Het is geen kwestie van bankrekening. Ook niet vanwege een briljante carrière of bekendheid. Na 85 jaar observaties komt een van de belangrijkste onderzoeken ooit naar het menselijk welzijn tot een conclusie die veel wijdverbreide overtuigingen omverwerpt: geluk komt voort uit de kwaliteit van relaties, niet uit wat we bezitten of laten zien.
Het is een ontdekking die ook tot het hedendaagse Italië spreekt, waar de race om prestaties, economische stabiliteit en ‘het op eigen kracht redden’ vaak weinig ruimte laat voor authentieke banden.
De Harvard-studie
De Harvard Study of Adult Development begint in 1938, in een wereld die totaal anders is dan de onze. We zitten midden in de Grote Depressie en een groep onderzoekers besluit 268 Harvard-studenten in de loop van de tijd te volgen om te begrijpen wat hen tot gezonde en tevreden volwassenen zou hebben gemaakt. Destijds dacht men dat het lot vooral in de genen of in de sociale klasse geschreven stond.
Naarmate de decennia verstreken, groeide en veranderde het onderzoek: er waren ook 456 mannen uit de arbeiderswijken van Boston bij betrokken, wat een meer realistische en minder elitaire kijk op de Amerikaanse samenleving bood. Tegenwoordig omvat het onderzoek meer dan 1.300 nakomelingen van de oorspronkelijke deelnemers, waardoor we kunnen observeren hoe ervaringen uit de kindertijd de gezondheid, relaties en veroudering in volgende generaties beïnvloeden.
Onder de deelnemers is er geen gebrek aan bekende figuren, zoals John F. Kennedy, maar de waarde van het onderzoek schuilt niet in illustere biografieën. Het ligt in het feit dat er al ruim tachtig jaar een normaal leven wordt waargenomen, met succesvolle en mislukte huwelijken, perioden van eenzaamheid, werk, ziekten, vriendschappen die blijven bestaan en andere die verloren gaan.
Omdat relaties belangrijker zijn dan geld en succes
Toen de betrokkenen werd gevraagd wat hen volgens hen gelukkig zou maken, was het antwoord bijna altijd hetzelfde: meer geld, meer erkenning, meer succes. De gegevens die in de loop van de tijd zijn verzameld, vertellen echter een ander verhaal.
Mensen die beter en langer leven, zijn degenen die kunnen rekenen op stabiele, oprechte en ondersteunende relaties. Familierelaties, vriendschappen, echtparen en het gevoel deel uit te maken van een gemeenschap maken het verschil, veel meer dan inkomen of carrière.
Robert Waldinger, psychiater en huidig directeur van de praktijk, legt het zonder nadruk uit: tevredenheid in relaties is een van de sterkste indicatoren van fysieke en mentale gezondheid. Het is niet voldoende om “iemand dicht bij je te hebben”, het is belangrijk dat je je gehoord voelt, dat je op moeilijke momenten op iemand anders kunt rekenen, dat je weet dat er een betrouwbare band bestaat.
Eén feit is opvallender dan andere: degenen die op hun vijftigste tevreden verklaarden met hun relaties, waren op hun tachtigste gezonder, ongeacht hun sociale klasse of opleidingsniveau. Een geldig resultaat voor zowel voormalige Harvard-studenten als voor studenten met een economisch kwetsbare achtergrond.
Eenzaamheid, gezondheid en ‘sociale training’
Het onderzoek belicht ook de andere kant van de medaille: eenzaamheid. Je alleen voelen, zelfs onder andere, heeft effecten die vergelijkbaar zijn met bekende risicofactoren zoals roken of alcoholmisbruik. Het verhoogt het risico op ziekten, verslechtert de geestelijke gezondheid en verkort de levensverwachting.
Dit is de reden waarom onderzoekers spreken over ‘sociale fitheid’, een soort voortdurende training van relaties. Het is niet nodig om je leven omver te werpen, maar om voor relaties te zorgen, tijd te besteden, aandacht te besteden aan hoe het gaat met de mensen die er echt toe doen. Relaties verzwakken, net als het lichaam, als ze worden verwaarloosd.
Het onderzoek negeert het belang van levensstijl niet. Lichamelijke activiteit, een uitgebalanceerd dieet, niet roken en matig alcoholgebruik blijven fundamentele elementen voor de gezondheid. Maar de gegevens laten zien dat ze beter werken als ze deel uitmaken van een rijk en stabiel relationeel leven.
In een tijdperk dat wordt gekenmerkt door digitale verbindingen en een hectisch tempo, is de boodschap van Harvard verrassend concreet: een goed leven is niet het perfecte leven, maar het gedeelde leven. Na meer dan 85 jaar blijft het onderzoek evolueren, waarbij ook de impact van technologie op relaties en de rol van sociaal beleid op de kwaliteit van leven worden bestudeerd. Een eenvoudige les, misschien ongemakkelijk, maar zeer actueel: geluk wordt niet geaccumuleerd, het wordt gecultiveerd. En het gaat bijna altijd via anderen.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
