Wat zijn de meest duurzame Italiaanse steden? Het antwoord is de nieuwe editie van Ecosistema Urbano 2026, het Legambiente-rapport gemaakt met Ambiente Italia en de redactionele samenwerking van Il Sole 24 Oredat elk jaar de milieuprestaties van Italiaanse hoofdsteden meet.
Het beeld dat opnieuw naar voren komt is dat van een land dat zich met verschillende snelheden ontwikkelt en dit blijkt vooral uit het feit dat er in de top tien slechts één zuidelijke stad staat. Over het algemeen is er enige verbetering, vooral op het gebied van afvalscheiding en openbaar vervoer, maar de ecologische transitie van steden blijft te traag vergeleken met de uitdagingen die de klimaatcrisis met zich meebrengt.
Aanvoerder van de ranglijst is Mantua, met een score van 81,29%, terwijl we op de laatste plaats Napels vinden, dat op 30,80% blijft steken. Daartussen werden 106 hoofdsteden geëvalueerd aan de hand van 20 indicatoren die luchtkwaliteit, waterbeheer, afval, mobiliteit, stedelijk milieu en energie onderzoeken.
De 10 meest duurzame steden in Italië in 2026
De ranglijst beloont vooral kleine en middelgrote centra in het Noorden, met één uitzondering: Cosenza, dat terugkeert naar de top tien.
Hier is de top tien van Ecosistema Urbano 2026:
- Mantua – 81,29%
- Trente – 76,53%
- Bolzano – 75,47%
- Cremona – 74,77%
- Reggio Emilia – 72,40%
- Bergamo – 71,45%
- Parma – 71,03%
- Pordenon – 70,79%
- Cosenza – 70,62%
- Rimini – 70,26%
Mantua, tijdens de vorige editie al tweede, verovert de top vooral dankzij investeringen in duurzame mobiliteit en hulpbronnenbeheer. De hoofdstad van Lombardije staat op de tweede plaats in Italië wat betreft de uitbreiding van zones met beperkt verkeer, op de derde plaats wat betreft fietsinfrastructuur, met 33,4 equivalente meters per 100 inwoners, en wat betreft de beschikbaarheid van bomen in openbare ruimtes, met 93 per 100 inwoners. En ook de gescheiden afvalinzameling bereikt maar liefst 83%.
Niet alles werkt echter: het aantal auto’s blijft stijgen tot 69 per 100 inwoners, terwijl het waterverbruik groeit.
Op het podium staan ook Trento, dat zich onderscheidt door afvalscheiding en openbaar vervoer, en Bolzano, waar de fietsmobiliteit en de beschikbaarheid van bomen verbeteren.
Milan verbetert en Napels zinkt
Van de grote Italiaanse steden behaalde Bologna het beste resultaat, ondanks dat het op de twaalfde plaats in het algemeen klassement eindigde. Gevolgd door Florence, zeventiende, en Venetië, dat zestien plaatsen wint en de eenendertigste plaats bereikt.
Milan stijgt zeven posities en komt op de vijftigste plaats terecht. De hoofdstad van Lombardije blijft aan de top als het gaat om het aanbieden van openbaar vervoer en het beperken van waterverliezen, minder dan 15%, maar blijft zorgwekkende niveaus van luchtvervuiling noteren. Het probleem blijft ook de ruimte die wordt ingenomen door auto’s: volgens Legambiente Lombardia is 56% van de openbare ruimte in Milaan bedoeld voor het verkeer en parkeren van voertuigen.
Verderop staan Turijn, op de 64e plaats, en Rome, op de 67e. Genoa zakt in plaats daarvan naar de 54e plaats en verliest 14 posities.
De meest negatieve gegevens hebben betrekking op Napels, de laatste van de 106 hoofdsteden met slechts 30,80% van de score. De luchtkwaliteit, tekortkomingen in de fietssport, gescheiden afvalinzameling met 47% en verliezen uit het waternetwerk, die oplopen tot 33,8%, wegen zwaar. Onderaan de ranglijst, vóór Napels, staan Reggio Calabria (105e) en Palermo (104e). Een territoriale kloof die ook in deze editie blijft ontstaan.
Meer gescheiden afvalinzameling en minder auto- en waterverspilling
Het rapport wijst op enige vooruitgang. De gescheiden afvalinzameling bedraagt gemiddeld 66,15%, terwijl de verliezen uit de waternetwerken dalen tot 34,7%. Zeker een verbetering, maar het betekent nog steeds dat ruim een derde van het drinkwater dat in stedelijke netwerken vrijkomt, wordt verspild.
De gegevens over auto’s zijn zelfs nog zorgwekkender: in de Italiaanse hoofdsteden circuleren gemiddeld 70 auto’s per 100 inwoners, vergeleken met 68 in de vorige editie.
En de smognoodtoestand blijft bestaan. Slechts drie steden voldoen tegelijkertijd aan alle nieuwe richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie voor luchtkwaliteit. Het algemene gemiddelde van de scores stijgt naar 55,72%, maar geen enkel kapitaal bereikt 100% van de duurzaamheidsdoelstellingen die in het rapport worden overwogen.
Hoe kunnen we steden in staat stellen de klimaatcrisis aan te pakken?
De drieëndertigste editie van Ecosistema Urbano besteedt ook bijzondere aandacht aan landconsumptie, hydrogeologische instabiliteit en aanpassing aan klimaatverandering. We weten inmiddels heel goed dat het probleem niet alleen te maken heeft met vervuiling of verkeer: steden die steeds meer geasfalteerd zijn, met weinig groen en ontoereikende watersystemen zijn ook het meest kwetsbaar voor hittegolven en extreme regenval.
Het is een van de kritieke kwesties die benadrukt worden door Stefano Ciafani, nationaal president van Legambiente, die herinnert aan de noodzaak om lokale overheden economisch te ondersteunen en uiteindelijk het nationale plan voor aanpassing aan de klimaatverandering ten uitvoer te leggen.
Kortom, de ranglijst vertelt ons welke steden het het beste doen, maar vooral hoeveel werk er nog moet worden gedaan. Stedelijke duurzaamheid kan niet alleen worden toevertrouwd aan wat extra fietspaden of een flink percentage gescheiden afvalinzameling. We hebben minder auto’s nodig, meer openbaar vervoer, bomen, doorlatende bodems en infrastructuur die de gevolgen van klimaatverandering kan weerstaan. Interventies die niet alleen betrekking hebben op het milieu, maar ook op de levenskwaliteit en veiligheid van degenen die in onze steden wonen.
HIER vindt u het volledige rapport.
