Tot 3,08 nanogram per liter PFAS in het smeltwater van de Leiegletsjer, op de zuidelijke helling van Monte Rosa. Dit zijn de meest alarmerende gegevens die naar voren komen uit twee bemonsteringscampagnes uitgevoerd door Greenpeace Italia, die significante besmetting documenteren, zelfs in een van de meest afgelegen gebieden in de Alpen, in Valle d’Aosta.
De analyses, uitgevoerd in oktober 2024 en juli 2025, hadden zowel betrekking op het water van de Leie, op ongeveer 2.000 meter boven zeeniveau en 1,5 kilometer stroomafwaarts van het gletsjermeer, als op het water van het Leiemeer, gelegen op ongeveer 2.340 meter.
In alle gevallen werden PFAS gedetecteerd, met hogere concentraties in het gletsjermeer dan in de rivier, wat de rol van gletsjers als reservoirs van persistente verontreinigingen bevestigt.
Het rapport
De som van de geïdentificeerde PFAS varieert van minimaal 1,87 ng/l tot maximaal 3,08 ng/l, waarden die overeenkomen met die gevonden in andere alpen- en hooggebergtegebieden in verschillende delen van de wereld.
@Greenpeace Italië
In alle geanalyseerde monsters bleek de belangrijkste stof perfluorbutaanzuur (PFBA) te zijn, een PFAS met korte keten (vier koolstofatomen), die in verschillende industriële producten wordt gebruikt en vaak het resultaat is van de afbraak van bekendere en gevaarlijkere verbindingen zoals PFOA. Er is echter geen onderzoek gedaan naar TFA (trichloorazijnzuur), een ultrakorte en zeer mobiele PFAS, waarover de Europese autoriteiten nu steeds meer zorgen maken.
De resultaten bevestigen wat Greenpeace International tien jaar geleden al observeerde in de Macun-meren, in Zwitserland, ongeveer 200 kilometer van het Leiemeer. Nog een bewijs dat geen enkele plaats echt is “onschuldig”.
Hoewel deze bemonsteringen geen systematisch onderzoek vormen, is het beeld nu duidelijk: de besmetting van de meest afgelegen gebieden van de planeet is gekoppeld aan bekende mechanismen, van atmosferisch transport over lange afstanden tot directe menselijke aanwezigheid. Om de omvang van het probleem en de langetermijneffecten ervan echt te begrijpen, benadrukt Greenpeace de noodzaak van diepgaander onderzoek naar het smeltwater van gletsjers.
@Greenpeace Italië
Want zelfs als de grote hoogte vervuild is, is het probleem niet langer ver weg: het daalt al af naar de vallei.
PFAS zijn persistente moleculen die door regen en sneeuw naar de toppen kunnen worden getransporteerd, zegt Alessandro Gianniì van Greenpeace Italia. Zolang deze stoffen in overvloed worden gebruikt zoals nu het geval is, zullen de concentraties ervan in het milieu blijven toenemen. Een erfenis die we aan toekomstige generaties nalaten: we hebben de plicht om in te grijpen om de situatie niet te verergeren, door deze gevaarlijke moleculen te verbieden en zo de besmetting te beperken.
Gletsjers vormen een historische herinnering aan de vervuiling van onze planeet: gevaarlijke stoffen als DDT en PFAS hopen zich in de loop van de tijd op in het ijs en kunnen weer verspreid worden door het smelten als gevolg van klimaatverandering: dit zou kunnen verklaren waarom tijdens de tweede bemonstering de hoogste concentraties PFAS in het meer werden aangetroffen. In onze valleien en bergen kruisen klimaatcrisis en vervuiling daarom op gevaarlijke wijze ernstige risico’s voor menselijke gemeenschappen en ecosystemen.
HIER is het volledige rapport.
