Het meest prestigieuze fluitsignaal van Afrika bleef stil, opgesloten in een detentiecel op de luchthaven van Miami. Voor Omar Abdulkadir Artan, een vierendertigjarige Somaliër die in 2025 werd verkozen tot beste scheidsrechter van zijn continent, zou het WK van 2026 het hoogtepunt zijn van een carrière gebouwd op de velden van de Africa Cup of Nations.

Hij had de eerste racedirecteur uit Somalië moeten worden die het WK-veld betrad. In plaats daarvan kwam zijn reis abrupt ten einde bij de paspoortcontrole in Florida en veranderde in een elf uur durende bureaucratische odyssee, met een eindeloze ondervraging en culminerend in een onmiddellijk afwijzingsbevel en gedwongen repatriëring naar Istanbul.

Het vermoeden van een geval van homonymie

Ondanks dat ze over een regulier diplomatiek visum en officiële FIFA-referenties beschikten, handhaafde de Amerikaanse Border Protection Agency (CBP) de nationale veiligheidsprotocollen tot op de letter. Grensagenten bestookten Artan met prangende vragen over Al Shabaab, de islamistische terroristische organisatie met wortels in Somalië.

Achter het formele blok, gemotiveerd door de VS met generieke ‘verificatieproblemen’, schuilt een sensationeel geval van homonymie. In feite valt de naam van de racedirecteur samen met die van een persoon die op de sanctielijst van het Amerikaanse Office of Foreign Assets Control staat. Een bureaucratische schaduw die de sportieve verdienste wegvaagde en Artan terugstuurde naar Mogadishu, waar hij niettemin werd verwelkomd als een nationale held.

Bekijk dit bericht op Instagram

De FIFA wast haar handen van het reisverbod

Geconfronteerd met het politieke gewicht van de tegenwerking, koos de FIFA voor de weg van terugtrekking. Het orgaan onder voorzitterschap van Gianni Infantino bevestigde de definitieve uitsluiting van Artan van het toernooi en herhaalde dat de jurisdictie over visa en illegale of reguliere immigratie uitsluitend bij het gastland ligt. Een rigiditeit die de strenge richtlijnen weerspiegelt van de regering onder leiding van Donald Trump, wiens reisverbod ernstige gevolgen heeft voor de burgers van Somalië en verschillende andere landen die als gevoelig worden beschouwd.

De regering van Mogadishu heeft tevergeefs diplomatieke bemiddelingspogingen ondernomen, waarbij zij aan de kaak stelde dat dergelijke beslissingen de beginselen van fair play en de universaliteit van de sport met voeten treden. Het verhaal van Artan komt echter niet uit de lucht vallen, maar eerder het meest macroscopische symptoom van een editie van het WK dat, in plaats van volkeren te verenigen, verandert in het toneel van gepantserde grenzen.

Team Melli en de diplomatieke oorlog met Iran

Als de Somalische zaak één enkele beroepsbeoefenaar heeft getroffen, legt de macropolitiek letterlijk hele delegaties onder vuur. Het frontale conflict vindt plaats tussen de Verenigde Staten en Iran, landen die al ongeveer drie maanden formeel in een militair conflict verwikkeld zijn. Het Iraanse nationale team, het beroemde Team Melli, speelt het toernooi in onbetaalbare psychologische en logistieke omstandigheden. Als de spelers moeizaam toestemming kregen om binnen te komen, viel de bijl van geweigerde visa op dertien leden van de federale entourage.

Onder degenen die zijn uitgesloten valt de president van de federatie van Teheran, Mehdi Taj, op, die door de Amerikaanse autoriteiten wordt beschuldigd van verwantschap met de Pasdaran. Als gevolg hiervan moest het team het aanvankelijk geplande hoofdkwartier in Phoenix opgeven en terugvallen op een zwaar gepantserde noodterugtocht in Tijuana, Mexico. Iran wordt gedwongen tot een uitputtende routine van snelle uitstapjes naar Los Angeles en Seattle, met de verplichting om onmiddellijk na het laatste fluitsignaal over de Mexicaanse grens terug te keren, onder begeleiding van federale agenten in oorlogsuitrusting. Wat het nog erger maakt, is het bevriezen van kaartjes tegen een gecontroleerde prijs (8% van het FIFA-quotum) bestemd voor Iraanse fans en het bevriezen van visa voor twintig begeleidende journalisten, gevangen in een bureaucratisch voorgeborchte.

Drugshonden en zoektochten op de pistes

De beperkingen uit het Trump-tijdperk sparen federaties die historisch ver verwijderd zijn van de spanningen in het Midden-Oosten niet eens. Senegal en Oezbekistan, beide opgenomen in gedeeltelijke vormen van reisbeperkingen, hebben te maken gehad met behandelingen die tot hevige protesten op sociale netwerken hebben geleid. De Senegalese selectie, die voor de laatste vriendschappelijke test in San Antonio landde, werd direct op de landingsbaan onderworpen aan invasieve inspecties en controles. Voor de Oezbeken onder leiding van Fabio Cannavaro ging het niet beter: bij aankomst in New York werd de teambus vóór de wedstrijd tegen Nederland omsingeld en doorzocht door anti-drugshondeneenheden.

De draconische maatregelen raakten ook de media en achterban: de Iraakse fotograaf Talal Salah werd na tien uur verhoor in Chicago afgewezen, terwijl de aanvaller Aymen Hussein een halve dag vastzat op het vliegveld. Als het WK uit het verleden in de geschiedenis is gebleven vanwege de democratische transities of vanwege de debatten over burgerrechten, dreigt de editie van 2026 herinnerd te worden als het toernooi van de geërgerde nationale veiligheid, waar het paspoort veel meer telt dan het kristalheldere talent dat op het veld wordt getoond.

Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in: