In de dorpen aan de landelijke buitenwijken van Istanbul hangt ’s nachts een geur die zo sterk is dat veel gezinnen zelfs in de zomer de ramen gesloten moeten houden. Het zou, zo zeggen de bewoners, afkomstig zijn van de gigantische gemeentelijke stortplaats Silivri, waar dagelijks ongeveer 10.000 ton afval wordt gestort.
Maar wat je in de omgeving inademt, is slechts het meest voor de hand liggende deel van het probleem: enorme hoeveelheden methaan, een van de krachtigste broeikasgassen, komen uit de stortplaats vrij in hoeveelheden die zo hoog zijn dat ze door satellieten kunnen worden gedetecteerd.
Dit blijkt uit onderzoek van The Guardian, gebaseerd op satellietgegevens van Carbon Mapper en de analyse van een groep onderzoekers van de Universiteit van Californië in Los Angeles, UCLA. En de ontdekking komt op een bijzonder delicaat moment: Turkije zal zelf gastheer zijn van COP31, de volgende klimaatconferentie van de Verenigde Naties, in november en heeft de vermindering van de methaanemissies tot een van de prioriteiten van zijn agenda verklaard.
Wat gebeurt er in Silivri
De Silivri-stortplaats lijkt de slechtste Turkse stortplaats te zijn onder degenen die zijn geïdentificeerd als “super-stralersVolgens de analyse zou er elk uur gemiddeld 7,4 ton methaan uit het bouwwerk vrijkomen. Om een idee te geven van de omvang van het fenomeen: de impact op de opwarming van de aarde zou vergelijkbaar zijn met die van ongeveer 1,5 miljoen SUV’s met een hoog verbruik.
Op de stortplaats staat een installatie die ongeveer 6.000 kubieke meter gas per uur onttrekt om dit als brandstof te gebruiken en energie te produceren. En dat niet alleen: bij een andere grote stortplaats aan de rand van Istanbul, in het gebied Şile, zou ongeveer 4 ton methaan per uur vrijkomen, met een klimaatimpact die vergelijkbaar is met die van ongeveer 800.000 SUV’s. Andere grote pluimen werden per satelliet gedetecteerd tussen İzmir, Ankara en Antalya.
@Carbon Mapper
Cara Horowitz, die het UCLA Stop Methaan-project leidt, noemde enkele van de waargenomen cijfers “verontrustend qua omvang“, waarin wordt uitgelegd dat het zo is”enkele van de grootste antropogene bronnen van methaanemissies ter wereld”.
Methaan wordt geproduceerd wanneer organisch afval – vooral voedselafval – ontleedt bij gebrek aan zuurstof op stortplaatsen. Het is op de korte termijn een veel krachtiger broeikasgas dan CO2 en draagt aanzienlijk bij aan de opwarming van de aarde. Het snel terugdringen van de uitstoot wordt door deskundigen beschouwd als een van de meest effectieve instrumenten om de temperatuurstijging in de komende decennia te vertragen. Juist om deze reden wordt methaanwinning vaak gedefinieerd als een soort ‘noodrem’ voor het klimaat: in tegenstelling tot CO2, dat eeuwenlang in de atmosfeer kan blijven, wordt methaan veel sneller verwijderd.
Het probleem is dat de concentraties in de atmosfeer sinds 2007 snel zijn toegenomen, wat de zorgen van wetenschappers over het risico van een verdere versnelling van de opwarming van de aarde heeft aangewakkerd.
De tegenstelling van Turkije
De kwestie krijgt extra gewicht omdat Turkije over een paar weken gastheer zal zijn voor de COP31 in Antalya. De minister van Milieu Murat Kurumaangewezen als voorzitter van de conferentie, noemde de vermindering van methaan en afvalbeheer een van de prioritaire thema’s van de Turkse klimaatagenda.
Het terugdringen van de methaanemissie is een van de snelste en meest effectieve strategieën om de temperatuurstijging op korte termijn te vertragen – schreef Kurum in een brief aan de deelnemende landen, waarin hij de afvalsector aangaf als een van de gebieden met het grootste potentieel voor onmiddellijke interventie.
Bovendien behoort Turkije niet tot de landen die zich hebben aangesloten bij de Global Methaan Pledge, het internationale initiatief dat tot doel heeft de mondiale methaanemissies tegen 2030 met 30% te verminderen.
Het probleem is echter niet geheel onbekend bij de Turkse autoriteiten. Het volstaat te zeggen dat in de officiële inventaris van de uitstoot van broeikasgassen die Turkije aan de Verenigde Naties heeft gepresenteerd, de ongecontroleerde uitstoot van methaan uit stortplaatsen wordt aangegeven als een van de belangrijkste bijdragen aan de uitstoot door de afvalsector. Toch houdt het monitoringsysteem dat door de recente Turkse emissiewetgeving is geïntroduceerd voornamelijk rekening met CO2 en omvat het geen faciliteiten die biomassa gebruiken, zoals stortplaatsen.
Het resultaat is een vacuüm op een van de gassen die het land, met het oog op de COP31, zo snel mogelijk wil terugdringen.
Voor Turkije doet zich dus een paradox voor die moeilijk te negeren is: het land dat methaanwinning naar het centrum van COP31 wil brengen, herbergt tegelijkertijd enkele van de stortplaatsen met de grootste verliezen ooit waargenomen door satellieten.
En juist om deze reden, zeggen experts, zou ingrijpen een enorm kritiek probleem kunnen transformeren in een van de meest concrete kansen om aan te tonen dat klimaatverplichtingen kunnen worden vertaald in echte acties.
