Praten over alvleesklierkanker betekent geconfronteerd worden met een van de moeilijkste diagnoses om te accepteren, zowel voor degenen die de ziekte krijgen als voor degenen die een dierbare begeleiden tijdens het behandeltraject. Het is een stille tumor, vaak laat ontdekt, die zelfs vandaag de dag nog weinig therapeutische mogelijkheden biedt. Om deze reden is het de moeite waard om, wanneer er nieuwe en solide signalen uit onderzoek komen, stil te staan, deze te begrijpen en zorgvuldig te rapporteren, zonder sensatiezucht maar ook zonder cynisme.

De afgelopen dagen is de aandacht gevestigd op een onderzoek onder leiding van de Spaanse wetenschapper Mariano Barbacid, een van de meest gezaghebbende namen in het Europese oncologische onderzoek, dat interessante scenario’s opent tegen de meest wijdverspreide en agressieve vorm van alvleesklierkanker.

Een wetenschappelijke ontdekking geboren uit jarenlang werk

Het onderzoek werd uitgevoerd in het Centro Nacional de Investigaciones Oncológicas (CNIO) in Madrid en gepubliceerd in het prestigieuze tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences. Centraal in het onderzoek staat ductaal adenocarcinoom van de pancreas, verantwoordelijk voor de meerderheid van de gevallen en bekend om zijn resistentie tegen traditionele therapieën.

Het Barbacid-team heeft een gecombineerde therapie ontwikkeld op basis van drie medicijnen, ontworpen om tegelijkertijd in te werken op verschillende biologische mechanismen die ervoor zorgen dat de tumor kan groeien en zichzelf kan verdedigen. In plaats van één enkel doelwit te raken, zoals vaak het geval is, is de aanpak erop gericht ‘meerdere deuren samen te sluiten’, waardoor het vermogen van tumorcellen om zich aan te passen en te overleven wordt verminderd.

De resultaten die in de preklinische studiefase werden waargenomen, werden door de onderzoekers zelf als bijzonder bemoedigend omschreven, zowel wat betreft de effectiviteit van de behandeling als wat betreft het verdraagbaarheidsprofiel ervan. Een aspect dat allesbehalve secundair is, zeker als het gaat om de kwaliteit van leven.

Waarom dit onderzoek belangrijk is

Het is essentieel om dit meteen duidelijk te maken: we hebben niet te maken met een geneesmiddel dat al beschikbaar is, noch met een onmiddellijke oplossing voor patiënten. De wetenschappers zelf dringen aan op voorzichtigheid en leggen uit dat er meer tijd, controles en klinische studies nodig zullen zijn voordat we begrijpen of deze resultaten kunnen worden vertaald in therapieën voor mensen.

Toch blijft de waarde van dit onderzoek enorm. Alvleesklierkanker heeft een van de laagste overlevingspercentages ooit en veroorzaakt alleen al in Spanje jaarlijks meer dan 10.000 sterfgevallen. In deze context betekent het kunnen aantonen dat het mogelijk is om de ziekte effectief en stabiel te blokkeren een verandering van perspectief, en geen loze belofte.

Het is geen toeval dat Barbacid dit werk leidt, de wetenschapper die al in de jaren tachtig heeft bijgedragen aan de ontdekking van het RAS-gen, dat tegenwoordig wordt beschouwd als een van de belangrijkste oorzaken van de ontwikkeling van veel solide tumoren, waaronder pancreaskanker. Een rode draad door decennia van rigoureus onderzoek, ver weg van de schijnwerpers maar dicht bij de mensen.

Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in: