Van de Seveso-ramp tot die van het Grimaldi-schip, van de Costa Concordia tot de Morandi-brug, de geschiedenis van Italië is (ook) bezaaid met tragische gebeurtenissen die ondubbelzinnig de verwoestende impact laten zien die menselijke fouten kunnen hebben.
Als we ons alleen maar concentreren op de tweede helft van de twintigste eeuw, komt er een dunne lijn naar voren die voor elk afzonderlijk ongeluk geldt: onzorgvuldigheid, corruptie op Italiaanse wijze, de ontoereikendheid van de politieke klasse. Alles op smaak gebracht met een flinke dosis gemak, die – wees voorzichtig – altijd hetzelfde bleef tussen de Eerste en de Tweede Republiek, tussen ‘wij maken iedereen blij‘Christen-Democraten en de’Italië van doenBerlusconi.
De context is precies deze. Laten we dus proberen de rode draad van dit verhaal te ontrafelen, laten we proberen te onderzoeken waarom het tegelijkertijd tot een ecologische (en menselijke) ramp heeft geleid.
Wij van GreenMe hebben de stukken samengevoegd en één groot beeld gecreëerd: in de nieuwe serie “Vergiften van Italië‘ we zullen vijf gevallen van ecologische catastrofes nagaan, verenigd door de verspreiding van giftige stoffen en, inderdaad, gifstoffen in het milieu.
Zijn er de afgelopen jaren slechts vijf milieurampen in Italië geweest? Absoluut niet. De door ons gekozen kandidaten behoren tot de meest serieuze, ook al is het erg ingewikkeld om een ranglijst op te stellen. In feite hebben ze allemaal de rode draad van a iets wat voorkomen had kunnen worden.
Bekijk dit bericht op Instagram
Rampen in Italië, waarom ze gebeuren
Ons land heeft, ondanks dat het een land is dat rijk is aan natuurlijke schoonheid en adembenemende landschappen, in de twintigste eeuw te maken gehad met ernstige milieurampen, waarvan er vele, zoals we zeiden, werden veroorzaakt door onverantwoordelijke acties en onjuiste industriële keuzes. Territoriale instabiliteit, landconsumptie en industriële vervuiling zijn de noodsituaties waar Italië al lang geleden praktisch mee te maken heeft gehad. En hij blijft geconfronteerd worden.
Zoals Gabriella Corona van het Institute for Studies on Mediterranean Societies van de Nationale Onderzoeksraad van Napels (Issm-Cnr) leert in haar interessante “Korte geschiedenis van het milieu in Italië“(Il Mulino), vanaf het midden van de 19e eeuw was de eerste noodsituatie, vooral in het zuiden, de ontbossing van bergachtige gebieden, waardoor het erosiefenomeen, het transport van puin en de stagnatie van water begon te toenemen, vooral aan de mondingen van rivieren. Het tweede milieuprobleem was dat van de impact als gevolg van de industrialisatie van het land: aan het begin van de 20e eeuw werd bijvoorbeeld 20% van de Italiaanse industrieën al als ongezond beschouwd, en niet alleen dat: de verwijdering van dampen en giftige stoffen vloeistoffen vonden plaats met totale onverschilligheid en onbewustheid, zelfs vertrouwend op de zelfzuivering van de lucht of op de verdunning van het water
De onderschatting ging door tot het punt dat in 1999 57 vervuilde locaties van nationaal belang werden geïdentificeerd, vooral voormalige industriële gebieden zoals Porto Marghera, Gela, Taranto of Orbetello, legt de onderzoeker uit.
Een ander sociaal-economisch fenomeen dat een sterke impact heeft gehad op het milieuniveau is ongetwijfeld de consumptie van land als gevolg van de verstedelijking en de verspreiding van woningen.
Vanuit dit perspectief is het duidelijk dat alle catastrofale gebeurtenissen die daarop volgden diepe littekens in het gebied hebben achtergelaten, waardoor de gezondheid van mensen en het evenwicht van ecosystemen worden bedreigd. Van Seveso (1976), het chemische ongeluk dat de lucht vervuilde met dioxine, tot de Vajont van 1963, toen een enorme aardverschuiving hele dorpen overspoelde en duizenden doden veroorzaakte, tot de nog steeds zeer actuele kwestie Taranto en ILVA tot de asbestramp in Casale Monferrato, ze hebben bijgedragen aan het benadrukken van de kwetsbaarheid van ons ecosysteem en de urgentie van het aannemen van een strenger beschermingsbeleid.
In onze “Poisons of Italy” zullen we in 5 afleveringen samen nadenken over hoe deze gebeurtenissen, hoewel tragisch, als waarschuwing moeten dienen. Dit zijn degenen:
De ecologische ramp van Grimaldi
198 giftige vaten opgeslokt door de Tyrreense Zee, in het hart van het Walvisachtigenreservaat, zonder dat iemand het besefte. Een aangekondigde storm, een gevaarlijke lading verloren tussen Gorgona en Livorno, dagen van stilte en te veel onbeantwoorde vragen. Van noodmanoeuvres tot onderzoeken, tot een proces waarbij geen daders werden gevonden. Het verhaal van een vergeten milieuramp en wie deze had moeten voorkomen.
PFAS in Veneto
PFAS: een onzichtbaar gif dat al jaren het water van honderdduizenden mensen verontreinigt en stilletjes ons lichaam binnendringt. “Eeuwige verontreinigende stoffen” verspreiden zich overal, maar nog steeds zonder een totaal verbod omdat de gezondheidsrisico’s zich blijven opstapelen.
Van de Venetiaanse ramp tot industriële en politieke verantwoordelijkheden: een waarheid die te lang verborgen is gebleven.
Seveso-ramp
Op 10 juli 1976 vergiftigde een wolk van dioxine Seveso en veranderde de Italiaanse milieugeschiedenis voor altijd. Een ramp die voortkomt uit de industriële stilte en wordt verergerd door vertragingen, weglatingen en waarheden die aan de bevolking worden ontzegd. Tussen evacuaties, ziektes en een nog open wond blijft Seveso een waarschuwing die we niet mogen vergeten.
Valle del Sacco, het Italiaanse Tsjernobyl
Al meer dan een halve eeuw betaalt de Sacco-vallei de prijs voor illegale dumpingen, pesticiden en begraven afval. Een gebied dat tot de meest vervuilde van Italië is verklaard, gekenmerkt door ziekten, onvoltooide ontginningen en zonden die nooit echt zijn bestraft. Het ‘Italiaanse Tsjernobyl’ vertelt de donkere kant van de industriële ontwikkeling en de institutionele stilte.
De witte stranden van Rosignano
De witte stranden van Rosignano lijken een paradijs, maar hun schoonheid is het resultaat van meer dan een eeuw industrieel afval. Onder dat witte zand ligt een van de meest vervuilde gebieden van de Middellandse Zee, met giftige stoffen, wettelijke uitzonderingen en gezondheidsrisico’s. Een fragiel evenwicht tussen werk, omgeving en waarheid dat nooit volledig naar voren is gekomen.
