Een ontdekking die misschien wel eens in een zoöloog voorkomt, komt uit de bossen van westelijk Nieuw-Guinea, waar een groep onderzoekers heeft aangetoond dat twee buideldieren waarvan men dacht dat ze al duizenden jaren uitgestorven waren, in werkelijkheid nog steeds leven. De expeditie werd geleid door de Australische wetenschapper Tim Flannery, die de aanwezigheid van deze dieren in de bossen van het Doberai-schiereiland documenteerde.
Geleerden spreken over een uitzonderlijk geval van ‘Lazarus-soorten’, een term die in de zoölogie wordt gebruikt om organismen aan te duiden die uit de fossielen verdwijnen en als uitgestorven worden beschouwd, om pas na zeer lange tijd levend te worden teruggevonden. In dit geval is het fenomeen zelfs nog verrassender: twee verschillende soorten verschenen opnieuw in hetzelfde territorium.
De buidelrat met zeer lange tenen die wordt gebruikt voor de jacht
Het eerste herontdekte dier is de langteenbuidelrat, wetenschappelijk bekend als Dactylonax kambuayai. Het is een klein boombuideldier met een heel bijzonder kenmerk: de vierde teen van de voorpoten is veel langer dan de andere.
Deze vinger werkt als een soort natuurlijke sonde. Het dier gebruikt het om in boomstammen te kruipen en de in het bos verborgen larven en insecten op te halen. Een gedrag dat sterk doet denken aan dat van de aye-aye, de nieuwsgierige maki uit Madagaskar met een even langwerpige middelvinger.
Volgens fossielen leefde deze soort ongeveer 300.000 jaar geleden in Australië, in centraal Queensland. De laatste sporen in Nieuw-Guinea suggereerden een overleving tot ongeveer 6000 jaar geleden, waarna het uit alle wetenschappelijke observaties verdween. Het keerpunt kwam in 2022, toen de natuuronderzoeker Carlos Bocos een individu fotografeerde tijdens een natuurexpeditie, waarmee hij aantoonde dat de soort nooit was verdwenen.
@Carlos Bocos
Een mysterieus zweefvliegtuig met een grijpstaart
Het tweede herontdekte dier is zelfs nog raadselachtiger. Dit is Tous ayamaruensis, een klein glijdend buideldier dat vaag op een vliegende eekhoorn lijkt. Net als andere soortgelijke zoogdieren kan hij dankzij een huidmembraan tussen bomen glijden, maar hij heeft unieke kenmerken.
Hiervan vallen haarloze oren en vooral een zeer grijpbare staart op, die wordt gebruikt als een echt vijfde ledemaat om takken vast te pakken. Lange tijd was de soort alleen bekend via fossiele fragmenten, beschreven door de Australische zoöloog Ken Aplin.
Het eerste bewijs van het bestaan ervan ontstond in 2015, toen een individu door een lokale onderzoeker bij een rivier werd gevangen. Kort daarna werd een ander exemplaar gefotografeerd in een bos in de regio. Door deze gegevens te analyseren ontdekte het team van Flannery dat deze dieren zelfs tot een geheel nieuw geslacht behoren, genaamd Tous.
@Arman Muharmansyah
Een van de rijkste en minst bestudeerde bossen ter wereld
Beide soorten leven in de bergbossen van het Doberai-schiereiland in het noordwesten van Indonesisch Nieuw-Guinea. Het is een van de biologisch rijkste gebieden ter wereld, maar ook een van de minst wetenschappelijk onderzochte gebieden. Het onderzoek was mede mogelijk dankzij de samenwerking met de lokale inheemse gemeenschappen, die deze dieren in werkelijkheid al kenden. In sommige tradities van de regio wordt het zweefvliegtuig Tous ayamaruensis zelfs beschouwd als een heilig dier dat verbonden is met de geesten van de voorouders.
Volgens wetenschappers zou deze ontdekking slechts het begin kunnen zijn. De bossen in het gebied zijn nog grotendeels intact, maar worden bedreigd door ontbossing, houtkap en palmolieteelt. Tegelijkertijd konden ze andere ‘levende relikwieën’ bewaken, oude soorten die millennia lang geïsoleerd hebben overleefd.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
