Binnenlandse voedselverspilling blijft een van de meest duidelijke tegenstrijdigheden van de Europese voedselsystemen en tijdens de feestdagen is de situatie nog somberder. Helaas is Italië een van de EU-landen die wekelijks het meeste voedsel weggooien. De gegevens Afvalwatcher Internationaal, Het International Centre for Social Research en Eurostat laten zelfs een gemiddelde wekelijkse verspilling per hoofd van de bevolking zien van 555,8 gram, hoger dan die van Duitsland, Frankrijk, Spanje en Nederland.
Een opvallend resultaat, vooral als we de centrale rol van de Italiaanse gastronomische cultuur en de groeiende aandacht voor duurzaamheidsvraagstukken in ogenschouw nemen.
Vergelijking met andere EU-landen
Als we naar het Europese beeld kijken, lijkt de kloof evident. In Duitsland stopt de wekelijkse verspilling bij 512,9 gram, in Nederland zakt deze onder de 470 gram, terwijl Frankrijk en Spanje nog lagere waarden noteren, respectievelijk 459,9 en 446,5 gram.
Volgens analisten van Ener2Crowd houdt het Italiaanse probleem niet alleen verband met inkomen of koopkracht, maar heeft het ook zijn wortels in organisatorische en culturele factoren en in de geringere verspreiding van instrumenten voor aankoopplanning en herstel van overschotten.
Een Italië met twee snelheden
Achter de nationale gegevens gaan sterke territoriale verschillen schuil. In Noord-Italië ligt de gemiddelde wekelijkse verspilling met -7% (515,2 gram) lager dan het nationale gemiddelde, terwijl het Centrum zelfs nog deugdzamere waarden laat zien (490,6 gram, –12%). Het Zuiden registreert echter hogere niveaus, waarbij het algemene gemiddelde met 13% wordt overschreden en 628,6 gram wordt bereikt.
Deze kloof weerspiegelt structurele ongelijkheden: waar diensten minder efficiënt zijn en de toegang tot infrastructuur complexer is, wordt voedsel vaak slechter beheerd en gemakkelijker weggegooid.
De feestdagen zijn een kritieke tijd
Zelfs in grote steden ontstaat er een interessante dynamiek. Tijdens de kerstperiode is de geschatte verspilling per hoofd van de bevolking vergelijkbaar tussen Rome en Milaan, maar het totale volume vertelt een ander verhaal: de grotere bevolking van de hoofdstad produceert in totaal een aanzienlijk grotere hoeveelheid voedselverspilling. Gezien het aantal inwoners is het totale afval in Rome zelfs hoger: 40.525 ton vergeleken met 34.043 ton in Milaan.
Hoewel de feestdagen een lichte verbetering laten zien in vergelijking met voorgaande jaren, met een daling van 14,6% ten opzichte van 2024, blijven ze een kritieke tijd voor het beheer van de huishoudelijke voorraden. De daling komt overeen met de trend van de afgelopen twee jaar, die een daling laat zien in het gemiddelde wekelijkse afval 683,3 tot 555,8 gram per hoofd van de bevolking. In Rome bijvoorbeeld wordt de binnenlandse voedselverspilling tijdens de kerstvakantie door experts van Ener2Crowd geschat op 551,9 gram per hoofd van de bevolking, terwijl de waarde in Milaan stijgt tot 551,9 gram.
Een economische kostenpost en een gemiste kans
In monetaire termen is de Italiaanse voedselverspilling ongeveer 12,55 miljard euro per jaar waard. Als dit bedrag zou worden besteed aan ESG-investeringen, zou het tal van projecten kunnen financieren die verband houden met hernieuwbare energie en de ecologische transitie. Het omzetten van een verlies in waarde is mogelijk, maar vereist een diepgaande verandering in de dagelijkse gewoonten: etiketten beter kennen, onderscheid maken tussen vervaldatum en minimale houdbaarheid, en kleine gebaren van binnenlandse verantwoordelijkheid aannemen.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
