Een smartphone die om drie uur ’s middags uitgaat, hoeft niet per se weggegooid te worden: een nieuwe batterij kan voldoende zijn. Toch was het vervangen van een apparaat jarenlang vaak eenvoudiger dan het repareren ervan. Gelijmde onderdelen, moeilijk bereikbare batterijen, dure of niet verkrijgbare reserveonderdelen.
Sinds 22 oktober 2026 is in Italië echter een wet van kracht die het recht op reparatie versterkt. En het repareren van een smartphone krijgt een betekenis die verder gaat dan alleen sparen: het betekent dat we kunnen beslissen hoe lang we een object waarvoor we al betaald hebben, willen gebruiken.
We hebben smartphones gekocht, maar wie bepaalt hoe lang ze mee moeten gaan?
Wanneer we een telefoon kopen, worden we eigenaar van het apparaat. De mogelijkheid om het door de jaren heen te laten functioneren, hangt echter nog steeds sterk af van wie het heeft gebouwd. Het is de fabrikant die beslist hoe de componenten worden geassembleerd, welke reserveonderdelen worden gedistribueerd, onder welke voorwaarden deze beschikbaar worden gesteld en hoe lang het besturingssysteem moet worden bijgewerkt.
Een vastzittende accu kan een complexe ingreep vergen, een laadpoort die moeilijk te bereiken is kan de arbeid vergroten. En een prima apparaat kan minder veilig worden als het geen updates meer ontvangt. Dit zijn industriële beslissingen die uiteindelijk van invloed zijn op de levensduur van een object dat we bezitten. En natuurlijk voor onze portemonnee.
Milieuorganisaties, consumenten en onafhankelijke reparateurs vragen al jaren om regels die deze relatie weer in evenwicht kunnen brengen. De coalitie Right to Repair Europe, die verenigingen en entiteiten uit de sector samenbrengt, heeft campagnes gevoerd om toegankelijke reserveonderdelen, technische informatie en grotere garanties te verkrijgen tegen praktijken die reparaties belemmeren.
Onder de betwiste kwesties zijn er ook de zogenaamde gedeeltelijke koppelinghet systeem dat bepaalde componenten elektronisch met het apparaat associeert en de vervanging ervan kan beperken zonder gereedschap of toestemming van de fabrikant. Dit is de reden waarom het repareren van een smartphone een politiek gebaar kan worden: het betekent dat je ervoor kiest om de levensduur van een product te verlengen en de mogelijkheid daartoe claimt, zelfs door je tot een onafhankelijke reparateur te wenden.
Je telefoon repareren is een recht, en nu zegt de Italiaanse wet dat ook
Met wetsdecreet 176/2026 heeft Italië de Europese richtlijn inzake het recht op reparatie geïmplementeerd, waarmee nieuwe verplichtingen voor fabrikanten worden geïntroduceerd. Wanneer een toestel binnen de categorieën valt die onder de Europese repareerbaarheidsspecificaties vallen en gerepareerd kan worden, kan de consument om tussenkomst verzoeken, zelfs nadat de wettelijke garantie is verlopen. De reparatie dient kosteloos of tegen een redelijke prijs binnen een even redelijke termijn te worden uitgevoerd.
Er is ook een bijzonder interessant detail: de fabrikant kan een reparatie niet weigeren alleen omdat iemand anders al aan het apparaat heeft gewerkt. Het meenemen van de telefoon naar de technicus thuis mag dus niet automatisch een reden zijn om de deur van de officiële hulpverlening te laten sluiten.
De wetgeving beperkt ook ongerechtvaardigde belemmeringen voor het gebruik, door onafhankelijke reparateurs, van originele, gebruikte of compatibele onderdelen die aan de eisen voldoen. En degenen die voor reparatie onder de wettelijke garantie kiezen, krijgen in gevallen die onder de nieuwe regels vallen, ook een verlenging van de aansprakelijkheidsperiode van de verkoper met twaalf maanden. Voor interventies buiten de garantie kan betaling vereist zijn en de verplichtingen hebben betrekking op de wettelijk verplichte producten. Vergeleken met vroeger beschikt de consument echter over een aantal hulpmiddelen meer.
Resistentere en repareerbare smartphones: de nieuwe Europese regels
Vanaf 20 juni 2025 zijn de Europese eisen inzake ecologisch ontwerp van toepassing op smartphones en tablets die vanaf die datum in de Unie in de handel worden gebracht, op enkele uitzonderingen na. Accu’s moeten na 800 laad- en ontlaadcycli minimaal 80% van hun initiële capaciteit behouden. Fabrikanten moeten de beschikbaarheid van bepaalde vervangende onderdelen garanderen gedurende ten minste zeven jaar vanaf het einde van de marketing- en besturingssysteemupdates van het model en gedurende ten minste vijf jaar vanaf dezelfde deadline.
Op de nieuwe toestellen is ook een energielabel verschenen met een repareerbaarheidsklasse van A tot en met E, waarbij A de meest gemakkelijk te repareren producten aangeeft. Informatie die minstens dezelfde aandacht verdient als de megapixels van de camera. Het hebben van een smartphone die de maan kan fotograferen heeft immers weinig nut als zelfs het vervangen van de batterij na twee jaar ingewikkeld wordt.
De toepassing van de regels vergt echter nog enige aandacht. In september 2026 onderzocht Right to Repair Europe 2.334 smartphonerecords in het Europese EPREL-register en ontdekte dat slechts 18% daarvan informatie over prijzen van reserveonderdelen of reparatie-instructies gemakkelijk toegankelijk had.
In bijna de helft van de kaarten ontbraken zelfs links naar de sites waarop ze hadden moeten staan. Kortom: de wet is gearriveerd. De informatie die nodig is om dit uit te oefenen moet nog zijn weg vinden, mogelijk zonder de consument tot een onderzoek te dwingen.
Wat zijn de gemakkelijkste smartphones om te repareren in 2026?
Fabrikanten beginnen ook hun aanpak te veranderen, zij het met nogal andere resultaten. Volgens de onafhankelijke evaluaties van iFixit, een organisatie gespecialiseerd in het demonteren en repareren van elektronische apparaten, vinden we onder de gemakkelijkst te repareren modellen de Fairphone 6, die 10 punten op 10 behaalde, en de HMD Skyline, met een score van 9 op 10. Met de eerste kun je de batterij, het scherm, de camera’s en de USB-C-poort eenvoudig vervangen dankzij de modulaire constructie. De tweede maakt gebruik van een bepaald mechanisme dat het openen van de behuizing en de toegang tot de interne componenten vereenvoudigt.
Zelfs de meest bekende merken boeken vooruitgang. De iPhone 17e kreeg een voorlopige score van 7 op 10, mede dankzij een batterij die makkelijker te verwijderen is en een structuur die van beide kanten toegang geeft tot componenten. De Google Pixel 10 verbetert de toegankelijkheid van de batterij en oplaadpoort, terwijl Samsung voor sommige Galaxys zelfreparatieprogramma’s aanbiedt. In beide gevallen varieert de complexiteit van de interventies van model tot model.
Reparatiegemak is echter slechts een deel van de levensduur van een smartphone. Software-updates, beschikbaarheid van reserveonderdelen en de kosten van interventies tellen ook mee. Allemaal aspecten die bij aankoop duidelijk moeten zijn.
Hoeveel kunnen we besparen door een smartphone te repareren?
Een batterij die vervangen moet worden, een gebarsten scherm of een defecte oplaadconnector kunnen veel minder kosten dan het kopen van een nieuwe telefoon, vooral als het apparaat nog volledig functioneel is. Elke interventie heeft uiteraard andere kosten. Om deze reden is het raadzaam om een offerte aan te vragen, deze te vergelijken met de waarde van het apparaat en de beschikbaarheid van reserveonderdelen te controleren.
Uit een onderzoek van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek van de Europese Commissie blijkt dat het overstappen van een vervangingscyclus van twee jaar naar een vervangingscyclus van drie jaar de totale kosten voor de consument met 4 tot 10% zou kunnen verlagen, afhankelijk van de benodigde reparaties. In hetzelfde onderzoek werd een mogelijke reductie van de CO2-voetafdruk van 23-30% berekend. Want het produceren van een smartphone betekent het winnen van grondstoffen, het verwerken van materialen, het vervaardigen van componenten en het transporteren van het eindproduct. Een groot deel van de milieu-impact ontstaat al vóór het eerste telefoontje.
Ondertussen produceerde de wereld volgens de Global E-waste Monitor 2024 van de Verenigde Naties in 2022 62 miljoen ton elektronisch afval. Slechts 22,3% werd formeel ingezameld en gerecycled. Een cijfer dat alle elektronische apparatuur omvat, inclusief smartphones. Het verlengen van de levensduur van een telefoon betekent dus het uitstellen van de productie van een nieuw apparaat en het verminderen van de hoeveelheid apparaten die bestemd zijn om afval te worden.
En er is ook een minder zichtbaar gevolg: iedere mogelijke reparatie geeft de consument meer keuze en onafhankelijke reparateurs met een werkruimte die steeds minder afhankelijk is van de exclusiviteit van de producenten. Voordat je je volgende smartphone koopt, is het daarom de moeite waard om naast het beschikbare geheugen en de megapixels nog iets te checken: hoe lang de updates duren, of er reserveonderdelen te koop zijn en hoeveel het kost om de batterij te vervangen.
Omdat we kunnen beschikken over een uitstekende camera, een zeer krachtige processor en alle denkbare kunstmatige intelligentiefuncties. Maar als een defecte oplaadpoort onmogelijk te vervangen is, dreigt al die technologie te stoppen zonder kabel. En de rekening komt, zoals altijd, bij de eigenaar terecht.
