De wachtkamers hebben hun eigen trieste discipline: stoelen op een rij, ogen neergeslagen, telefoons als een barrière in hun handen geklemd, lichamen dicht bij elkaar en hoofden ver weg. MirrorBot begint precies daar, vanuit die ongemakkelijke stilte die vandaag de dag gedeelde ruimtes zoals klinieken, parken en gemeenschappelijke ruimtes vult. Het project werd geboren aan de Cornell University, binnen het Architectural Robotics Lab onder leiding van Keith Evan Green. De robot is ongeveer 1,20 meter hoog, heeft twee beweegbare spiegels, heeft een bewust klein uiterlijk en een zachte bekleding, die minder intimiderend is gekozen. Wanneer hij voor twee vreemden wordt geplaatst, doet hij iets eenvoudigs en heel verrassends: hij geeft elke persoon zijn eigen beeld in de ene spiegel en het gezicht van de ander in de andere. Serena Guo, eerste auteur van het onderzoek, legde uit dat het echte doelwit oogcontact was, dat eerste kleine shot waaruit elke menselijke relatie vaak begint.
Om te kijken of dat idee echt werkte, rekruteerde het team 32 mensen tussen de 18 en 50 jaar, verdeeld over 16 koppels. Aan de deelnemers werd verteld dat ze zouden deelnemen aan een kortetermijngeheugentest; de volledige uitleg zou pas later komen. Ze zaten in een wachtkamer van circa 3,6 bij 3,6 meter, met drie stoelen langs één muur. Na enkele ogenblikken verscheen de robot van achter een hokje. Het werd op afstand bestuurd door Guo zelf, die de bewegingen controleerde en vooraf ingestelde posities van de spiegels selecteerde totdat beide mensen zowel hun eigen spiegelbeeld als dat van de ander konden zien.
Het interessante deel komt daarna. Bij twaalf van de zestien paren kwam het eerste contact dat als echt belangrijk werd beschouwd, via spiegels en niet via een rechtstreekse blik van aangezicht tot aangezicht. Sommigen begonnen samen de robot te ontcijferen, anderen speelden met de situatie, weer anderen gebruikten dat filter om voorzichtig de beschikbaarheid van de ander te peilen. Van daaruit begonnen gesprekken, lichte uitwisselingen, een wederzijdse nieuwsgierigheid die in een normale kamer misschien begraven zou zijn gebleven onder het gebruikelijke ritueel van stilte. De studie suggereert dus een precies idee: een sociale robot kan zowel fungeren als een interactiegenoot als een bemiddelaar van de ruimte, dat wil zeggen als een object dat de manier verandert waarop twee mensen elkaar waarnemen.
Wanneer de robot niet langer de hoofdrolspeler is, maar een kanaal wordt
Achter MirrorBot schuilt ook een vrij duidelijke kritiek op het heden. Green en Guo vertrekken vanuit een observatie die overal zichtbaar is: technologie heeft geografische afstanden verkleind en sociale afstanden laten groeien, vooral in alledaagse ruimtes waar mensen meters en minuten delen zonder elkaar daadwerkelijk te ontmoeten. Wachtkamers, openbare parken, gemeenschappelijke ruimtes: plekken vol fysieke aanwezigheid en weinig onderlinge aandacht. MirrorBot probeert precies in die leegte in te grijpen, zonder toespraken te houden, zonder te entertainen, zonder de scène te stelen. Het forceert gewoon de geometrie van de situatie en laat de rest over aan twee mensen.
Het werk behoudt echter een ruwe kant die meer dan duizend slogans waard is. Een deel van de deelnemers ervoer het experiment met ongemak. De onderzoekers zagen mensen zich afwenden, fronsen en het moment bevriezen. In een van de verzamelde commentaren werd de robot beschreven als een soort ‘overenthousiaste vriend’, een vriend die twee onwillige mensen tot praten dwingt. Binnen deze reactie schuilt het meest serieuze detail van het hele project: een technologie die is ontworpen om mensen dichter bij elkaar te brengen, moet zich ook kunnen terugtrekken. De menselijke ontmoeting duurt zolang er een uitnodiging blijft bestaan. Wanneer het druk wordt, stopt de scène.
De groep stelde zichzelf ook nog een andere, heel concrete vraag. Was het voldoende om een ongewoon voorwerp in het midden te plaatsen om het ijs te breken? In een gerelateerd werk, gepresenteerd met een grotere steekproef van 40 paren, vergeleken de onderzoekers MirrorBot met een robot zonder spiegels, een spiegel die aan de muur was bevestigd en helemaal geen apparaten. Het resultaat beloonde MirrorBot opnieuw, juist vanwege zijn vermogen om onderling visueel contact te vergemakkelijken. Vreemde of nieuwe voorwerpen slagen er vaak in om mensen aan het praten te krijgen; het probleem is dat het gesprek uiteindelijk over het object zelf gaat. Hier gebeurt het tegenovergestelde: het centrum keert terug naar de andere mens.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
