De één scheidt geduldig papier, plastic en metalen, een ander vindt gescheiden afvalinzameling tijdverspilling. De eerste is beslist interessanter in de ogen van een potentiële partner, althans volgens de wetenschap. Het blijkt dat zelfs de manier waarop we met afval omgaan een zekere aantrekkingskracht kan hebben. Natuurlijk zou bijna niemand nat management tot de kenmerken van zijn ideale partner rekenen, misschien naast gevoel voor humor en blauwe ogen. Toch vertellen dagelijkse gewoonten veel over ons, zelfs als het gaat om het kiezen van een persoon met wie we ons leven willen delen.
Dit blijkt uit een onderzoek gepubliceerd in Onderzoek naar omgevingspsychologie door Daniel Farrelly, psycholoog van de Universiteit van Worcester, en Manpal Singh Bhogal, van de Universiteit van Wolverhampton. Via twee online experimenten constateerden de onderzoekers dat mensen waarvan werd beschreven dat ze milieuvriendelijk gedrag vertoonden, over het algemeen als wenselijker werden beoordeeld dan mensen die met afval geassocieerd werden. En als je je een duurzame relatie voorstelt, speelt er nog een ander element een rol: hoeveel de waarnemer persoonlijk geeft om de bescherming van het milieu.
De onverwachte charme van gescheiden afvalinzameling
Bij het eerste experiment betrokken onderzoekers 140 heteroseksuele Britse volwassenen, gelijk verdeeld tussen mannen en vrouwen. Ze kregen elk acht korte beschrijvingen voorgeschoteld van mensen die zich bezighielden met vrij alledaagse activiteiten: afval sorteren, documenten printen, elektrisch autorijden of vuurwerk afsteken. Voor elk duurzaam gedrag was er een tegenovergestelde versie.
In het geval van de gescheiden afvalinzameling besteedt de één bijvoorbeeld graag tijd aan het scheiden van papier, plastic en metalen, terwijl een ander er de voorkeur aan geeft om wat hij als een nutteloze tijdverspilling beschouwt, te vermijden. Vervolgens werd aan de deelnemers gevraagd om te beoordelen hoe wenselijk elke persoon was voor een losse relatie of een langdurige relatie, waarbij een score van één tot vijf werd toegekend. De ecologische profielen kregen significant betere beoordelingen, zonder bijzondere verschillen tussen mannen en vrouwen.
De duur van de relatie bracht echter een curiosum aan het licht: hoewel duurzaam gedrag gewaardeerd werd zowel voor korte avonturen als voor stabiele relaties, waren mensen die niet erg alert waren op het milieu relatief meer wenselijk voor incidentele daten dan voor een serieuze relatie.
Een onderscheid dat, als je erover nadenkt, zijn eigen logica heeft. Een plezierige date kan gemakkelijk eindigen zonder de huishoudelijke gewoonten van de ander te kennen; Samenleven bestaat daarentegen ook uit rekeningen, boodschappen doen, klusjes en dagelijkse verplichtingen. En als een van de twee het belangrijk vindt om verspilling te voorkomen terwijl de ander alle lichten in huis aan laat alsof ze een luchthaven verlichten, kan er al enige discussie in het lot van het koppel geschreven worden. Misschien is hij heel aardig, charmant en bereidt hij ook een uitstekende risotto, maar op de derde rekening kan hij een paar punten verliezen.
Vertel me hoeveel u om het milieu geeft en ik vertel u wie u misschien leuk vindt
Om deze relatie verder te onderzoeken voerden Farrelly en Bhogal een tweede experiment uit waarbij 133 andere heteroseksuele Britse volwassenen betrokken waren, met een gemiddelde leeftijd van ongeveer 26 jaar. Deze keer vulden de deelnemers, voordat ze potentiële partners evalueerden, een vragenlijst van 24 vragen in over hun relatie met de natuur, het behoud van hulpbronnen en het belang dat wordt gehecht aan milieubescherming.
Vervolgens onderzochten ze twaalf beschrijvingen: vier mensen met duurzaam gedrag, vier met minder milieuvriendelijke gewoonten en nog eens vier gepresenteerd via neutrale alledaagse details. Een soort catalogus van potentiële partners zonder foto’s, romantische biografieën en motiverende zinnen, waarbij zelfs de manier van gebruik van een fles zou kunnen bijdragen aan het oordeel.
Mensen met sterkere milieuovertuigingen hadden de neiging groene profielen meer te waarderen als ze zich een duurzame relatie voorstelden. Integendeel, zij beoordeelden individuen die geassocieerd werden met verspilling als minder wenselijk, vooral als het om een stabiele relatie ging. Persoonlijke overtuigingen hadden zo’n gewicht dat, eenmaal in aanmerking genomen in de statistische analyse, het algehele verschil tussen de profielcategorieën niet langer significant was. Kortom: de aantrekkingskracht van duurzaamheid hangt ook af van de ogen van de toeschouwer.
Sentimentele compatibiliteit gaat immers ook via wat wij belangrijk vinden. Laten we denken aan een vegetariër die de keuken deelt met iemand die een lunch zonder vlees ondenkbaar acht, of aan iemand die veel waarde hecht aan sparen en verliefd wordt op iemand die in staat is zijn hele salaris aan impulsieve aankopen te besteden.
Je kunt smoorverliefd zijn en urenlang ruzie maken voor de koelkast of het bankafschrift. Geen van deze verschillen maakt een relatie onmogelijk, maar vereist wel een zekere bereidheid om compromissen te sluiten. Omgevingsgevoeligheid zou een soortgelijk mechanisme kunnen volgen: het herkennen van waarden die we met anderen delen, kan helpen om ze interessanter te maken. En misschien stelt het ons in staat ons een dagelijks leven voor te stellen met iets minder wrijving, tenminste over bepaalde onderwerpen.
Omdat een milieuvriendelijk persoon betrouwbaarder kan lijken
Volgens de auteurs is er ook een andere mogelijke verklaring, die verband houdt met wat in de psychologie prosocialiteit wordt genoemd, namelijk de neiging om te handelen en tegelijkertijd rekening te houden met het welzijn van anderen. Het goed scheiden van afval, het gebruik van herbruikbare containers of het achterwege laten van bepaalde gemakken kan tijd, aandacht en soms geld vergen, zonder noodzakelijkerwijs een direct persoonlijk voordeel op te leveren.
Degenen die dit gedrag observeren, kunnen het daarom interpreteren als tekenen van verantwoordelijkheid, samenwerking en bereidheid zich in te zetten voor iets dat verder gaat dan het eigen belang. Eigenschappen die bij het zoeken naar iemand om een relatie mee op te bouwen best wenselijk kunnen zijn.
Laten we ons voorstellen dat twee mensen een diner hebben met vrienden. De één biedt spontaan aan om de tafel af te ruimen en te helpen met het opruimen van de keuken, terwijl de ander op mysterieuze wijze verdwijnt net als het tijd is om de afwas te doen. Misschien ging ze naar het toilet, misschien kreeg ze een heel belangrijk telefoontje. Feit is dat hij, als hij weer verschijnt, alles schoon en netjes aantreft. Het eerste gedrag zal waarschijnlijk een positievere indruk wekken, omdat het beschikbaarheid en aandacht voor anderen communiceert.
De door de onderzoekers voorgestelde redenering is vergelijkbaar: milieuvriendelijke gewoonten kunnen worden geïnterpreteerd als signalen van kwaliteit die ook nuttig zijn in het huwelijksleven. Als u weet hoe u plastic van papier kunt onderscheiden, garandeert dit natuurlijk niet dat u een attent persoon bent. Het zou geweldig zijn om een betrouwbare metgezel te kunnen herkennen door simpelweg te observeren waar hij een fles gooit, maar romantische relaties vereisen iets uitgebreidere evaluaties.
De twee psychologen hadden dit verband overigens al in 2021 onderzocht, via een studie gepubliceerd in Persoonlijkheid en individuele verschillen. Bij die gelegenheid merkten ze op dat mannen en vrouwen de voorkeur gaven aan mensen met ecologisch gedrag voor langdurige relaties. Deelnemers verklaarden ook een grotere bereidheid om duurzame gewoonten aan te nemen in de aanwezigheid van potentiële partners van het andere geslacht.
Een dynamiek die een andere nuance van verkering introduceert: het verlangen om een goede indruk te maken kan ook van invloed zijn op de manier waarop we onszelf aan anderen presenteren. Aan de andere kant zijn we tijdens de eerste dates vaak heel voorzichtig om de beste versie van onszelf te laten zien. Je luistert aandachtig, probeert attent te zijn en vermijdt zelfs het monopoliseren van de afstandsbediening. Dan komt het dagelijkse leven, het echte, en het handhaven van bepaalde normen vereist een iets grotere inzet dan die van eerste dates.
In de experimenten werd de waargenomen aantrekkelijkheid van bepaald gedrag gemeten, waarbij alle variabelen die romantische relaties zo onvoorspelbaar maken, buiten beschouwing werden gelaten. De auteurs zijn nu van plan dieper op dit aspect in te gaan, in een poging te begrijpen of de wens om aantrekkelijker te zijn mensen kan aanmoedigen om daadwerkelijk duurzamere gewoonten aan te nemen. Omdat het weinig moeite kost om onszelf milieubewust te verklaren tegenover iemand die we leuk vinden; het volhouden van die gewoonten, zelfs als niemand kijkt, is een andere zaak.
Voorlopig suggereert onderzoek dat zelfs ogenschijnlijk onbeduidende gebaren kunnen bijdragen aan het beeld dat anderen van ons hebben. Gevoeligheid voor de omgeving, vooral als deze wordt gedeeld, kan een wenselijke kwaliteit in een relatie worden, omdat het iets zegt over onze prioriteiten en hoe we ervoor kiezen ons te gedragen. Om te begrijpen of twee mensen echt bij elkaar passen, heb je natuurlijk meer nodig dan een prullenbak. Als jullie echter na een paar maanden samenwonen geen van beiden voor de zoveelste keer hoeven uit te leggen waar de pizzadoos wordt weggegooid, is dat waarschijnlijk al een goed begin.
