Is de elektrische auto echt duurzaam? Als het waar is dat er geen uitlaatgassen worden uitgestoten, is het evenzeer waar dat er achter de productie milieuconflicten schuilgaan die allesbehalve verwaarloosbaar zijn. En degenen die de prijs betalen, zijn vaker wel dan niet de bossen en inheemse gemeenschappen aan de andere kant van de wereld.
Dit blijkt uit een nieuw onderzoek gepubliceerd door The Guardian, uitgevoerd in samenwerking met VoxEuropa en andere Europese media, die mogelijke verbanden reconstrueert tussen de batterijen die worden gebruikt door enkele van ’s werelds grootste autofabrikanten en de ontbossing van de tropische bossen in Indonesië.
Namen die betrokken zijn bij de wederopbouw van toeleveringsketens zijn onder meer Volkswagen, Ford, Tesla, BMW, Volvo, Stellantis, Hyundai en General Motors. Verschillende bedrijven, verenigd door een materiaal dat fundamenteel is geworden voor een deel van de batterij-industrie: nikkel.
Maar wees voorzichtig: het onderzoek bewijst niet dat een specifieke batterij van een Tesla of Volkswagen noodzakelijkerwijs nikkel uit betwiste mijnen bevat. In plaats daarvan documenteert het de handelsbetrekkingen tussen deze mijnen, producenten van batterijmaterialen en leveranciers aan autofabrikanten.
Indonesische bossen vernietigd om nikkel te winnen
Op het eiland van SulawesiIn een Indonesië dat al door branden is verwoest, transformeren de Cahaya- en Hengjaya-mijnen de tropische bossen die door de inheemse Tolaki-bevolking worden bewoond, in winningsgebieden. Volgens satellietanalyses van het bedrijf The TreeMap zou de nikkelwinning verantwoordelijk kunnen zijn voor ongeveer tweederde van de ontbossing sinds 2001 in de Cahaya-concessie en voor meer dan de helft van die van Hengjaya.
Bekijk dit bericht op Instagram
Volgens de milieu-ngo Auriga heeft het bedrijf Sulawesi Cahaya Mineral (SCM), dat Cahaya beheert, alleen al in 2024 bijgedragen aan de vernietiging van nog eens 330 hectare bos. In 2025 kreeg het ook twee administratieve sancties wegens het illegaal ontbossen van meer dan 450 hectare buiten de toegestane gebieden.
Voor Tolaki-gemeenschappen is het echter niet alleen een milieuprobleem. Het bos vertegenwoordigt een essentiële hulpbron om te overleven, maar ook een plaats met een diepgaande culturele en spirituele waarde. Het vernietigen ervan betekent het vernietigen van hun levens.
@Wagenmenner
Van mijnen tot Volkswagen-, Ford- en Tesla-batterijen
Het nikkel dat in Cahaya en Hengjaya wordt gewonnen, wordt getransporteerd naar de industriële fabriek van Morowali, beheerd door een dochteronderneming van de Chinese groep Zhejiang Huayou-kobaltwaar het wordt omgezet in een materiaal dat bedoeld is voor de productie van batterijkathodes. Van hieruit bereikt het de Chinese fabrieken Huayoudat commerciële relaties onderhoudt met CATL, een van ’s werelds grootste batterijfabrikanten, en met de Zuid-Koreaanse LG-groep, leveranciers van talrijke autofabrikanten. In 2024 exporteerde de fabriek in Morowali materiaal ter waarde van 606 miljoen dollar naar China, gevolgd door nog eens 470 miljoen dollar in 2025.
Het onderzoek bracht aldus commerciële banden aan het licht met de toeleveringsketens van Volkswagen, Ford, Tesla, BMW, Volvo, Stellantis, Hyundai en General Motors. Het is echter niet mogelijk gebleken om aan te tonen dat het nikkel uit de twee mijnen daadwerkelijk aanwezig is in specifieke batterijen: de traceerbaarheid van individuele leveringen blijft het belangrijkste kritische punt.
Waar reageren autofabrikanten op?
In dezelfde lijn als The Guardian gaf Volkswagen toe dat het de aanwezigheid van de bedrijven die betrokken zijn bij zijn toeleveringsketen niet kon uitsluiten, terwijl Ford controles op de beschuldigingen aankondigde. Renault bevestigde dat het onder zijn indirecte leveranciers een mijnbouwlocatie in Sulawesi had geïdentificeerd en dat het een onderzoek was gestart.
Volvo heeft gemeld controles uit te voeren op Indonesische leveranciers, terwijl Mercedes-Benz, General Motors, Stellantis en Hyundai milieu- en sociale risico’s hebben erkend die verband houden met de nikkelmijnbouw. Geen van de bedrijven heeft de gedetailleerde resultaten van de audits echter openbaar gemaakt. Tesla, CATL, Huayou en SCM hadden op het moment dat het onderzoek werd gepubliceerd nog niet gereageerd op verzoeken om commentaar.
De verborgen milieukosten van batterijen
Een studie gepubliceerd in Natuurcommunicatie uit 2025 bleek dat de impact van de nikkelwinning op het landgebruik op sommige locaties wel meer dan 500 keer groter kan zijn dan de schattingen die in eerdere beoordelingen zijn gebruikt. De grootste last is de vernietiging van bossen, wat ook gepaard gaat met het verlies van koolstof die is opgeslagen in de vegetatie.
Ondertussen zou de mondiale vraag naar nikkel volgens prognoses van het Internationaal Energieagentschap in 2040 ongeveer 5,7 miljoen ton kunnen bereiken. Een druk die ook wordt aangewakkerd door de verspreiding van steeds grotere elektrische auto’s, hoewel er batterijen zijn, zoals lithium-ijzerfosfaat (LFP)-batterijen, die geen nikkel nodig hebben.
Het verkleinen van de omvang van voertuigen, het verbeteren van de recycling van batterijen en het investeren in openbaar vervoer kunnen de vraag naar nieuwe grondstoffen helpen beperken.
Vervuilen elektrische auto’s minder of niet?
Het onderzoek trekt het klimaatvoordeel van elektrische auto’s ten opzichte van auto’s met verbranding niet in twijfel. Volgens een ICCT-studie uit 2025 kan een elektrische auto die in de Europese Unie wordt verkocht gedurende zijn levenscyclus ongeveer 73% minder broeikasgasemissies produceren dan een vergelijkbare benzineauto.
Maar lagere emissies betekenen niet dat er geen gevolgen voor het milieu zijn. De vernietiging van bossen, het verlies aan biodiversiteit en de gevolgen voor inheemse gemeenschappen blijven echte problemen. De uitdaging is daarom niet alleen om verbrandingsmotoren te vervangen door elektrische, maar ook om te zorgen voor transparante toeleveringsketens, verantwoord gewonnen grondstoffen en minder hulpbronnenintensieve batterijen.
Bronnen: Voxeurop/Nature/ICCT
