Als we het hebben over invasieve muggen en de risico’s die ze kunnen opleveren voor de gezondheid, gaan onze gedachten bijna automatisch uit naar de tijgermug. Maar in Europa is er een andere soort die steeds meer de aandacht van wetenschappers trekt, laten we het daar over hebbenAedes koreicusook wel bekend als de Koreaanse mug.
Een recent wetenschappelijk overzicht, gepubliceerd op Acta Tropicamaakt de balans op van de beschikbare kennis over deze soort, de verspreiding ervan over het continent en de vele vragen die nog openstaan.
Let op: we worden niet geconfronteerd met een nieuwe noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid, maar we moeten bedenken dat de Koreaanse mug een invasieve soort is die nog steeds weinig bekend is en die zorgvuldiger toezicht vereist, juist omdat hij andere kenmerken heeft dan die van de muggen die we nu goed kennen.
De Koreaanse mug in Italië
Inheems in Oost-Azië, Aedes koreicus hij werd voor het eerst geïdentificeerd buiten zijn natuurlijke verspreidingsgebied in België in 2008. Sindsdien is zijn aanwezigheid in verschillende Europese landen gedocumenteerd.
In Italië werd hij al in 2011 waargenomen, wat betekent dat het helemaal geen soort is die plotseling in ons land verscheen. Het is geen toeval dat Trento afgelopen februari gastheer was van een internationale workshop gewijd aan de soort, waaraan experts uit zes Europese landen deelnamen.
Een van de kenmerken die Aedes koreicus bijzonder interessant maakt, is de grotere tolerantie voor lage temperaturen vergeleken met de tijgermug (Aedes albopictus). Hierdoor zou de soort zich gemakkelijker kunnen vestigen, zelfs in bergachtige, perialpijnse en koelere gebieden, waar andere invasieve soorten met grotere problemen te kampen hebben.
Ook de eieren zijn goed uitgerust om de winter door te komen. In feite kunnen ze perioden van intense kou overwinnen dankzij een specifiek biologisch mechanisme dat hun overleving bevordert.
Het gevolg is dat deze mug een langer actief seizoen kan hebben, eerder in de lente verschijnt en in de herfst langer actief blijft dan de tijgermug.
Een aanwezigheid die moeilijk te herkennen en te monitoren is
Een ander probleem betreft de identificatie. Koreaanse muggeneieren kunnen door middel van normale monitoringsystemen erg moeilijk te onderscheiden zijn van die van andere invasieve soorten. Dit dreigt het verzamelen van betrouwbare gegevens over de werkelijke verspreiding ervan ingewikkelder te maken.
Wetenschappers evalueren daarom verschillende instrumenten, van genetische analyse tot meer geavanceerde technieken gebaseerd op de fysieke kenmerken van insecten. Burgerwetenschap, dat wil zeggen de bijdrage van burgers via rapporten en foto’s, zou ook kunnen helpen informatie te verzamelen, maar kan de wetenschappelijke identificatiemethoden nog niet volledig vervangen.
Kan het virussen overbrengen?
Dit is waarschijnlijk het aspect dat de grootste nieuwsgierigheid en zorg opwekt. Onder experimentele omstandigheden Aedes koreicus heeft aangetoond dat het kan worden geïnfecteerd door verschillende ziekteverwekkers, waaronder enkele virussen zoals dengue, chikungunya en Zika. Maar dit betekent niet automatisch dat het een groot nieuw gevaar voor de gezondheid vormt.
De auteurs van het overzicht benadrukken zelf dat, op basis van de huidige kennis, de soort niet voorbestemd lijkt om een primaire vector van arbovirussen (dat wil zeggen virussen die via insectenbeten worden overgedragen) in Europa te worden. In sommige omgevingsomstandigheden en in de aanwezigheid van zeer grote populaties zou het echter lokaal kunnen bijdragen aan de overdracht van bepaalde ziekteverwekkers.
Juist deze onzekerheid maakt het noodzakelijk om het verder te bestuderen.
De recensie nodigt ons echter uit om alarmisme te vermijden. Hoewel de aanwezigheid van Aedes koreicus in Europa al bijna twintig jaar gedocumenteerd is, is de kennis over de feitelijke verspreiding ervan nog steeds onvolledig. Met name de werkelijke verspreiding van de soort, de interacties met andere invasieve muggen en de mogelijke rol ervan bij de overdracht van ziekteverwekkers moeten nog worden opgehelderd.
Om deze reden onderstrepen deskundigen het belang van het versterken van het toezicht, vooral in berggebieden en in die gebieden waar klimatologische omstandigheden de uitbreiding ervan zouden kunnen bevorderen.
Op dit moment moet de Koreaanse mug daarom vooral worden beschouwd als een mogelijke bron van ergernis voor mensen, en niet als een reeds vastgestelde bedreiging voor de gezondheid. Zijn vermogen om lagere temperaturen te verdragen en zich aan te passen aan verschillende omgevingen verdient echter aandacht en maakt het belangrijk om de evolutie ervan in de loop van de tijd te volgen.
Hoewel de tijgermug nog steeds de bekendste en meest gecontroleerde invasieve soort is, Aedes koreicus Kortom, het zou een steeds algemenere aanwezigheid kunnen worden in Europa, zelfs in gebieden waar het klimaat tot een paar jaar geleden invasieve muggen minder gunstige omstandigheden leek te bieden voor hun verspreiding.
