De junihemel vraagt om iets heel simpels, bijna banaals: een stukje vrije horizon richting het westen. Geen te hoge gebouwen, geen heuvels vlak voor de deur, geen mist op de verkeerde plaats. Omdat de show er ook uit Italië is, ja, maar dan allemaal laag gespeeld, in de delicate band van de hemel die kort na zonsondergang verlicht blijft. Iedereen die een open terras, een strand, een uitkijkpost of een obstakelvrij veld voor zich heeft, heeft al een enorm voordeel.
Tussen 9 en 17 juni 2026 zullen Venus, Jupiter, Mercurius en de Maan een klein avondtafereel tekenen dat met het blote oog zichtbaar is. Het meest verwachte moment van het eerste deel van de maand zal de conjunctie tussen Venus en Jupiter zijn, gepland voor de avond van 9 juni, wanneer de twee helderste planeten heel dichtbij aan de westelijke hemel zullen verschijnen. Verderop, bijna om de compositie compleet te maken, zal er ook Mercurius zijn, die steeds moeilijker te onderscheppen is omdat hij zich dicht bij de horizon bevindt.
Je kijkt naar het westen
Om ze vanuit Italië waar te nemen, moet je kort na zonsondergang naar het west-noordwesten kijken. Venus zal de gemakkelijkste referentie zijn: helder, helder, veel duidelijker dan de sterren die net aan de avondhemel verschijnen. Jupiter zal haar gezelschap houden in hetzelfde gebied, minder oogverblindend en nog steeds gemakkelijk herkenbaar. Mercurius zal echter de meest grillige van de groep blijven: aanwezig, interessant, maar laag en zeer afhankelijk van de helderheid van de lucht.
Volgens de astronomische kalender van de Italiaanse Unie voor Amateurastronomen zal de avond van 9 juni gewijd zijn aan het “trio” Venus-Jupiter-Mercurius, met een live-uitzending gepland om 20.45 uur samen met EduINAF. De passage is interessant omdat het de twee helderste planeten aan de hemel samenbrengt en, net daaronder, de binnenste planeet van het zonnestelsel, degene die vaak aan de aandacht ontsnapt vanwege zijn schijnbare nabijheid tot de zon.
Mercurius zal tussen 9 en 15 juni een gunstig venster van waarneembaarheid in de avond passeren. Dit helpt, zonder er een baken van te maken. Je zult ernaar moeten zoeken zodra de lucht voldoende donker begint te worden, met je blik laag op de westelijke horizon. Een verrekijker kan helpen, zolang hij maar wordt gebruikt na volledige zonsondergang en nooit als de zon nog in het observatiegebied aanwezig is.
De maan komt binnen op de 17e
De tweede scène komt een paar avonden later. Op 17 juni, na de show op de 9e, zal de maansikkel Venus naderen, terwijl Jupiter in hetzelfde deel van de hemel zal blijven en Mercurius lager zal verschijnen. De configuratie zal ook vanuit Italië zichtbaar zijn, altijd onder dezelfde praktische voorwaarde: heldere hemel richting het westen en observatie in het eerste deel van de avond.
De Maan zal een dunne sikkel zijn, dat heldere mes dat niet lang meegaat en alles herkenbaarder maakt. Naast Venus en Jupiter zal het een duidelijke lijn vormen, waarbij Mercurius het onderste deel van het tafereel sluit. Castor en Pollux, de twee belangrijkste sterren van Gemini, zullen ook in het gebied aanwezig zijn, wat handig kan zijn als referentie voor degenen die een beetje bekend zijn met de hemel.
Hier is het belangrijk om precies te zijn: praten over de uitlijning van de planeten is prima, zolang we maar een perspectivische opstelling bedoelen, gezien vanaf de aarde. Venus, Jupiter en Mercurius zullen in de echte ruimte erg ver van elkaar verwijderd zijn. Wat dichtbij lijkt zal hun positie op het hemelgewelf zijn, zoals gebeurt bij conjuncties en schijnbare ontmoetingen tussen planeten en de maan. De lucht weet zo nu en dan heel goed perspectief te gebruiken.
Hoe je het niet mag missen
Het beste advies is om ongeveer 30-45 minuten na zonsondergang naar buiten te gaan en het westelijke deel van de hemel te controleren. Venus en Jupiter zullen de gemakkelijkste objecten zijn. Mercurius zal meer geduld vergen, vooral van steden, waar gebouwen, vochtigheid en kunstlicht het onderste deel van de horizon kunnen opeten. De Maan op 17 juni zal de compositie gemakkelijker te identificeren maken, zelfs voor degenen die waarnemen zonder astronomische kaarten.
Wie in zeer verstedelijkte gebieden woont, kan het proberen vanaf een hoog punt, misschien een terras of een vrij uitzicht. Degenen die de mogelijkheid hebben om naar de zee, het platteland of de heuvels te trekken met een open uitzicht naar het westen, zullen betere omstandigheden hebben. De donkere lucht helpt uiteraard mee, maar de belangrijkste eis blijft in dit geval een laag en helder zicht.
De show zal niet lang duren. Deze objecten zullen zich vanuit ons perspectief dicht bij de zon bevinden en spoedig onder de horizon verdwijnen. Het is het beste om voorbereid te zijn, te weten waar je moet kijken en jezelf een paar minuten de tijd te geven zonder de eerste keer de perfecte foto te verwachten. Soms is het voldoende om Venus te herkennen, dan Jupiter, en dan dat laagste punt dat zich in de schemering probeert te verzetten.
Juni brengt de rest: lange avonden, warme lucht, licht dat langzaam uitgaat. De uitlijning van de planeten zal daar zijn, laag, discreet, veel concreter dan bepaalde glanzende afbeeldingen die planetariumhemels boven elk balkon beloven. We moeten alleen een stukje van het westen vinden zonder obstakels. De hemel zal zijn deel doen. Voor één keer kunnen we ons beperken tot het opheffen van het hoofd.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
