Wat is bewustzijn echt? Voor neurowetenschappers is het ons vermogen om subjectieve ervaringen te hebben: de smaak van een appel voelen, een kleur zien, een gevoel voelen. De meest voorkomende theorieën in het wetenschappelijke veld beweren dat bewustzijn afhankelijk is van het externe deel van de hersenen: de cortex, in het bijzonder de neocortex, het gebied dat meer recent is ontwikkeld en dat ons volgens velen onderscheidt van de andere dieren.
Maar in een studie gepubliceerd door Peter Coppola, van de Cambridge Neuroscience, ontstaat er een andere hypothese. Na het analyseren van meer dan 100 jaar neurologische studies, suggereert Coppola dat we op de verkeerde plaats hadden kunnen zoeken. Misschien wordt bewustzijn helemaal niet geboren in de neocortex, maar in de oudste regio’s, zoals de subcortex of zelfs het cerebellum.
Om te begrijpen waar bewustzijn werd geboren, heeft Coppola besloten magnetische impulsen en elektrische ontladingen op verschillende hersengebieden te gebruiken. Bij het stimuleren van de neocortex – het meest geavanceerde deel van onze hersenen, degene die ons helpt om op een complexe manier te redeneren, te beslissen en na te denken – de onderwerpen hebben hallucinaties en oordeelstoornissen gehad.
Maar het werkte aan de subcortex, een oud hersengebied, dat de diepste effecten zijn opgetreden: depressie, emotionele veranderingen en zelfs verlies van bewustzijn. En in het cerebellum, in deze context bijna nutteloos beschouwd, hebben de stimulaties de sensorische perceptie veranderd.
Al deze resultaten geven aan dat sommige meer “oude” gebieden van de hersenen een sleutelrol kunnen spelen in onze bewuste ervaring. Maar wees voorzichtig: Coppola zelf geeft aan dat we nog niet over zekerheden kunnen praten. De cerebrale gebieden zijn met elkaar verbonden, dus het is moeilijk te begrijpen wie wat geïsoleerd doet.
De meest verrassende tests komen van degenen die zonder neocortex zijn geboren
Klinische gegevens tonen aan dat sommige mensen, zelfs zonder het deel van de hersenen waarvan werd gedacht dat het fundamenteel was, in staat zijn om emoties te ervaren, te herkennen en te communiceren. Coppola analyseerde vervolgens echte gevallen: patiënten met hersenletsels in verschillende gebieden. Degenen die schade hebben aan de neocortex, kunnen vreemd of impulsief gedrag hebben, maar bewuste blijven. Integendeel, schade aan de subcortex kan coma of overlijden veroorzaken.
Maar er is meer: er zijn individuen geboren zonder neocortex of zonder cerebellum, die er nog steeds in slagen om te spreken, spelen, interactie en enthousiast worden. In theorie moeten ze zich in een vegetatieve toestand bevinden. In de praktijk zijn ze levend en bewust. Dit opent volledig nieuwe scenario’s: misschien is de neocortex niet zo onmisbaar voor bewustzijn, en de primitieve gebieden van de hersenen zijn belangrijker dan we denken.
Volgens Coppola zou er een “lamp van bewustzijn” kunnen zijn in deze diepe gebieden van de hersenen. En als het echt zo was, zouden zelfs dieren – die vergelijkbare hersenstructuren hebben – veel complexere vormen van bewustzijn kunnen hebben dan we ooit hadden gedacht.
U kunt ook geïnteresseerd zijn in:
