Als we in de supermarkt een pakje garnalen kopen, kunnen we ons nauwelijks voorstellen wat er achter die kleine schaaldiertjes zit. Onlangs heeft een internationaal onderzoek echter enkele van de meest controversiële aspecten van de mondiale kweekgarnalenindustrie van binnenuit gedocumenteerd, waaronder verminkingen van reproductieve vrouwtjes, gigantische boerderijen, vernietiging van mangroven en precaire arbeidsomstandigheden.
Deze complexe en beslist controversiële realiteit documenteerden de fotojournalisten van We Animals, in samenwerking met het Animal Welfare Observatory, die in 2025 en 2026 boerderijen en fabrieken in Ecuador en Indonesië bezochten.
De werkelijk schokkende beelden laten voor het eerst een industrie zien waarbij jaarlijks miljarden dieren betrokken zijn, maar die grotendeels onzichtbaar blijft voor de consument.
Het onderzoek volgt de gehele productiecyclus, van de broederijen waar de larven worden geproduceerd tot het kweken, oogsten en planten waar de dieren worden gewassen, gepeld, ingevroren en verpakt.
In Indonesië, een belangrijke exporteur van gekweekte garnalen, hebben fotojournalisten enorme tanks gedocumenteerd, vaak uitgerust met beluchters die het water dag en nacht in beweging houden. De groeicyclus duurt doorgaans ongeveer 100 dagen. Maar het is in de broederijen dat een van de meest verontrustende aspecten van het onderzoek naar voren komt.
Knip een oog uit om de voortplanting te stimuleren
De vrouwtjes die voor de voortplanting worden gebruikt, worden uitgebuit om een zeer groot aantal eieren te produceren. Volgens We Animals kunnen ze tot 35 keer eieren leggen, waarbij de voortplantingscycli zich ongeveer elke vier dagen herhalen. Na het uitkomen worden de nauplii, de eerste fase van het leven van de garnaal, overgebracht naar boerderijen waar ze verder zullen groeien.
En juist bij het fokken van vrouwtjes wordt een van de meest controversiële procedures in de hele industrie toegepast.
Het wordt oogstengelablatie genoemd en bestaat uit het verwijderen van een van de twee oogstelen van vrouwtjes die bedoeld zijn voor reproductie. De interventie wordt gebruikt om de eierproductie te stimuleren en wordt al lang gedocumenteerd in commerciële garnalenkwekerijen.
De beelden van We Animals tonen de procedure zonder filters: de vrouwtjes worden geselecteerd en in een insluitingsgebied gehouden, terwijl de operators de oogsteel afsnijden. In sommige video’s ziet u de schaar die bij de operatie wordt gebruikt en de dieren tijdens en direct na de verminking.
Het is een bijzonder moeilijke passage om te negeren en echt verontrustend. De vraag naar de mogelijke pijn die schaaldieren voelen, kan dus niet als een simpele veronderstelling worden afgedaan. De afgelopen jaren is er steeds meer bewijsmateriaal verzameld over de gevoeligheid van tienpotige schaaldieren, de groep waartoe ook garnalen, krabben en kreeften behoren. Juist om deze reden staat oogstengelablatie steeds meer centraal in de discussies over het welzijn van deze dieren.
Beelden uit het onderzoek laten ook zien dat dode broedende vrouwtjes en dieren er zwak of in slechte staat uitzien.
WAARSCHUWING: STERKE BEELDEN. Voor gevoelige mensen wordt bezichtiging afgeraden.
@Observatorium voor dierenwelzijn / Wij Dieren
@Observatorium voor dierenwelzijn / Wij Dieren
Wanneer wordt oogstengelablatie verboden?
Oogstengelablatie is nog niet verboden in de garnalenindustrie. Sommige certificeringsnormen voeren het verbod geleidelijk in: de Global Seafood Alliance heeft bijvoorbeeld aangekondigd dat alle BAP-gecertificeerde garnalenproducenten de praktijk tegen eind 2030 zullen moeten verlaten. De Aquaculture Stewardship Council introduceert ook een overgang naar het gebruik van niet-geablateerd broedmateriaal, met verschillende tijden afhankelijk van de soort.
Eén ding is echter al zeker: het schalen is al verboden voor biologische garnalen die volgens de EU-regels zijn geproduceerd. In feite verbiedt de Europese wetgeving het verwijderen van de oogsteel en soortgelijke praktijken zoals incisie, ligatie of pletten.
Het is niet alleen een kwestie van dierenwelzijn
De andere kant van de industrie komt vooral naar voren in Ecuador, waar de garnalenteelt een enorme omvang heeft bereikt. In de afgelopen tien jaar is de productie van het land bijna verviervoudigd en zijn garnalen de belangrijkste exportsector van Ecuador geworden, die ruwe olie voorbijstreeft. De uitbreiding heeft echter grote delen van de Pacifische kust ingrijpend veranderd.
Vooral mangroven worden getroffen, ecosystemen die van fundamenteel belang zijn voor de biodiversiteit aan de kust, kustbescherming en koolstofopslag.
Volgens de gegevens uit het onderzoek wordt nu ongeveer 220.000 hectare kustgebied ingenomen door vijvers voor de garnalenkweek. In sommige gebieden van de Golf van Guayaquil bedraagt het verlies aan mangrovebossen tot 90%, terwijl op nationaal niveau de vermindering van de historische mangrovebedekking op 57% wordt geschat.
Wij Dieren konden de werkelijke omvang van het fenomeen vooral dankzij luchtfotografie realiseren. Vanaf het waterniveau kunnen de mangroven nog steeds een aaneengesloten natuurlijk landschap lijken. Van bovenaf blijkt echter een dicht netwerk van poelen, dijken, kanalen en voorzieningen dat zich langs de kust uitstrekt.
Volgens NASA Earth Observatory bevindt in sommige gebieden van de Golf van Guayaquil bijna 60% van de garnalenkwekerijen zich in gebieden waar voorheen mangrovebossen bestonden.
En dat is nog niet alles. De impact van de garnalenindustrie geldt niet alleen voor dieren en ecosystemen. Het rapport “Goedkope garnalen, hoge kosten“, gecreëerd door Foodrise voor het Animal Welfare Observatory, onderzoekt ook de omstandigheden van degenen die in de toeleveringsketen werken. Volgens de gerapporteerde gegevens heeft ongeveer 63% van de aquacultuurarbeiders in Ecuador geen formeel contract, een cijfer dat de onzekerheid van een aanzienlijk deel van de sector illustreert.
Het rapport vestigt ook de aandacht op de milieueffecten van de diervoederproductie, het beheer van landbouwafval en het gebruik van antibiotica, met de daaruit voortvloeiende zorgen in verband met antimicrobiële resistentie.
Het is daarom moeilijk om garnalen simpelweg te beschouwen als een goedkoop product dat in de schappen van onze supermarkten ligt. Daarachter schuilt een internationale toeleveringsketen en kosten die in veel gevallen worden gemaakt ver van de landen waar het product wordt geconsumeerd. Dieren, werknemers en het milieu betalen dus uiteindelijk een deel van de werkelijke prijs van een industrie die steeds meer moet produceren om aan de mondiale vraag te voldoen.
En de garnalen die op onze tafels arriveren?
Het lijken misschien problemen die ver verwijderd zijn van ons dagelijks leven, maar in werkelijkheid gaat het onderzoek ons ook aan. Europa is een belangrijke markt voor gekweekte garnalen en Ecuador is een van de belangrijkste leveranciers geworden. Volgens het Animal Welfare Observatory importeert Spanje alleen al elk jaar meer garnalen uit Ecuador dan er in de hele Europese Unie in totaal worden gevangen of gekweekt.
Een pakketje gekocht in de supermarkt kan daardoor de laatste schakel zijn in een duizenden kilometers lange keten waarin wat er met de dieren, de mangroven en de mensen die aan de productie hebben gewerkt volkomen onzichtbaar blijft voor de consument.
En het is precies deze onzichtbaarheid die het onderliggende thema is van het onderzoek van We Animals: er worden jaarlijks miljarden garnalen gekweekt, maar hun leef- en sterfomstandigheden blijven vrijwel altijd ver buiten de ogen van degenen die ze kopen.
De beelden van het onderzoek dwingen ons juist te kijken naar wat we normaal niet zien. Dan is de vraag niet meer alleen hoeveel een pakket garnalen kost. Het is ook wie en wat werkelijk de prijs betaalt.
