Elke 16 oktober viert de wereld Wereldvoedseldag, ingesteld door de FAO om het recht van ieder mens op adequate voeding te herbevestigen. Het gekozen thema voor 2025 – “Hand in hand voor betere voeding en een betere toekomst” – nodigt ons uit om onze krachten te bundelen om de gezondheid en duurzaamheid voor de volgende generaties te garanderen.
De Italiaanse Vereniging voor Menselijke Voeding (SINU) onderstreept hoe de uitdaging niet langer alleen het garanderen van voedsel voor iedereen is, maar dit met respect voor het milieu, de gezondheid en sociale rechtvaardigheid. “We moeten wetenschappelijke expertise, sociale verantwoordelijkheid en educatieve inzet combineren,” verklaarde president Anna Tagliabue, “samen optrekken – instellingen, burgers, scholen, professionals – om een voedselmodel op te bouwen dat de natuur respecteert en het collectieve welzijn bevordert.”
Afval, ongelijkheid en klimaatverandering
Agrovoedingssystemen bevinden zich vandaag de dag in het middelpunt van mondiale uitdagingen: klimaatcrisis, conflicten, verlies aan biodiversiteit en ongelijkheid. Volgens de OESO-FAO zal de mondiale landbouw- en visserijproductie tegen 2034 met 14% groeien, voornamelijk gedreven door de consumptie van voedsel van dierlijke oorsprong, dat nu al verantwoordelijk is voor 57% van de broeikasgasemissies van de sector.
Bij deze druk komt nog de voedselverspilling: elk jaar gaat er wereldwijd 1,3 miljard ton voedsel verloren of weggegooid, wat neerkomt op 132 kg per hoofd van de bevolking. Volgens Waste Watcher Italia bedraagt de gemiddelde verspilling in Italië in 2025 88,3 gram per dag per persoon. Gegevens die niet alleen een negatieve invloed hebben op het milieu, maar ook een morele belediging vormen in een wereld waar 733 miljoen mensen honger lijden.
Een dubbele paradox: obesitas en ondervoeding
Volgens UNICEF heeft obesitas bij kinderen nu de plaats ingenomen van ondergewicht als de meest voorkomende vorm van ondervoeding: één op de tien kinderen in de wereld heeft er last van. “Miljoenen minderjarigen groeien op in een ongezonde voedselomgeving, waar snacks, suikerhoudende dranken en fastfood toegankelijk zijn en waar agressief reclame voor wordt gemaakt”, legt Francesca Scazzina, SINU-raadslid, uit. Deze gewoonten leiden tot voedingsarme diëten en een toenemende incidentie van overgewicht, diabetes en psychische stoornissen.
In Italië blijkt uit het OKkio alla Salute-onderzoek dat 19% van de kinderen overgewicht heeft en 10% obesitas. Eén op de tien kinderen slaat het ontbijt over en ruim een derde consumeert het onvoldoende. Bijna de helft brengt meer dan twee uur per dag door voor een beeldscherm en 19% doet geen fysieke activiteit.
Onderwijs en wetenschap moeten van koers veranderen
Voor SINU is het keren van de trend alleen mogelijk met een gedeeld engagement, gebaseerd op wetenschappelijk bewijs. “Met de herziening van het LARN (d.w.z. de referentie-innameniveaus van voedingsstoffen en energie voor de Italiaanse bevolking, red.) en de nieuwe Voedselpiramide hebben we instrumenten ontwikkeld die in staat zijn keuzes te sturen in de richting van duurzame, gezonde en plantaardige modellen”, herinnerde president Tagliabue zich.
Maar er zijn ook sterke investeringen in het onderwijs nodig: het betrekken van scholen, gezinnen en jongeren om de voedselcultuur en een gevoel van verantwoordelijkheid jegens de planeet te verspreiden. De toekomst van voeding – onderstreept SINU – verloopt via een duurzame bio-economie, een inclusief voedselbeleid en de vermindering van verspilling in de hele toeleveringsketen.
De boodschap van SINU is: niemand kan alleen handelen. “Klimaatverandering, sociale ongelijkheid en aantasting van het milieu vereisen mondiaal en gecoördineerd beleid”, concludeert Tagliabue. “Alleen door onderzoek, onderwijs en samenwerking kunnen we iedereen een bewuster, eerlijker en milieuvriendelijker dieet garanderen.”
