Vijf mensen op dezelfde fiets lijken al voldoende om zich een komisch tafereel voor te stellen: de een vertrekt te snel, de ander raakt achterop, de ander is bang voor de bocht, de ander denkt alles te weten en de ander, het arme ding, probeert gewoon heelhuids het einde van de rit te halen. Dan kijk je beter naar de Quintuplette en begrijp je dat het idee, in die wat vreemde vorm, veel concreter is dan dat.
De vijfzitsfiets werd geboren in Compiègne, in Noord-Frankrijk, naar een idee van Aurélien Vauquelin, een visueel gehandicapte ingenieur, samen met Olivier Liénard. Het voertuig heeft vijf zadels, vijf sturen en vijf paar pedalen, allemaal op hetzelfde frame. Een soort vermenigvuldigde tandem, alleen wordt het spel hier meteen serieuzer: om vooruit te komen moet je een gemeenschappelijk ritme vinden. Als iemand te veel duwt, voelt iedereen dat. Als iemand afgeleid wordt, voelt iedereen dat. Als iemand besluit het zelf te doen, herinnert de fiets hem daar binnen een paar meter aan.
Vijf lichamen, één voertuig
© Missie Quintuplette
Het bouwen van zo’n fiets betekent het oplossen van behoorlijk praktische problemen: stabiliteit, gewicht, remmen, comfort, transmissie, veiligheid. Het is niet genoeg om een frame te verlengen en een paar zadels toe te voegen, ook al omdat vijf mensen nooit op dezelfde manier trappen. Ze hebben verschillende benen, verschillende angsten, verschillende kracht, verschillende tijden. De Quintuplette moet dit alles in één beweging omzetten, zonder voortdurende schokken en zonder van het rijden een daad van geloof te maken.
Het rijden blijft toevertrouwd aan de voorligger, terwijl de anderen bijdragen aan het duwen. Het is een eenvoudig mechanisme om te begrijpen en veel minder eenvoudig om te gebruiken. Degenen die klimmen kunnen niet zomaar aanwezig zijn, omdat elke pedaalslag weegt op de algemene beweging. Tegelijkertijd kan niemand beweren alleen te kunnen bevelen, omdat het medium alleen werkt als iedereen ermee instemt zich binnen een soort fysieke overeenkomst te bevinden.
In die zin is de link met aangepast fietsen evident. Voor blinden of slechtzienden is de tandem al lang een belangrijk hulpmiddel: je kunt ermee fietsen met een gids, waarbij je snelheid, beweging, lucht in je gezicht en het plezier van de sport behoudt. De Quintuplette breidt dat principe uit naar een kleine groep. Het plaatst een persoon niet “in het midden” als symbool dat moet worden toegejuicht. Hij zet vijf mensen op hetzelfde frame en vraagt iedereen om zijn steentje bij te dragen.
Het vertrouwen zit in de pedalen
Het mooie hier is dat inclusie niet afhankelijk is van woorden. Het wordt een kwestie van benen, remmen, starten en bochten goed nemen. Voordat u vertrekt, moet u instappen, zich vestigen, begrijpen wie er rijdt, naar de aanwijzingen luisteren en coördineren. Het lijkt weinig, maar het is al veel. Iedereen die ooit een tandem heeft geprobeerd, weet het: na dertig seconden komt ieders karakter naar buiten.
De Quintuplette werd ook gecreëerd voor sportinitiatieven, verenigingsevenementen, bewustmakingsdagen voor gehandicapten en groepsactiviteiten. Het kan een nuttig instrument worden voor scholen, verenigingen, bedrijven, gemeenten en solidariteitsevenementen. Allemaal contexten waarin we vaak over samenwerking praten en dan, bij het eerste probleem, iedereen terugkeert naar zijn eigen hoekje met grote waardigheid en zonder enige wens om zichzelf boven anderen te reguleren.
Een fiets die je dwingt om samen te zijn
Het project kijkt ook naar publieke uitdagingen en sportevenementen in de komende jaren, met als doel deze fiets uit de lokale nieuwsgierigheid te halen. En dat is waar de vijfzitsfiets interessant wordt. Niet omdat het perfect, briljant of revolutionair is. Omdat er een groot woord als ‘insluiting’ nodig is en dit wordt verlaagd tot een heel concreet gebaar.
In tijden waarin zelfs een wandeling een prestatie kan worden die de moeite waard is om over te praten, doet deze fiets iets dat bijna ouderwets is: hij dwingt vijf mensen om het ritme van de anderen te voelen. Als iemand slecht beweegt, komt het probleem onmiddellijk. Als iedereen het tempo vindt, vertrekt het voertuig. En voor één keer is de metafoor niet eens nodig. Kijk maar hoe ze trappen.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
