Er zijn mensen die vanaf de kust naar de zee kijken. En die daarentegen elke dag erin duikt om het te redden. Dat is wat hij doet Mwanasha MbwanaKeniaanse natuurbeschermer die bij iedereen bekend staat als Mama Matumbawe of Mama Koralende “Moeder der Koralen”.
Een lieve naam die beter dan wat dan ook de diepe band weergeeft die deze vrouw verenigt met koraalriffen, een van de ecosystemen die rijk zijn aan biodiversiteit op de planeet en tegelijkertijd een van de meest kwetsbare.
Alleen zij, elke dag, met haar team van vrouwen, de “mama’s”, duikt in de wateren van de Indische Oceaan om weer op te bouwen wat klimaatverandering, vervuiling en overbevissing langzaam hebben vernietigd.
Van leraar tot “Moeder der Koralen”
Mwanasha groeide op op Shanga Rubu, een klein eiland voor de kust van Kenia, in de Lamu-archipel. Als kind was de zee haar wereld. De koraalriffen, met hun heldere kleuren en buitengewone verscheidenheid aan vissen, waren een levend, pulserend universum, in staat om verwondering op te wekken elke keer dat je jezelf in hun water onderdompelde.
Naarmate de jaren verstreken, begon dat scenario echter te veranderen: de koralen verloren hun kleur, veel mariene soorten gingen achteruit en hele delen van het rif begonnen af te sterven. De opwarming van de oceaan, steeds vaker voorkomende perioden van koraalverbleking, vervuiling en buitensporige exploitatie van mariene hulpbronnen hebben een ecosysteem waarvan het voortbestaan van miljoenen mensen afhankelijk is, diepgaand getransformeerd. Voor Mwanasha was getuige zijn van die achteruitgang geen optie.
Mwanasha, nu in de veertig en moeder van zes kinderen, geeft les in een kleuterschool, maar wijdt ook een groot deel van haar leven aan het behoud van de zee.
Dankzij de steun van Noordelijke Rangelands Trust (NRT) en partners zoals De Natuurbescherming, Kenia Wildlife Service, Visserijdienst van Kenia, Fauna & Flora en de regering van Lamu County, hebben gespecialiseerde expertise verworven op het gebied van het herstel van koraalriffen.
Sindsdien is ze het gezicht geworden van het kunstmatige koraalherstelproject bij de Pate Marine Community Conservancy, waar ze een team van veertig koraalrestaurateurs coördineert.
@NRT Kenia
Hoe een koraalrif opnieuw op te bouwen
Hun werk is even delicaat als fascinerend. Na het monitoren van de toestand van de zeebodem installeren de duikers kunstmatige constructies waarop kleine fragmenten van nog levend koraal worden bevestigd. In de loop van de tijd groeien deze fragmenten, koloniseren de structuren en vormen nieuwe delen van het koraalrif, waardoor opnieuw essentiële habitats ontstaan voor vissen, schaaldieren en vele andere mariene soorten.
Naast duiken organiseert Mwanasha bijeenkomsten met vissers, families en scholen om uit te leggen hoe kostbaar koralen zijn en waarom het beschermen ervan ook het verdedigen van de toekomst van kustgemeenschappen betekent.
Ik had nooit gedacht dat ik mij zou wijden aan koraalherstel. Maar het zien groeien van een koraal dat ik heb helpen opbouwen, geeft mij de motivatie om steeds meer te doen, zegt hij.
Als we het over koraalriffen hebben, denken we vaak alleen aan tropische vissen of spectaculaire zeebodems, maar in werkelijkheid spelen deze ecosystemen ook een fundamentele rol voor de mens. Ze herbergen ongeveer een kwart van de bekende mariene soorten, beschermen kusten tegen erosie en golfkracht, ondersteunen de ambachtelijke visserij en bieden inkomsten en voedselzekerheid aan miljoenen mensen over de hele wereld.
Voor Lamu-gemeenschappen is hun voortbestaan nauw verbonden met de gezondheid van de zee.
Ons werk levert effecten op die veel verder gaan dan koraalherstel – legt Mwanasha uit. Het bevordert de herbevolking van mariene soorten, beschermt kusten tegen erosie en creëert veiliger bestaansmiddelen voor vissers.
Haar verhaal verandert ook de rol van vrouwen in het behoud van de zee. In een context waarin visserij en zeebeheer altijd als mannelijke activiteiten zijn beschouwd, is Mwanasha een referentiepunt geworden voor veel meisjes en jongens die de zee tegenwoordig niet alleen beschouwen als een bron van levensonderhoud, maar ook als een erfgoed dat moet worden beschermd.
Ondanks de moeilijkheden, perioden van koraalverbleking en de uitdagingen die de klimaatverandering met zich meebrengt, blijft hij elke dag met dezelfde vastberadenheid duiken, omdat hij weet dat het redden van een koraalrif veel meer betekent dan het herstellen van een zeebodem.
Het betekent het herstel van het leven in de zee, het beschermen van de biodiversiteit, het versterken van de veerkracht van kustgemeenschappen en het achterlaten van een oceaan voor toekomstige generaties die nog steeds in staat is zich te verwonderen. En duik na duik blijft Mwanasha dansen met de oceaan, wat aantoont dat zelfs een enkel gebaar het lot van een heel ecosysteem kan helpen veranderen.
