Op het eerste gezicht lijkt het op een enorme pupil die in de duisternis van de ruimte hangt. In werkelijkheid is LHS 1140 b een van de meest bestudeerde exoplaneten van de afgelopen jaren, omdat hij elementen samenbrengt die voor degenen die betrokken zijn bij de wetenschap en het milieu moeilijk te negeren zijn: water, ijs, atmosfeer en extreme omstandigheden. Dit is ook de reden waarom NASA het tot een van de meest interessante werelden heeft gerekend om zorgvuldig te observeren.
We hebben niet te maken met een grafische fantasie of een mediagimmick. Het beeld dat hem beroemd heeft gemaakt, komt voort uit concrete wetenschappelijke modellen, opgebouwd op basis van echte gegevens. En het is juist deze combinatie van nauwkeurigheid en beheerste verbeelding die LHS 1140 b zo fascinerend maakt.
Waarom LHS 1140 b eruitziet als een oog in de ruimte
LHS 1140 b bevindt zich op ongeveer 48 lichtjaar van de aarde en draait heel dicht in de buurt van een rode dwerg. Deze korte afstand betekent dat de planeet waarschijnlijk door de zwaartekracht is vergrendeld en altijd hetzelfde gezicht naar zijn ster laat zien. Het is een veel voorkomende aandoening in het universum, maar wel één met diepgaande gevolgen.
Aan de ene kant van de planeet gaat de zon nooit onder, aan de andere kant komt hij nooit op. De schaduwkant blijft bevroren en bedekt met permanent ijs. De verlichte kan echter temperaturen bereiken die voldoende zijn om vloeibaar water vast te houden, vooral als de atmosfeer dik genoeg is om de warmte vast te houden. In de meest erkende klimaatmodellen is deze gematigde zone geconcentreerd in het midden van de verlichte zijde en vormt een groot donker gebied omgeven door wit ijs. Vandaar het visuele effect dat op een oog lijkt.
Het is belangrijk om het duidelijk te zeggen: het is geen foto, maar een wetenschappelijke reconstructie. Niemand heeft ooit het oppervlak van LHS 1140 b rechtstreeks waargenomen. De vorm komt echter niet uit het niets voort, maar uit simulaties die rekening houden met massa, baan, type ster en mogelijke atmosferische samenstelling.
Water, sfeer en levensmogelijkheden
LHS 1140 b is een rotsachtige superaarde, groter en massiever dan onze planeet. Studies suggereren dat water maar liefst 20% van de massa zou kunnen uitmaken, een enorme hoeveelheid naar aardse normen. Deze gegevens hebben ertoe geleid dat onderzoekers de aanwezigheid van uitgestrekte oceanen hebben verondersteld, althans in sommige gebieden.
Een ander belangrijk punt is de sfeer. De simulaties duiden op een mogelijke stikstofrijke atmosfeer, die in sommige opzichten vergelijkbaar is met die van de aarde, die in staat is de warmte te herverdelen en de verschillen tussen dag en nacht minder extreem te maken. In een dergelijk scenario zou de grenszone tussen licht en donker relatief stabiele omstandigheden kunnen bieden, althans vanuit fysiek oogpunt.
Voor degenen die zich bezighouden met duurzaamheid en de toekomst van de planeet biedt LHS 1140 b ook een kans om met andere ogen naar de aarde te kijken. Het bestuderen van zulke verre werelden helpt ons te begrijpen hoe kwetsbaar het evenwicht is dat het bestaan van vloeibaar water mogelijk maakt en hoe zeldzaam een gunstige combinatie van omgevingsfactoren in het universum is.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
