Onder het schone gras van een park, in een hoekje van Wales dat velen meer associëren met industrie dan met archeologie, is een verhaal opgedoken dat al meer dan vijftienhonderd jaar verborgen was gebleven. In het Margam Country Park, vlakbij Port Talbot, hebben experts een Romeinse villa van uitzonderlijke afmetingen geïdentificeerd, die waardevolle en niet eerder gepubliceerde informatie zal bieden over de nationale geschiedenis van Wales.
De ontdekking is het resultaat van ArchaeoMargam, een onderzoeks- en ontwikkelingsproject voor erfgoed, ontstaan uit een samenwerking tussen Swansea University, Neath Port Talbot Council en Margam Abbey Church. Het oorspronkelijke doel was om de aandacht terug te vestigen op Margams pre-industriële erfgoed. Niemand had echter verwacht zo’n groot en goed bewaard Romeins complex tegen te komen.
Een ontdekking die een historische leegte van duizend jaar opvult
Voor Margam, een land dat rijk is aan bewijzen uit de bronstijd, de ijzertijd, de middeleeuwen en het postmiddeleeuwse tijdperk, bleef de Romeinse periode verrassend weinig bekend. Deze villa vertegenwoordigt, in de woorden van geleerden, het echte “ontbrekende stukje van de puzzel”.
Projectleider Alex Langlands, universitair hoofddocent en mededirecteur van het Centre for Heritage Research and Training aan de Universiteit van Swansea, legde uit dat het team had verwacht sporen van het Romeins-Britse tijdperk te vinden, maar niet zo’n duidelijk leesbare structuur vol potentieel. Geofysisch onderzoek stelt ons al in staat hypothesen te formuleren over de rol die deze site mogelijk heeft gespeeld in de sociale, culturele en economische ontwikkeling van Wales gedurende het eerste millennium na Christus, zonder voorlopig het risico te lopen op precieze datering of definitieve interpretaties.
Een monumentale villa, beschermd door tijd en landschap
Het geïdentificeerde bouwwerk strekt zich uit binnen een verdedigd gebied van ongeveer 43 bij 55 meter. Een hek dat de erfenis zou kunnen zijn van een eerdere nederzetting uit de ijzertijd of het teken van een laat-Romeinse periode gekenmerkt door instabiliteit en de noodzaak om zichzelf te verdedigen tegen bedreigingen van buitenaf. Naast het hoofdgebouw, in het zuidoosten, verrijst een grote schipconstructie, waarschijnlijk bedoeld voor landbouwopslag of, in een latere fase, gebruikt als ontmoetingsruimte voor lokale leiders in de post-Romeinse tijd.
Het niveau van natuurbehoud is een van de meest verrassende aspecten. De eer gaat ook naar de geschiedenis van de plaats, die eeuwenlang een park bleef en nooit aan intensieve landbouw werd onderworpen. Dit beschermde muren, vloeren en ondergrondse structuren, waardoor een buitengewoon duidelijke weergave van de site vandaag de dag mogelijk werd. De onderzoeken werden uitgevoerd door het bedrijf Terradat, dat gebruik maakte van magnetometrie met hoge resolutie en grondradar, waardoor de villa, de omliggende grachten en de algehele organisatie van het gebied in drie dimensies in kaart werden gebracht.
Een machtscentrum tussen landschap, gemeenschap en identiteit
Volgens Langlands is één ding al duidelijk: Margam was geen marginale plaats. De geografische ligging, tussen de bergachtige gebieden van West-Wales en de vruchtbare gronden in het oosten, plaatste het op een strategisch punt. Het is niet uitgesloten dat deze plek zo’n centrale rol speelde dat deze zelfs heeft bijgedragen aan de naam van de historische regio Glamorgan.
Het ArchaeoMargam-project wordt gefinancierd met publieke fondsen voor cultuur, toerisme en evenementen, met als uitgesproken doel om van erfgoed een instrument te maken om mensen met elkaar te verbinden. Het is geen toeval dat studenten, scholen, vrijwilligers, jonge archeologen en lokale entiteiten er vanaf het begin bij betrokken waren. In slechts een paar maanden tijd hebben er honderden deelnames plaatsgevonden, waaronder veldactiviteiten en educatieve initiatieven.
Er is ook een aspect dat nauw verbonden is met het landschap. Dat de villa intact is gebleven, is juist te danken aan de ‘groene’ geschiedenis van de plek: eeuwenlang was het gebied een park, nooit aangetast door intensieve landbouw of invasieve constructies. Een concreet voorbeeld van hoe de bescherming van het grondgebied in de loop van de tijd kan veranderen in een vorm van geheugenbehoud.
Bekijk dit bericht op Instagram
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
