De beschermende structuur op de kerncentrale van Tsjernobyl kan zijn belangrijkste veiligheidsfunctie niet langer vervullen na schade opgelopen bij een drone-aanval op 14 februari, zo heeft de Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA) aangekondigd. Er werd alarm geslagen door algemeen directeur Rafael Mariano Grossi, die deze week extra personeel naar het Oekraïense hoofdkwartier stuurde voor een volledige beoordeling van de situatie.
Wat gebeurde er op 14 februari
Op 14 februari meldden de Verenigde Naties dat een drone-aanval een brand had veroorzaakt in de kerncentrale van Tsjernobyl, waardoor de beschermende structuur van reactor vier werd beschadigd. Kiev gaf Moskou de schuld van de aanval, maar het Kremlin ontkende alle beschuldigingen. De VN hadden gerustgesteld dat de stralingsniveaus normaal waren gebleven en dat er geen radioactieve lekken hadden plaatsgevonden. De elektriciteitscentrale, die al meer dan twintig jaar inactief was, was bij het begin van de invasie in februari 2022 al ruim een maand het toneel van Russische militaire bezetting. Tegelijkertijd had het IAEA ter plaatse inspecties uitgevoerd en de schade aan de elektriciteitsinfrastructuur als gevolg van het conflict geverifieerd.
De inspectie
Bij de inspectiemissie, op verzoek van de State Nuclear Regulatory Inspectorate of Ukraine (SNRIU), waren deskundigen van de afdeling Nucleaire Veiligheid en Beveiliging van het IAEA betrokken, die zich hadden aangesloten bij de Tsjernobyl Ondersteunings- en Bijstandsmissie, die sinds januari 2023 voortdurend op de locatie aanwezig was.
Inspecteurs bevestigden dat de beschermende constructie zijn primaire veiligheidsfuncties had verloren, inclusief insluitingscapaciteit, maar vonden geen permanente schade aan dragende constructies of monitoringsystemen. De zogenaamde “New Safe Confinement” (NSC), voltooid in 2016 ter dekking van het Refuge Object dat de overblijfselen bevat van de Unit 4-reactor die bij de ramp van 1986 explodeerde, heeft aanzienlijke structurele schade opgelopen die zowel de insluitingsfunctie als de verwachte operationele levensduur in gevaar heeft gebracht.
Er zijn beperkte tijdelijke werkzaamheden aan het dak uitgevoerd, maar volledige en tijdige restauratie blijft essentieel om verdere achteruitgang te voorkomen en de nucleaire veiligheid op lange termijn te garanderen
zei Grossi, waarmee hij de urgentie van de situatie onderstreepte.
Bij de aanval is geen radioactief materiaal vrijgekomen, maar de structurele gevolgen vereisen een onmiddellijk en definitief ingrijpen. Tijdens de lopende missie beoordeelt het IAEA-team de huidige maatregelen om de risico’s te beperken en bespreekt het met facility managers plannen om de beschermende structuur volledig te herstellen en eventuele potentiële nucleaire veiligheidsproblemen aan te pakken.
