Decennia lang hebben we ze gebeld voor altijd chemicaliën omdat ze voorbestemd leken om voor altijd bij ons te blijven. PFAS, chemicaliën die worden gebruikt in pannen met anti-aanbaklaag, waterdichte stoffen en voedselverpakkingen, behoren tot de moeilijkste verontreinigende stoffen om uit het milieu te verwijderen. Nu belooft een nieuwe milieuvriendelijke technologie het scenario echter radicaal te veranderen, waardoor het niet alleen mogelijk wordt om ze uit het water te halen, maar ze ook snel te vernietigen zonder nieuw giftig afval te produceren.
Het nieuws komt voort uit een internationale samenwerking tussen de Verenigde Staten en Zuid-Korea, maar raakt ook ons land nauw. PFAS staan ook in Italië centraal in ernstige gevallen van milieuverontreiniging, met gevolgen die nog steeds onderwerp zijn van gezondheidsstudies en juridische strijd. Juist om deze reden is een oplossing die snelheid, effectiviteit en duurzaamheid combineert niet alleen een laboratoriumresultaat, maar een concreet teken van hoop.
PFAS werden in de jaren veertig geïntroduceerd vanwege hun buitengewone hitte-, water- en vetbestendige eigenschappen. Het probleem is dat diezelfde taaiheid ze in het wild bijna onverwoestbaar maakt. Eenmaal verspreid in het milieu komen ze terecht in de grondwaterlagen en van daaruit in onze kranen. Verschillende onderzoeken hebben langdurige blootstelling aan deze stoffen in verband gebracht met leverschade, hormonale stoornissen, problemen met het immuunsysteem en sommige soorten kanker.
Van laboratorium naar realiteit
De kern van de ontdekking is een nieuw materiaal genaamd gelaagd dubbel hydroxide, een gelaagde structuur op basis van koper en aluminium. Het is ontwikkeld door het gezamenlijke werk van onderzoekers van Rice University en het Korea Advanced Institute of Science and Technology. Tijdens tests heeft dit materiaal aangetoond dat het PFAS ruim duizend keer beter kan absorberen dan de systemen die tegenwoordig het meest worden gebruikt, zoals actieve koolfilters.
Niet alleen dat. Snelheid is een ander belangrijk element. Terwijl traditionele methoden uren, soms dagen, nodig hebben om de concentratie PFAS in water te verminderen, werkt dit nieuwe materiaal binnen enkele minuten, wat een efficiëntie laat zien die de onderzoekers zelf verraste. Het geheim schuilt in de interne structuur: de geordende lagen en kleine verschillen in elektrische lading creëren een perfecte omgeving om PFAS-moleculen aan te trekken en vast te houden.
Het werkt ook buiten het laboratorium
Een van de meest interessante aspecten is dat deze technologie niet alleen onder ideale omstandigheden werkt. De tests werden uitgevoerd op rivierwater, drinkwater en afvalwater en leverden constante en betrouwbare resultaten op. Het systeem heeft bewezen zich aan te passen aan zowel statische systemen als continue stromen, een fundamenteel kenmerk bij het overwegen van echt gebruik in aquaducten of industriële zuiveringssystemen.
De resultaten, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Geavanceerde materialensuggereren dat de overgang van experimenteren naar concrete toepassing misschien niet zo ver weg is. En dit is waar de ontdekking ook echt interessant wordt voor Europa en Italië, waar de noodzaak om vervuild water terug te winnen steeds urgenter wordt.
PFAS niet zomaar verwijderen, maar vernietigen en het materiaal hergebruiken
Er is echter nog een ander cruciaal vraagstuk dat vaak wordt genegeerd: wat te doen met PFAS nadat het uit water is verwijderd. Traditionele systemen vangen ze op, maar genereren vervolgens gevaarlijk afval dat moet worden afgevoerd. In dit geval hebben onderzoekers echter een proces ontwikkeld dat PFAS thermisch afbreekt, waardoor ze worden geëlimineerd zonder dat er giftige bijproducten vrijkomen.
Het materiaal, eenmaal “verzadigd”, wordt samen met calciumcarbonaat verwarmd. Het resultaat is verrassend: een aanzienlijk deel van de PFAS wordt vernietigd en het materiaal zelf regenereert, klaar om opnieuw te worden gebruikt. Uit eerste tests is gebleken dat het meerdere opeenvolgende cycli van opvang en vernietiging aankan, waardoor dit systeem een van de eerste concrete voorbeelden is van circulaire economie toegepast op waterzuivering.
Volgens wetenschappers is het een zeldzame combinatie: snelle schoonmaak en duurzame oplossing, twee elementen die zelden naast elkaar bestaan als het gaat om zulke hardnekkige verontreinigende stoffen.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
