Op het moment dat de aarde zich van het raam begint af te bewegen, verandert onmiddellijk het gewicht van een missie. Zolang je in een lage baan blijft, hoe complex alles ook is, blijft er een gevoel van nabijheid bij je. Wanneer de motoren van Orion echter worden ingeschakeld om de capsule uit de omhelzing van de aarde te duwen en het traject naar de maan op te gaan, neemt de reis een andere vorm aan. Artemis II is daar gearriveerd: de shuttle heeft de baan om de aarde verlaten en gaat nu op weg naar zijn doel, met vier astronauten aan boord en een belofte die verder gaat dan de simpele terugkeer naar de verre ruimte.
Na 54 jaar sinds de laatste keer vertrekt een menselijke bemanning opnieuw richting de maan. Het gevoel van vliegen heeft deze keer een andere smaak dan in het Apollo-tijdperk. Op het spel staat de constructie van een stabiele aanwezigheid op het maanoppervlak, ontworpen als een geavanceerde basis voor wat daarna moet komen. NASA-chef Jared Isaacman zei het ronduit: de maan dient als springplank naar Mars. In deze zin zit al de hele houding van de missie.
Na 54 jaar keren vier astronauten terug naar de maan
De lancering van het Space Launch System vond ’s nachts plaats vanuit het Kennedy Space Center in Florida, bij gunstig weer en een vertraging van tien minuten vanwege kleine technische problemen die snel werden opgelost. Toen kreeg de verwachte volgorde vorm: Orion scheidde zich van de bovenste trap van de raket en begon autonoom te reizen.
Aan het hoofd staat Reid Wiseman, een NASA-veteraan. Bij hem zijn piloot Victor Glover, Christina Koch en Jeremy Hansen van de Canadian Space Agency. De bemanning bracht de eerste uren aan boord door met het uitvoeren van eerste tests op de systemen van de shuttle, in voortdurende communicatie met het missiecontrolecentrum in Houston. Aan de andere kant van de Atlantische Oceaan volgt Europa elke fase ook, via het ESA-centrum in Estec, Nederland.
Die controles nemen een hele dag van de missie in beslag en hebben een heel eenvoudig doel, dat zeer delicaat is om te verwezenlijken: Orion in alle veiligheid op de goede koers zetten. Vanaf dat moment kreeg de reis een omvang die sinds 1972, het jaar van de laatste Apollo-missie, ontbrak. Voor het eerst sindsdien keren astronauten dichtbij genoeg terug om de maan van dichtbij te zien en er als mensen aan voorbij te gaan, en niet als toeschouwers.
Het plan voorziet in een driedaagse reis naar een baan om de maan. Op het verste punt zou Artemis II verder van de aarde kunnen komen dan welke menselijke bemanning dan ook ooit is gegaan. Zodra de shuttle rond de maan arriveert, passeert hij ook de verborgen kant van de satelliet en benut hij dat traject om de stuwkracht te verkrijgen die nodig is voor de terugreis. Het duurt nog drie dagen voordat hij thuiskomt.
Binnen Artemis II is er ook Europa
In deze missie zit een detail dat voor Europa heel belangrijk is, omdat het het technische hart van de shuttle betreft. Orion vliegt dankzij de European Service Module, gecreëerd door de European Space Agency met de bijdrage van een consortium van bedrijven uit 13 landen. Het is het segment dat de voortstuwing, lucht en water aan de bemanning levert, elektriciteit opwekt met vier zonnepanelen en de temperatuur van het voertuig regelt. Italië maakt ook deel uit van deze toeleveringsketen, met deelname van zijn ruimtevaartindustrie, te beginnen met Thales Alenia Space.
Dit maakt Artemis II op een heel concrete manier tot een missie met een internationale reikwijdte, veel minder sierlijk dan het op het eerste gezicht lijkt. De terugkeer naar de maan verloopt via echte samenwerking, bestaande uit modules, systemen, componenten en controlecentra verspreid over meerdere landen. De vergelijking met het Apolloseizoen blijft onvermijdelijk, maar het beeld is vandaag anders. Destijds kende de reis het levendige tempo van de concurrentie tussen supermachten. Tegenwoordig bestaat de concurrentie nog steeds, en de race met China blijft op de achtergrond van elke strategische discussie, maar het voertuig dat vertrekt brengt een andere geografie met zich mee.
Er zit ook een zeer sterke symbolische waarde in de bemanning die voor deze missie wordt gekozen. Artemis II vervoert de eerste zwarte man, de eerste vrouw en de eerste niet-Amerikaanse astronaut die dat gebied in de ruimte in een baan om de maan bereikt. Het is een keuze die iets zegt over de manier waarop NASA deze historische passage wil vertellen: dezelfde bestemming als in het verleden, een heel ander mensbeeld.
Rise, de zwaartekrachtindicator van de missie, zweeft al aan boord. De astronauten stopten er een geheugenkaart in met de namen van meer dan 6,5 miljoen mensen die zich hadden aangesloten bij het initiatief “Stuur je naam met Artemis”. De naam, de kleuren en het ontwerp doen denken aan de ‘Earthrise’, de opkomst van de aarde die in 1968 werd waargenomen vanuit een baan om de maan tijdens Apollo 8. De referentie heeft een nauwkeurig gewicht, omdat Artemis II wordt beschouwd als de tweelingmissie van die historische onderneming: beide blijven in een baan om de maan om de weg vrij te maken voor een volgende maanlanding.
En juist hier vindt de missie haar volle betekenis. Artemis II dient om mannen, hardware, procedures, psychologische stabiliteit en internationale coördinatie te bewijzen. Het dient om aan te tonen dat de terugkeer buiten de baan van de aarde niet langer tot het museum van twintigste-eeuwse ondernemingen behoort. Het dient om de maan te transformeren van een mythische plek naar een toekomstige infrastructuur, van een icoon dat in de lucht hangt tot een operationeel podium. De afstand voelt op dat moment niet langer leeg aan. Het wordt werk. En de maan ziet er deze keer uit als een bouwplaats die in het donker verlicht is.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
