Iemand die altijd het laatste woord wil hebben in een ruzie, kan net zo tevreden zijn over zijn relatie als iemand die op zoek is naar een compromis. Dit werd verklaard door enkele deelnemers aan een onderzoek dat in Türkiye werd uitgevoerd onder 978 volwassenen. Goed nieuws voor liefhebbers van het laatste woord, al kun je daar beter geen misbruik van maken: uit onderzoek blijkt niet dat jezelf opdringen goed is voor het koppel.
De studie gepubliceerd op Samenwerken: Psychologie door Seçil Keskin en Fatma Can, onderzoekers van de Bolu Abant İzzet Baysal Universiteit, identificeerden vijf profielen die verband houden met verschillende manieren om met conflicten om te gaan. En de verschillen hebben ook betrekking op vertrouwen, jaloezie en sentimentele tevredenheid.
Er is tenslotte niet veel nodig om ruzie te maken. Een vergeten rekening, een bezoek aan familie, de vaatwasser is ‘verkeerd’ geladen.
‘Ik heb het je verteld.’
‘En ik heb je geantwoord.’
“Je hebt niet naar mij geluisterd.”
“Waarom was je het niet met mij eens?”
Vier grappen en de vuile vaat zijn al een principekwestie geworden. Er zijn mensen die het proberen op te lossen, degenen die gelijk willen hebben en degenen die toegeven aan het herstel van de binnenlandse vrede. De onderzoekers probeerden te begrijpen wat deze neigingen gemeen hebben, door de antwoorden op vragenlijsten over emotionele gehechtheid, de angst om een partner te verliezen en conflictbeheersing met elkaar te vergelijken. Er kwamen vijf individuele profielen naar voren. De volgende dialogen zijn denkbeeldige voorbeelden om ze te begrijpen, omdat de studie de argumenten niet rechtstreeks observeerde.
Safe-Harmonious: wie op zoek is naar een compromis
De grootste groep, 50,2% van de steekproef (491 personen), werd gedefinieerd als “veilig-harmonieus”. Het omvat mensen die de relatie met relatieve rust ervaren, weinig angst hebben om in de steek gelaten te worden en, wanneer zich een probleem voordoet, de neiging hebben om overeenstemming te zoeken.
“Ik maak altijd schoon.”
‘Je hebt gelijk, ik zal er deze week voor zorgen.’
Een dergelijke reactie zou een teken zijn van de bereidheid om compromissen te sluiten. Het probleem wordt erkend, er wordt naar een oplossing gezocht en niemand wint noodzakelijkerwijs. Deze groep rapporteerde een hoog niveau van vertrouwen, betrokkenheid en romantische tevredenheid. Tot nu toe is alles redelijk voorspelbaar.
Veilig-dominant: degenen die altijd gelijk willen hebben
Dan komt de ‘veilig-dominante’, 18% van de ondervraagden (176 personen). Ook zij tonen een goede emotionele zekerheid en een redelijke bereidheid om compromissen te sluiten, maar tijdens discussies hebben ze beslist de neiging om te zegevieren.
‘Oké, laten we doen wat je zegt.’
“Perfect.”
‘Maar geef toe dat mijn idee beter was.’
De overeenkomst is bereikt. De discussie kan uiteraard doorgaan. Toch verklaarden deze deelnemers in de vragenlijsten een sentimentele tevredenheid die vrijwel identiek was aan die van de eerste groep: 7,90 punten versus 7,84, op een schaal van 1 tot 9. Het verschil is niet statistisch significant. Vertrouwen en toewijding zijn ook vergelijkbaar.
Wees echter voorzichtig: willen zegevieren betekent niet noodzakelijkerwijs dat u zich agressief of dominant gedraagt. Het onderzoek meet een uitgesproken neiging om te willen winnen, zonder vast te stellen hoe dit zich concreet manifesteert. Een persoon kan zich daardoor veilig voelen in zijn relatie en discussies blijven ervaren als kleine competities. Het lijkt erop dat romantische veiligheid niet automatisch een carrière in de diplomatie garandeert.
Angstig-vermijdend: iemand die bang is om in de steek gelaten te worden, maar moeite heeft om dichterbij te komen
20% van de ondervraagden (196 personen) behoort tot het profiel ‘angstig-vermijdend’. Hier bestaan de angst om de genegenheid van de partner te verliezen en een zekere moeilijkheid bij het omgaan met emotionele nabijheid.
‘Ik zie je ver weg, is er iets aan de hand?’
“Niets.”
“Waarom praat je dan niet met mij?”
“Omdat ik er nu niet over wil praten.”
Het is een mogelijk voorbeeld van een situatie waarin de behoefte aan geruststelling botst met de moeilijkheid om zich open te stellen. De persoon wil zich geliefd voelen, maar emotionele nabijheid kan lastig te hanteren zijn. In de steekproef vertoonde deze groep een lagere bereidheid tot compromissen, een grotere reactiviteit tijdens conflicten en een lager niveau van vertrouwen en tevredenheid vergeleken met de twee zelfverzekerde profielen.
Angstig-instabiel: iemand die de discussie wil domineren, maar toegeeft aan de verzoeken van de ander
Dan zijn er nog de ‘angstig-onstabiele’ mensen, 7,5% van de steekproef (73 personen). Hier bereikt de angst om de partner te verliezen het hoogste niveau, samen met de emotionele reactiviteit tijdens ruzies. Het bijzondere is dat deze mensen twee ogenschijnlijk tegengestelde tendensen vertonen: de discussie willen domineren en toegeven aan de verzoeken van de ander. Een onbeantwoord bericht kan bijvoorbeeld aanleiding geven tot ruzie.
‘Ik heb je twee uur geleden geschreven.’
“Ik was aan het werk.”
‘Maar je was online.’
“Ik kon niet antwoorden.”
‘Oké, sorry, laten we het vergeten.’
In deze korte denkbeeldige uitwisseling bestaan vasthoudendheid en verzaking naast elkaar. Het onderzoek heeft beide trends in het profiel gedetecteerd, maar laat ons niet toe om te weten of ze elkaar daadwerkelijk afwisselen bij dezelfde persoon. Volgens onderzoekers kan een sterke angst voor afwijzing ertoe leiden dat zelfs een meningsverschil als een bedreiging voor de relatie wordt ervaren.
Deze groep heeft ook de hoogste niveaus van jaloezie met betrekking tot achterdocht en controlerend gedrag. Toch beweerden de deelnemers veel in hun relatie te hebben geïnvesteerd. Je kunt diep aan iemand gehecht zijn en die relatie toch met veel angst ervaren. De hoeveelheid energie die wordt geïnvesteerd, garandeert uiteraard niet dat deze goed wordt besteed.
Afstandelijk-vermijdend: wanneer onthechting de plaats inneemt van confrontatie
De kleinste groep, de ‘afstandelijk-vermijdende’ groep, omvat 42 mensen, 4,3% van de steekproef. Hier heerst een sterke emotionele afstand, die gepaard gaat met een bijzonder lage bereidheid tot compromissen.
“Kunnen we erover praten?”
“Doe wat je wilt.”
Drie woorden die, afhankelijk van de situatie, veel dingen kunnen betekenen. Een tijdelijke verzaking, de wens om de discussie te onderbreken of een substantiële desinteresse. Alleen zijn ze natuurlijk niet voldoende om dit profiel te identificeren. De onderzoekers vonden zelfs lage scores op verschillende conflictbeheersingsstrategieën, waaronder het vermijden van argumenten. Zij veronderstellen daarom een meer algemene vorm van disengagement, zonder te kunnen beschrijven hoe deze zich in het dagelijks leven manifesteert.
Het is ook de groep die het laagste niveau van vertrouwen, betrokkenheid, investeringen in de relatie en seksuele bevrediging rapporteert. Een pauze nemen tijdens een ruzie, misschien om te voorkomen dat je woorden zegt waar je spijt van hebt, kan redelijk zijn. Systematisch problemen negeren is een andere zaak. En met de vragenlijsten kunnen we niet vaststellen welk gedrag deze mensen daadwerkelijk vertonen.
Jaloezie is niet allemaal hetzelfde
Er is nog een merkwaardig resultaat. Deelnemers aan de twee veiligste profielen rapporteerden relatief hoge niveaus van emotionele jaloezie, ondanks dat ze een groter vertrouwen in hun partner verklaarden.
De uitleg komt uit de gebruikte vragen.
De onderzoekers onderscheiden drie vormen van jaloezie: de emotionele, gekoppeld aan de reacties op een mogelijke bedreiging van de relatie; de cognitieve, bestaande uit twijfels en vermoedens; en de gedragsmatige, die zich kan vertalen in controles.
‘Ik zag je flirten met die persoon.’
“We waren gewoon aan het praten.”
“Het leek mij niet zo.”
Je geïrriteerd voelen door een situatie als deze is iets anders dan het voortdurend vermoeden van verraad.
“Met wie was je?”
“Met collega’s.”
“En waarom heb je mij geen foto gestuurd?”
Hier blijkt ook de poging om te verifiëren wat de ander doet. Op de vragenlijsten waren onder meer situaties opgenomen die verband hielden met flirten, vermoedens en vragen over de bewegingen van de partner.
Een intense emotionele reactie kan daarom samengaan met een goed vertrouwen in de relatie. In het angstig-instabiele profiel hadden de hoogste gemiddelde scores echter betrekking op achterdocht en controlerend gedrag, hoewel niet alle verschillen tussen groepen statistisch significant waren voor dit laatste.
En dan is er nog de seks. Onder de 671 seksueel actieve deelnemers vertoonden de twee beveiligde profielen over het algemeen een grotere tevredenheid dan de groepen die angstig vermijdend en afstandelijk vermijdend waren. De angstig-instabiele groep rapporteerde echter een relatief hoge seksuele tevredenheid, vergelijkbaar met die van de veilige profielen voor sommige metingen. Je kunt dus een bevredigend seksleven hebben en toch slecht omgaan met angst en jaloezie. De verschillende componenten van een relatie verlopen niet noodzakelijk allemaal in dezelfde richting.
Voordat u een label aan uw partner toekent
Voordat u uw geliefde in een van de vijf profielen herkent, moet u enkele details overwegen. De 978 deelnemers woonden in Türkiye en hadden een gemiddelde leeftijd van ongeveer 25 jaar. De rekrutering begon vanuit enkele universitaire klaslokalen en werd vervolgens voortgezet via persoonlijke verwijzingen. In de steekproef zaten vooral jongvolwassenen met een relatief hoog opleidingsniveau. Bovendien had 63% een relatie met iemand met wie ze niet samenwoonden, terwijl ongeveer een vijfde getrouwd was. De onderzoekers vonden ook vergelijkbare configuraties bij het vergelijken van getrouwde en ongehuwde mensen, maar de geïdentificeerde percentages vertegenwoordigen niet alle paren.
Bovenal verzamelde het onderzoek individuele reacties, zonder de argumenten direct te observeren of de versies van de twee partners systematisch te vergelijken. Iemand zou zichzelf daarom kunnen omschrijven als een patiënt, redelijk en altijd bereid compromissen te sluiten. Uw partner heeft wellicht veel toe te voegen aan de beschrijving.
De vijf profielen zijn statistische classificaties, geen psychologische diagnoses. Het onderzoek brengt slechts één moment uit het liefdesleven in beeld en kan niet vaststellen of een bepaalde manier van ruzie maken je gelukkiger maakt of hoe deze in de loop van de tijd verandert. Er blijft een interessante bevinding over: mensen die evenveel vertrouwen hebben in hun relaties, kunnen conflicten op heel verschillende manieren benaderen. En wie veel in een relatie investeert, kan deze nog steeds met angst en achterdocht ervaren.
Om deze dynamiek beter te begrijpen is onderzoek nodig dat de discussies observeert en beide partners erbij betrekt. Voorlopig hebben we vijf profielen die zijn gebaseerd op wat mensen over zichzelf zeggen. De versie van degenen die aan de andere kant van de discussie stonden, ontbreekt nog steeds. En aangezien het een ruzie van een stel is, heeft hij misschien wat bezwaren.
