De veehouderijsector is de afgelopen decennia snel gegroeid, gedreven door de toenemende mondiale vraag naar vlees, melk en ander dierlijk voedsel. Voor honderden miljoenen kleine producenten over de hele wereld vormt de veehouderij een belangrijke bron van inkomsten en voedselzekerheid. Tegelijkertijd is het echter ook een van de meest besproken sectoren vanwege de impact ervan op het milieu en de volksgezondheid.
Om deze uitdagingen aan te pakken heeft de FAO het Global Action Plan for the Sustainable Transformation of Livestock (Global Action Plan for the Sustainable Transformation of Livestock) goedgekeurd.Mondiaal actieplan voor duurzame veetransformatie), het eerste internationale referentiekader gewijd aan de duurzame transformatie van de veehouderijsector. Het document werd goedgekeurd tijdens de 30e zitting van het FAO-Comité voor Landbouw (COAG), die van 20 tot 24 juli 2026 in Rome plaatsvond.
Het doel is om landen te begeleiden naar duurzamere landbouwsystemen, die voedsel en inkomen voor boeren kunnen garanderen en tegelijkertijd de druk op het milieu, het klimaat en de gezondheid kunnen verminderen.
Waarom we een mondiaal plan voor de veehouderij nodig hebben
De afgelopen jaren is de veehouderijsector steeds belangrijker geworden in de mondiale voedselsystemen, maar ook in het middelpunt van talrijke problemen.
In feite is de veehouderij verbonden met een reeks belangrijke problemen: van de uitstoot van broeikasgassen tot de druk op natuurlijke hulpbronnen, van het verlies aan biodiversiteit tot de vervuiling van bodem en water. Hieraan wordt nog een ander belangrijk probleem toegevoegd, namelijk dat van de antimicrobiële resistentie, dat ook in de hand wordt gewerkt door het overmatige of oneigenlijke gebruik van antibiotica bij dieren, wat kan bijdragen aan de verspreiding van resistente bacteriën en een van de grootste bedreigingen voor de mondiale gezondheid vormt.
De FAO onderstreept echter dat de sector niet alleen mag worden beschouwd als een bron van negatieve gevolgen: voor miljoenen mensen, vooral in de meest kwetsbare landen, vertegenwoordigt de veehouderij een essentieel element voor het levensonderhoud, de toegang tot voedsel en de lokale economie.
De uitdaging is daarom om het systeem te transformeren door het efficiënter en duurzamer te maken, zonder de voedselveiligheid in gevaar te brengen.
Vier belangrijke doelstellingen om de veehouderij te transformeren
Het nieuwe Mondiale Actieplan van de FAO is gebaseerd op vier prioriteitsgebieden, waarin economische, sociale en milieuaspecten samenkomen.
De eerste betreft voedselveiligheid, voeding en gezonde voeding. Het doel is om de beschikbaarheid van veilig en voedzaam dierlijk voedsel te garanderen, maar ook om toeleveringsketens efficiënter te maken. Tot de beoogde acties behoren het terugdringen van voedselverlies en -verspilling, een beter beheer van de productie en een grotere kennis over de voedingseffecten van de consumptie van deze voedingsmiddelen in verschillende levensfasen.
Het tweede gebied betreft de steun aan boeren en plattelandsgemeenschappen. De FAO stelt voor om de toegang tot markten te verbeteren, coöperaties en producentenorganisaties te versterken, training en innovatie te bevorderen en instrumenten te ontwikkelen die boeren helpen het hoofd te bieden aan economische en klimaatcrises, vooral in de meest kwetsbare contexten.
De derde betreft de diergezondheid via de One Health-aanpak, waarbij dierenwelzijn, menselijke gezondheid en ecosysteemgezondheid met elkaar verbonden zijn. Om het gebruik van antibiotica terug te dringen, geeft het plan aan dat de nadruk moet worden gelegd op ziektepreventie, grotere bioveiligheid op boerderijen, programma’s voor gezondheidstoezicht, vaccinaties en betere praktijken voor dierbeheer.
De vierde doelstelling, ten slotte, heeft betrekking op natuurlijke hulpbronnen, klimaat en biodiversiteit. De FAO geeft verschillende strategieën aan om de milieu-impact van de veehouderij te verminderen, door een efficiënter gebruik van hulpbronnen, praktijken die de uitstoot kunnen verminderen en interventies om de veerkracht tegen klimaatverandering te vergroten.
Bijzondere aandacht wordt besteed aan voerbeheer, dat wordt beschouwd als een van de belangrijkste elementen van de ecologische voetafdruk van de veehouderij. Het plan roept op tot het verbeteren van de efficiëntie bij het voeren van dieren en het ontwikkelen van duurzamere voerproductiesystemen, die de druk op land, water en andere natuurlijke hulpbronnen kunnen verminderen.
Een ander punt betreft weilanden en weidegronden, met als doel het behoud, herstel en een duurzamer beheer ervan te bevorderen. Als ze correct worden beheerd, kunnen deze ecosystemen bijdragen aan de bescherming van de biodiversiteit, gezonde bodems en het vermogen om zich aan te passen aan de klimaatverandering.
Geen verplichting, maar een gemeenschappelijke strategie om de sector te veranderen
Het FAO-plan introduceert geen nieuwe bindende verplichtingen voor staten, maar vormt een gemeenschappelijk referentiekader om de duurzame transformatie van de veehouderij te begeleiden. De lidstaten worden uitgenodigd om het te gebruiken als basis voor het ontwikkelen of aanpassen van nationale strategieën, rekening houdend met hun eigen behoeften, productieomstandigheden en prioriteiten.
Het document brengt 17 strategische prioriteiten en 85 acties samen, variërend van voedselveiligheid tot diergezondheid, van het duurzame beheer van natuurlijke hulpbronnen tot de strijd tegen klimaatverandering, tot economische en sociale steun voor boeren.
De FAO zal de taak hebben regeringen te ondersteunen bij de uitvoering van het plan, technische ondersteuning te bieden en de in de loop van de tijd geboekte vooruitgang te monitoren.
Met dit document erkent de organisatie dat de toekomst van de veehouderij niet alleen gebaseerd kan zijn op het verhogen van de productie, maar een evenwicht vereist tussen voedselbehoeften, milieubescherming en de gezondheid van dieren en mensen.
De duurzame transformatie van de veehouderij wordt dan ook één van de grote uitdagingen van de komende jaren: het verkleinen van de impact van de sector, het beschermen van ecosystemen en tegelijkertijd het waarborgen van de economische en sociale rol die de veehouderij nog steeds speelt voor miljoenen mensen over de hele wereld.
