Decennia lang hebben we de hersenen beschreven als een enorme open ruimte vol hyperactieve neuronen: neuronen die beslissingen nemen, gedachten verwerken en intuïties omzetten in acties. Om hen heen bevindt zich een netwerk van chemische boodschappers, hormonen, die de communicatie, het ritme en de reacties op orde houden. Een fascinerend, ingewikkeld en vaak onvoorspelbaar systeem. Toch ontbreekt er altijd iemand in dit verhaal. Een stille, weinig gevierde groep, jarenlang beschouwd als een simpele “onderhoudsdienst”: microglia.
Deze cellen, die tot het immuunsysteem van de hersenen behoren, worden al lang beschreven als schoonmaakmiddelen die celresten verwijderen, beschermen tegen infecties en de omgeving netjes houden. Einde rol. In plaats daarvan ontdekken we vandaag dat deze onderschatte categorie veel meer macht zou kunnen hebben dan we dachten, vooral als we het hebben over angst, dat gevoel van alertheid dat ons soms beschermt en ons soms overweldigt.
Twee microglia, twee tegengestelde functies
Wetenschappers hebben twee populaties microglia geïdentificeerd, die qua emotionele functies van elkaar verschillen, ondanks dat ze qua uiterlijk bijna niet van elkaar te onderscheiden zijn. Een ogenschijnlijk minimaal detail dat echter alles verandert.
Het is een duo dat we als volgt zouden kunnen omschrijven:
Een binair systeem, bijna als twee emotionele pedalen: het ene bereidt ons voor op reactie, het andere voorkomt dat die reactie onbeheersbaar wordt. Deze nieuwe interpretatie bevestigt een vermoeden dat veel neurowetenschappers al een tijdje hebben: angst komt niet alleen voort uit verstoorde gedachten of stressvolle gebeurtenissen, maar ook uit een veel dieper biologisch evenwicht dan we ons voorstellen. Het gaat er niet om de angst ‘uit te schakelen’, maar om te voorkomen dat het volume ervan op het maximale niveau blijft hangen.
Microglia en angst: wat verandert er voor ons
De sleutel tot begrip is verrassend: als deze twee populaties microglia een harmonieuze relatie zouden onderhouden, zouden onze hersenen de intensiteit van onze emoties beter kunnen moduleren. Wanneer het ‘versneller’-gedeelte echter de overhand krijgt, kunnen we aanhoudende angst ervaren, moeite hebben met het verminderen van de staat van alertheid, cyclische gedachten die niet verdwijnen, en een neiging tot repetitief of dwangmatig gedrag.
Op dezelfde manier, als het remsysteem niet zo goed werkt als zou moeten, riskeert de geest voortdurend in de ‘vecht/vlucht’-modus te blijven, zelfs als er geen echt gevaar is. Wetenschappers spreken over een mogelijke paradigmaverschuiving: niet een ‘overdreven’ emotie, niet een brein dat ‘besluit zich te veel zorgen te maken’, maar een gebrek aan immuno-emotionele harmonie. Ja, omdat microglia deel uitmaken van ons immuunsysteem. En als dit dubbele interne bevel werkelijk zou bestaan, zou angst ook een immunologisch probleem worden.
Een nieuwe grens
Tegenwoordig acht de wetenschappelijke gemeenschap het steeds waarschijnlijker dat deze twee populaties microglia ook een vergelijkbare rol spelen in het menselijk brein. Het zou geen uitzondering zijn: bij veel levende soorten volgt het microgliale systeem vergelijkbare patronen.
En als dat het geval zou zijn, zou het de manier veranderen waarop we met angststoornissen omgaan. Niet langer alleen medicijnen die de neuronen proberen te ‘kalmeren’ of psychologische interventies die je leren gedachten en reacties te beheersen, maar in de toekomst ook behandelingen die tot doel zouden kunnen hebben de remmicroglia te versterken, om de interne rust te herstellen. vermindert de hyperactiviteit van versneller-microglia en herstelt een natuurlijker evenwicht van het emotionele systeem
Een perspectief dat psychologie, immunologie en neurowetenschappen combineert en de weg vrijmaakt voor wat sommigen al definiëren als ‘psycho-immunologie’.
Een complexer (en intelligenter) brein dan we denken
Bij dit alles is misschien wel het meest fascinerende de eenvoud waarmee we de neiging hebben te onderschatten wat we niet zien. Jarenlang geloofden we dat neuronen alles deden: ze besloten, ze probeerden het, ze maakten fouten, ze raakten geïrriteerd. De microglia waren alleen “in dienst”. En nu ontdekken we dat de hersenen zonder deze cellen het vermogen zouden verliezen om een van de meest primitieve en belangrijkste emoties voor ons voortbestaan te moduleren: angst.
Een emotie die ons, mits goed gereguleerd, beschermt. Als het echter slecht is gekalibreerd, kan het veranderen in een constant geluid, een motor die blijft zoemen, zelfs als dat niet zou moeten gebeuren. En ja: misschien is het probleem niet “te gevoelig zijn”. Misschien is het zo dat sommige cellen daar het verkeerde pedaal gebruiken.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
