Als het om elektrische auto’s gaat, gaat het publieke debat vrijwel altijd over autonomie, laadpalen of prestaties. Toch vindt de echte revolutie – degene die bepaalt of de mobiliteit van de toekomst echt duurzaam zal zijn – plaats lang voordat er een auto op de weg komt. Het begint allemaal in de mijnen waar de batterijmineralen vandaan komen, in de staalfabrieken die de structurele materialen produceren en in de fabrieken die componenten van over de hele wereld assembleren.
Het is precies daar, in de mondiale toeleveringsketens van de auto-industrie, dat de afstand tussen een milieubelofte en echte verandering wordt gemeten. Om te begrijpen hoe grote bedrijven hun productieketens werkelijk transformeren, publiceert het internationale Lead the Charge-netwerk elk jaar een ranglijst waarin het gedrag van de belangrijkste fabrikanten van elektrische auto’s wordt geanalyseerd.
De nieuwe 2026-editie van het Lead the Charge Auto Supply Chain Leaderboard vertelt een complex verhaal: sommige bedrijven zetten concrete stappen in de richting van schonere, meer verantwoorde toeleveringsketens, terwijl andere achterop raken. En intussen dreigen dezelfde Europese regels die deze vooruitgang mogelijk hebben gemaakt, te verzwakken.
De ranglijst van toeleveringsketens voor elektrische auto’s
Volgens de ranking van 2026 is Tesla het bedrijf dat met 49% de hoogste totaalscore behaalt. Direct daarachter volgen Ford, met 45%, en Volvo, dat 44% bereikt. De top vijf wordt gecompleteerd door Mercedes-Benz en Volkswagen, een teken dat verschillende Europese fabrikanten met enige vastberadenheid werken aan de duurzaamheid van hun toeleveringsketens.
De ranglijst analyseert 18 grote autofabrikanten en kent aan elk een percentage toe dat hun inspanningen weerspiegelt om toeleveringsketens op te bouwen die schoner, transparanter en met respect voor de mensenrechten zijn.
De algemene volgorde van de ranglijst is als volgt: Tesla op de eerste plaats, gevolgd door Ford en Volvo. Mercedes-Benz en Volkswagen bezetten de vierde en vijfde plaats, terwijl BMW en Renault nog steeds tot de top zeven behoren. Kort daarna verschijnen de Chinese groep Geely, Hyundai en General Motors. In het midden van de tafel staan Kia en Stellantis, gevolgd door Nissan en BYD. Op de laatste plaatsen staan Honda, Toyota en de Chinese staatsgroepen GAC en SAIC.
De gegevens die het meest duidelijk naar voren komen, hebben echter betrekking op het gemiddelde niveau van betrokkenheid van de gehele sector. De algemene gemiddelde score van de geanalyseerde bedrijven bedraagt slechts 25%, en geen enkele autofabrikant overschrijdt de 50%. Dit betekent dat de transformatie van de industriële toeleveringsketens nog maar net is begonnen, hoewel analisten erop wijzen dat door het overnemen van de best practices die al in de sector aanwezig zijn, scores zouden kunnen oplopen tot 86%.
De ranglijst is samengesteld door het internationale Lead the Charge-netwerk, dat milieuorganisaties, mensenrechtenorganisaties en investeerders die betrokken zijn bij de energietransitie samenbrengt. Tot de leden behoren organisaties als Sunrise Project, Rainforest Foundation Noorwegen, Human Rights Watch, Public Citizen en Transport & Environment.
Emissiearme materialen, transparantie en bescherming van lokale gemeenschappen
De analyse uit 2026 laat enkele bemoedigende signalen zien. Sommige fabrikanten beginnen hun industriële macht te gebruiken om de meest vervuilende materialen die bij de productie van voertuigen worden gebruikt, koolstofvrij te maken.
Staal en aluminium vertegenwoordigen twee van de meest energie-intensieve componenten van de autoproductie. Dit is de reden waarom bedrijven als Volvo en Mercedes-Benz aanzienlijk zijn gaan investeren in de ontwikkeling van materialen met lage emissies, die al zijn geïntegreerd in nieuwe elektrische modellen zoals de Mercedes CLA en de Volvo ES90.
Een ander element dat aan het veranderen is, is het niveau van transparantie van informatie. Autofabrikanten beginnen meer gedetailleerde en uitgesplitste gegevens over hun toeleveringsketens te publiceren, waardoor investeerders, instellingen en burgers de werkelijke vooruitgang nauwkeuriger kunnen beoordelen.
Zo maakt het Chinese concern Geely publiekelijk melding van het percentage emissiearm staal en aluminium dat in diverse modellen wordt gebruikt, terwijl bedrijven als Mercedes, Volkswagen en Tesla diepgaande rapporten zijn gaan publiceren over de grondstoffen die in batterijen worden gebruikt, zoals lithium, kobalt en nikkel.
Deze rapporten beschrijven ook de maatregelen die zijn genomen om de milieueffecten van mijnbouwactiviteiten te beperken, van waterbeheer tot afvalverwerking en het voorkomen van schade aan lokale ecosystemen.
De afgelopen jaren is er ook steeds meer aandacht gekomen voor de rechten van inheemse bevolkingsgroepen, vaak betrokken bij de winning van cruciale mineralen. In 2023 hadden slechts zes bedrijven specifieke initiatieven op dit front gelanceerd. Tegenwoordig is dit aantal verdubbeld: twaalf van de achttien autofabrikanten ontwikkelen beleid om deze gemeenschappen te beschermen.
Vooruitgang in de elektriciteitsvoorzieningsketen is afhankelijk van Europese regels
Een van de interessantste aspecten die uit de ranglijst naar voren komen betreft de rol van de Europese regelgeving. Veel van de vooruitgang die de afgelopen jaren is geboekt, is niet spontaan tot stand gekomen, maar is gestimuleerd door precieze regels.
De Europese Batterijverordening legt bijvoorbeeld veel strengere verplichtingen op aan fabrikanten van elektrische auto’s dan die welke vereist zijn voor voertuigen met verbrandingsmotor. Bedrijven moeten de hele toeleveringsketen in kaart brengen, leverancierscontroles uitvoeren, zorgen voor batterijrecycling en de aanvoer van kritische mineralen monitoren.
Deze regelgeving heeft veel bedrijven ertoe aangezet de traceerbaarheid van hun toeleveringsketens te verbeteren en de transparantie te vergroten. Tegelijkertijd creëert de toenemende verspreiding van elektrische auto’s nieuwe mogelijkheden voor het gebruik van staal en aluminium met lage emissies, materialen die de klimaatimpact van de auto-industrie aanzienlijk kunnen verminderen.
De paradox is echter dat juist deze regels vandaag de dag onder druk staan. Sommige belangrijke bepalingen inzake due diligence op batterijen zijn nog niet volledig operationeel en de inwerkingtreding ervan is al met twee jaar uitgesteld.
Tegelijkertijd oefenen verschillende autofabrikanten politieke druk uit om een aantal Europese klimaatbeleidsmaatregelen te vertragen, waaronder de CO₂-uitstootreductiedoelstellingen voor nieuwe auto’s en bestelwagens en de uitfasering van verbrandingsmotoren tegen 2035.
Volgens Esther Marchetti, Clean Transport Advocacy Manager van Transport & Environment Italia, laten de resultaten van de ranglijst één ding heel duidelijk zien: als er solide milieuregels bestaan, kan de sector zich snel verbeteren.
Om deze reden wijzen de auteurs van het rapport erop dat de Europese Unie de reeds gestelde klimaatdoelstellingen moet beschermen, de due diligence-regels van de batterijregelgeving moet verdedigen en nieuwe instrumenten moet introduceren om het gebruik van gerecyclede materialen met lage emissies in de automobielsector aan te moedigen.
De transitie naar elektrische mobiliteit gaat niet alleen over de auto’s waarin we rijden. Het gaat vooral om de manier waarop ze geproduceerd worden. En precies daar, ver weg van de schijnwerpers van dealers en reclamecampagnes, wordt het belangrijkste spel gespeeld.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
