De laatste jaren wordt er steeds vaker gesproken over kwik in tonijn, een probleem dat niet alleen betrekking heeft op klassieke blikjes, vaak centraal in tests en analyses, maar ook op verse filets die in supermarkten worden verkocht. Juist over dat laatste zegt het Zwitserse tijdschrift Evenwicht voerde een gedetailleerd onderzoek uit, waaruit een zorgwekkend scenario naar voren kwam: de helft van de geanalyseerde filets overschrijdt de veiligheidslimieten die zijn vastgesteld door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA).
Ter vergelijking werden in dezelfde test ook twee verse zalmfilets geanalyseerd, die aanzienlijk lagere hoeveelheden kwik bevatten dan tonijn, wat aantoont hoe het risico sterk kan variëren tussen verschillende soorten.
Tonijn, roofdier en accumulator van gifstoffen
Tonijn is een roofvis die zich voedt met andere vissen, schaaldieren en inktvissen. Dit maakt het rijk aan waardevolle voedingsstoffen zoals omega-3-vetzuren en vitamines, maar het leidt ook tot de ophoping van gifstoffen uit het milieu. Hiervan is methylkwik het meest zorgwekkend: het is een zeer giftige vorm van kwik die het zenuwstelsel kan beschadigen, de hersenontwikkeling bij kinderen kan belemmeren en neurologische aandoeningen kan veroorzaken.
Volgens de richtlijnen van de EFSA mag een persoon van 60 kg niet meer dan 78 microgram methylkwik per week innemen. In de test uitgevoerd door Evenwicht5 filets op 10 overschreden deze limiet al bij een portie van 200 gram.
Verpakte filets versus visteller
De hoogste kwikgehalten werden aangetroffen in verpakte supermarktproducten: Migros Sélection (131,6 µg), Aldi Almare Seafood (118,2 µg), Coop Fairtrade (102,2 µg), Coop Qualité & Prix (83,2 µg) en Migros Filet Thuna (81,8 µg).
Verse filets die zonder recept worden verkocht, zoals die van Globus Delicatessa, Coop en Migros, bevatten daarentegen tussen de 23 en 43 µg kwik per portie, waarden ruim onder de risicodrempel. Het verschil kan voortkomen uit het type tonijn dat wordt gebruikt en de leeftijd van de vis: goedkopere filets zijn vaak afkomstig van grotere tonijn met een langere levensduur, waarin methylkwik zich meer ophoopt.
Naast verontreiniging met zware metalen, Evenwicht evalueerde ook de microbiologische kwaliteit van de filets. Gelukkig waren 9 van de 10 volkomen vers en veilig. Alleen het Spar-monster vertoonde een hogere bacteriële belasting, hoewel deze binnen de wettelijke grenzen bleef.
Als u denkt dat het probleem ons niet aangaat, aangezien de test in Zwitserland is uitgevoerd, heeft u het mis: zelfs in Italië kan verse tonijn kwik bevatten; het is in feite een mondiaal probleem.
Veiligheidstips
Deskundigen dringen er bij u op aan om de consumptie van verse tonijn te beperken, vooral voor kinderen, adolescenten en zwangere vrouwen, en de voorkeur te geven aan vis met een laag kwikgehalte, zoals zalm, forel, zalmforel en pangasius. Tonijn uit blik vormt ook minder risico, omdat deze vaak bonito bevat (ook wel gestreepte tonijn of tonijn genoemd). Katsuwonus pelamis), een jongere en kleinere soort, met minder accumulatie van methylkwik.
Zwitserse experts wijzen er echter op dat tonijn in blik bisfenol A kan bevatten, een stof die mogelijk schadelijk is voor het immuunsysteem en de vruchtbaarheid, en dat de consumptie in ieder geval niet overmatig mag zijn.
Hoe de test is uitgevoerd
Evenwicht stuurde 10 verse tonijn- en 2 zalmfilets naar een Duits laboratorium. De monsters werden verwarmd en geanalyseerd met massaspectrometrie om het kwikgehalte te meten. Om de hygiëne te beoordelen werden de filets echter op voedingsmedia geïncubeerd om de totale bacteriële belasting, Pseudomonas en de aanwezigheid van pathogenen zoals Escherichia coli, Listeria en Salmonella, die in alle monsters afwezig bleken te zijn, te beoordelen.
