Bijna honderd jaar lang hebben degenen die betrokken zijn bij de archeologie naar de berg Sierpe in Peru gekeken met dezelfde vraag: waarom bedekken duizenden gaten, uitgelijnd met bijna geometrische precisie, een hele heuvel in de Pisco-vallei? Het zijn er ongeveer 5.200, verdeeld over een band van 1,5 kilometer. Van veraf lijkt het een litteken dat door het landschap loopt. Van dichtbij is het een werk dat op niets anders lijkt.
Nu is er een nieuwe studie gepubliceerd Oudheden stelt een veel concreter antwoord voor – en in zekere zin fascinerender dan de theorieën die tot nu toe hebben gecirculeerd. Volgens een groep Australische, Amerikaanse en Peruaanse onderzoekers zou Monte Sierpe een plaats van uitwisseling zijn geweest, een ontmoetingsplaats tussen verschillende gemeenschappen, eerst gebruikt als ruilmarkt en vervolgens als administratieve ruimte door de Inca’s, die het omgevormd hebben tot een systeem voor het registreren van eerbetoon en hoeveelheden goederen.
Wat de nieuwste gegevens die op de site zijn verzameld, laten zien
Het team vloog over de heuvel met uiterst nauwkeurige drones, nuttig zelfs in de aanwezigheid van mist die het gebied vaak bedekt. Uit de afbeeldingen bleek dat de gaten niet willekeurig verdeeld zijn: ze zijn georganiseerd in secties met zich herhalende numerieke patronen, zoals rijen van acht gaten of reeksen die afwisselend tussen zeven en acht gaten liggen.
Deze regelmaat doet sterk denken aan de logica van de khipu, de geknoopte touwen die de Inca gebruikten om administratieve gegevens vast te leggen. Het is alsof iemand eeuwen geleden de hele helling van de heuvel heeft omgetoverd tot een groot fysiek archief, opgedeeld in compartimenten.
Laboratoriumanalyses hebben een fundamenteel stuk toegevoegd. In de gaten werden resten gevonden van maïs, pompoenen, amarant, vezelplanten en zelfs stuifmeel dat in manden en plantenbundels werd vervoerd. Het zijn geen soorten die spontaan op de heuvel groeien: ze zijn daarheen gebracht.
Radiokoolstofdatering plaatst een deel van het gebruik van de site tussen 1320 en 1405 na Christus, dus in het midden van de Chincha-periode, vóór de Inca-expansie.
Een ontmoetingspunt tussen de kust en de Andes
Monte Sierpe ligt in een gebied genaamd chaupiyungaeen natuurlijke doorgang tussen de Pacifische kust en de Andes. In de pre-Spaanse tijd was het een strategisch punt:
Het Chincha-koninkrijk, dat het gebied tussen 1000 en 1400 na Christus controleerde, was een zeer georganiseerde samenleving: ongeveer 100.000 mensen, geavanceerde landbouw (mede dankzij guano die als meststof werd gebruikt), gespecialiseerde ambachtslieden en een sterk handelsnetwerk.
In deze context is het niet verrassend dat Monte Sierpe een ruilmarkt was. De gaten zouden hebben gefunctioneerd als ordelijke ruimtes om goederen op te slaan en uitwisselingen tussen verschillende groepen te organiseren.
Toen de Inca’s de regio in de 15e eeuw veroverden, veranderde de plek van functie: van een markt naar een plek om eerbetoon vast te leggen en producten te herverdelen, altijd volgens een numerieke volgorde die consistent was met hun administratieve systeem.
Monte Sierpe wordt al jaren in verband gebracht met fantasievolle theorieën. De studie slaagt er in plaats daarvan in om een meer solide en respectvolle lezing te geven van het werk van de lokale bevolking. De gaten worden het concrete spoor van hoe deze gemeenschappen het grondgebied, de uitwisseling en het beheer van hulpbronnen organiseerden, zonder toevlucht te nemen tot schriftelijke instrumenten, maar met gedeelde systemen die voor iedereen begrijpelijk zijn.
Het onderzoek zal worden voortgezet met nieuwe opgravingen, andere sedimentanalyses en vergelijkingen met de khipu die in musea wordt bewaard. Het doel is om met steeds grotere precisie te reconstrueren hoe deze ogenschijnlijk eenvoudige plek een fundamentele rol speelde in het dagelijks leven van de mensen die er gebruik van maakten.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
