaapt, kan aanzienlijk ingewikkelder worden.

Het immuunsysteem blijft ons verdedigen

Terwijl we onder de dekens liggen, is ook het immuunsysteem aan het werk. Tijdens de slaap worden verschillende processen gereguleerd waarbij immuuncellen en cytokines betrokken zijn, eiwitten die ervoor zorgen dat onze afweer kan communiceren en de reactie op infecties kan coördineren. Rust draagt ​​ook bij aan het immuungeheugen, d.w.z. het vermogen van het lichaam om ziekteverwekkers te herkennen die het al is tegengekomen.

Het is een relatie die twee kanten op werkt. Als we ziek zijn, kunnen bepaalde moleculen die door het immuunsysteem worden geproduceerd, de behoefte aan slaap vergroten. Kortom, de slaperigheid die ons tijdens de griep vergezelt, heeft ook een biologische verklaring. Goed slapen ondersteunt de normale werking van het immuunsysteem. Dat betekent natuurlijk niet dat je immuun wordt voor infecties, maar dat je het lichaam gunstige omstandigheden biedt om ermee om te gaan.

Spieren en botten herstellen van de inspanningen van de dag

Diepe slaap gaat gepaard met een belangrijke afgifte van groeihormoon, wat bij volwassenen ook bijdraagt ​​aan het onderhoud en herstel van weefsels. Tijdens rust gaan de spierherstelprocessen door en consolideert het zenuwstelsel een aantal motorische vaardigheden die gedurende de dag zijn geleerd. Voor sportbeoefenaars is voldoende slaap daarom onderdeel van herstel, samen met voeding en voldoende training.

Dit geldt ook voor degenen die geen voet in de sportschool zetten. Spieren werken elke dag, wanneer we lopen, trappen beklimmen, boodschappentassen dragen of urenlang op onze voeten staan. Herstel is van invloed op iedereen, zelfs op degenen die een dagje boodschappen doen meer dan voldoende fysieke activiteit vinden.

Ook de lever en de ogen hebben baat bij rust

De lever stopt niet met werken als we in slaap vallen. Het blijft deelnemen aan het metabolisme van voedingsstoffen, de regulering van de bloedsuikerspiegel en de transformatie van talrijke stoffen die in het lichaam aanwezig zijn.

De activiteiten volgen ook circadiane ritmes, gecoördineerd met de afwisseling tussen dag en nacht. Sommige observationele onderzoeken hebben regelmatige slaapgewoonten in verband gebracht met een betere levergezondheid. De ogen worden ook beïnvloed door de kwaliteit van de rust. Weinig slapen kan droge ogen, irritatie en ongemak veroorzaken, vooral bij mensen die daar al vatbaar voor zijn.

Gedurende de nacht wordt het oogoppervlak beschermd en vochtig gehouden door de traanfilm, terwijl de weefsels hun eigen fysiologische onderhoudsprocessen volgen. Het onderzoek bestudeert ook mogelijke mechanismen voor de eliminatie van afvalstoffen in de oogweefsels, die in sommige opzichten vergelijkbaar zijn met die in de hersenen.

Slaap helpt ook bij het beheersen van emoties en stress

Er is een reden waarom, na een slapeloze nacht, zelfs een kleine tegenslag ondraaglijk kan voelen. Slaap neemt deel aan de regulatie van emoties en het functioneren van hersengebieden die betrokken zijn bij reacties op stress. Vooral tijdens de REM-fase verwerken de hersenen informatie en emotionele ervaringen.

Uit onderzoek blijkt dat deze processen bijdragen aan de manier waarop we omgaan met wat er overdag met ons gebeurt. Door weinig slaap te krijgen, kunnen we prikkelbaarder, minder gefocust en minder goed in staat zijn om met uitdagende situaties om te gaan. En vaak ontstaat er een cyclus die moeilijk te doorbreken is: stress verslechtert de slaap en onvoldoende slaap maakt het moeilijker om met stress om te gaan.

Hoeveel uur moeten we slapen om ons goed te voelen?

Volgens de National Institutes of Health wordt voor de meeste volwassenen tussen de zeven en negen uur slaap per nacht aanbevolen. Adolescenten hebben over het algemeen acht tot tien uur slaap nodig, terwijl kinderen tussen zes en twaalf jaar negen tot twaalf uur moeten slapen. Er zijn individuele verschillen.

Sommige mensen worden vroeg wakker en zijn ’s ochtends actiever, anderen gaan liever laat naar bed en bereiken in de avonduren de maximale concentratie. Het zijn de zogenaamde chronotypes, beïnvloed door genetica, leeftijd en dagelijkse gewoonten. Een nachtbraker zijn betekent echter niet automatisch dat je minder slaap nodig hebt. Regelmaat telt ook. Door op redelijk constante tijden te gaan slapen en wakker te worden, blijft onze biologische klok synchroon.

Hoe je beter kunt slapen zonder van je slaapkamer een laboratorium te maken

Om de slaap te verbeteren hoeft u niet per se bepaalde apparaten, supplementen of accessoires aan te schaffen. Sommige dagelijkse gewoonten kunnen al een verschil maken. Blootstelling aan natuurlijk licht in de ochtend helpt uw ​​circadiane ritme te reguleren. Door overdag aan lichaamsbeweging te doen, de hoeveelheid cafeïne in de uren vóór het slapengaan te beperken en regelmatige uren aan te houden, kunt u beter in slaap vallen.

De slaapkamer heeft ook zijn belang. Een donkere, rustige omgeving met een comfortabele temperatuur vermindert prikkels die de slaap kunnen verstoren. En dan zijn er de schermen. Fel licht in de avonduren kan de biologische signalen verstoren die het lichaam voorbereiden op rust, terwijl berichten, meldingen en boeiende inhoud ons langer wakker kunnen houden dan verwacht.

Voor mensen die aan chronische slapeloosheid lijden, is het veranderen van een paar gewoonten misschien niet genoeg. De richtlijnen van het American College of Physicians bevelen cognitieve gedragstherapie aan, specifiek voor slapeloosheid, bekend als CGT-I, als initiële behandeling. Intens snurken, ademhalingspauzes ’s nachts en aanhoudende slaperigheid overdag verdienen ook medische evaluatie.

Goed slapen vereist geen perfecte routine of het obsessief monitoren van elke minuut die je in bed doorbrengt. Ons lichaam heeft tijd en adequate omstandigheden nodig om de verschillende slaapfasen te doorlopen. We kunnen ook het licht uitdoen en de dag voorbij verklaren. Het lichaam lijkt nog een lange weg te gaan.