Cortisol, bekend als een stresshormoon, volgt normaal gesproken een goed gedefinieerd circadiaans ritme: hoog in de ochtend om het lichaam wakker te maken en laag in de nacht om rust te bevorderen. Er is echter nieuw onderzoek gepubliceerd Verpleegkunde geopend slaat alarm voor degenen die in dubbele diensten werken. Uit het Turkse onderzoek onder 52 verpleegkundigen in ploegendienst bleek dat deze professionals een significant hoger cortisolniveau hebben dan degenen die in een enkele ploegendienst werken, met bijzonder hoge pieken tijdens de nacht.

Hoogspanning middernacht

Uit de gegevens blijkt dat om middernacht, wanneer het hormoon zijn fysiologische minimum zou moeten bereiken, de cortisolspiegels bij werknemers in dubbele ploegendienst bijna verdubbelden. Deze verandering is niet zomaar een getal: het duidt op een lichaam dat voortdurend alert is, niet in staat is om adequaat te herstellen en onderworpen is aan chronische fysiologische stress. De auteurs benadrukken hoe deze onevenwichtigheid gevolgen kan hebben voor zowel de gezondheid van verpleegkundigen als de veiligheid van patiënten, gezien de effecten op de aandacht en reactiviteit.

De last van lange diensten

Volgens professor Fadime Ulupınar, hoofdauteur van het onderzoek aan de Erzurum Technische Universiteit, veranderen langdurige diensten het circadiane ritme van cortisol, waardoor het lichaam wordt blootgesteld aan een hogere dan natuurlijke stressbelasting. Werken buiten de biologische grenzen betekent niet alleen een belasting voor het endocriene systeem, maar ook voor het psychologische welzijn en de werkprestaties. Deskundigen raden daarom aan om de ploegenplanning te heroverwegen, te zorgen voor langere rustperioden en een evenwichtige verdeling van de nachtbelasting.

Implicaties voor de gezondheidszorg en de toekomst

Dit onderzoek benadrukt hoe ploegendienstmanagement niet alleen een organisatorisch probleem is, maar een probleem voor de volksgezondheid. Verpleegkundigen die in dubbele diensten werken, lopen het risico op burn-out, slaapstoornissen en een verminderde immuunrespons, die allemaal ook de kwaliteit van de geleverde zorg kunnen beïnvloeden. Een heroverweging van de werktijden zou de blootstelling aan chronische stress kunnen verminderen, de patiëntveiligheid kunnen verbeteren en de gezondheid van gezondheidswerkers kunnen behouden, waardoor de verschuivingen op de lange termijn duurzaam kunnen worden gemaakt.

Een probleem dat te vaak wordt genegeerd

Te vaak worden verpleegkundigen en artsen uitgebuit met dubbele diensten en uitputtende diensten, zonder voldoende generatieverloop of voldoende middelen. De Covid-19-pandemie heeft deze kwetsbaarheid benadrukt en laat zien hoe zorgpersoneel essentieel is, maar vaak onderhevig is aan onhoudbare druk. Maar ondanks de noodsituatie die daarop volgde en het besef van het belang ervan, is er heel weinig veranderd. Zo kunnen we niet doorgaan: investeren in groter personeel, het garanderen van evenwichtige diensten en het valoriseren van degenen die hun leven wijden aan de zorg voor anderen kunnen niet langer worden uitgesteld.

Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in: