Pure chocolade heeft die bittere smaak waar je van houdt of die je vermijdt. Toch zou er vlak achter die bitterheid iets interessanters kunnen schuilgaan dan eenvoudig genot aan het einde van een maaltijd. Nieuw onderzoek suggereert dat een natuurlijke stof in cacao mogelijk verband houdt met een vertraging van de biologische veroudering. Geen belofte van eeuwige jeugd, maar een aanwijzing die de moeite waard is om goed te bekijken.
De studie komt van King’s College London en richt zich op een molecuul genaamd theobromine, dat van nature aanwezig is in cacao en dus ook in pure chocolade. Door bloedmonsters te analyseren, constateerden de onderzoekers dat mensen met hogere niveaus van theobromine biologische markers vertoonden die compatibel waren met een “moleculaire” leeftijd die jonger was dan hun chronologische leeftijd.
Met andere woorden, het gaat niet om je jong voelen, maar om hoe bepaalde chemische sporen in het DNA de leeftijd van ons organisme vertellen. Professor Jordana Bell, die het onderzoek coördineerde, wilde er graag op wijzen:
We zeggen niet dat we meer chocolade moeten eten, maar dat we deze gegevens moeten gebruiken om te begrijpen hoe het voedsel dat we elke dag consumeren kan communiceren met de mechanismen van veroudering.
Wat is theobromine
Theobromine maakt deel uit van dezelfde chemische familie als cafeïne. Het is bij velen bekend omdat het giftig is voor honden en katten, maar bij mensen heeft het een veel delicater stimulerend effect dan koffie. Cacao is de belangrijkste voedselbron en draagt ook bij aan de bittere smaak die typisch is voor pure chocolade.
Jarenlang heeft de wetenschap onderzoek gedaan naar de manier waarop sommige plantaardige stoffen de epigenetica beïnvloeden, dat wil zeggen de mechanismen die de activiteit van genen reguleren zonder hun structuur te wijzigen. Daartoe behoort DNA-methylatie, een systeem van kleine ‘chemische tags’ dat met de leeftijd verandert en wordt gebruikt om de biologische veroudering te schatten.
De onderzoekers werkten met twee grote groepen mensen: ruim 500 vrouwen uit het Britse TwinsUK-onderzoek en ruim 1.100 deelnemers uit het Duitse KORA-cohort. Door gegevens over de metabolieten in het bloed te kruisen met gegevens over DNA-methylatie, zagen ze dat hogere niveaus van theobromine geassocieerd waren met langzamere epigenetische veroudering, gemeten met wetenschappelijke indicatoren die al op grote schaal worden gebruikt.
Pure chocolade, levensstijl en beperkingen van de studie
Het verband tussen cacao en gezondheid is niet nieuw. Cacaoflavanolen worden vaak aangehaald vanwege hun cardiovasculaire en cognitieve voordelen. Dit onderzoek verschuift echter de aandacht naar theobromine, dat in onderzoeken bij dieren en eenvoudige organismen al interessante effecten heeft laten zien op de levensduur en het functioneren van de hersenen.
Bij mensen is het probleem echter complexer. De onderzoekers hielden rekening met factoren als voeding, body mass index en roken, maar één punt blijft: correlatie betekent niet de oorzaak. Het is mogelijk dat degenen die meer theobromine in hun bloed hebben, ook over het algemeen gezondere gewoonten volgen.
Een merkwaardig feit betreft rokers: bij deze groep was het verband tussen theobromine en het vertragen van de biologische veroudering duidelijker. De hypothese is dat het molecuul, althans gedeeltelijk, epigenetische schade als gevolg van roken kan tegengaan. Een hypothese die in feite verdere bevestiging behoeft.
Verder dan de tablet
De auteurs dringen aan op voorzichtigheid. Het onderzoek is gebaseerd op observaties en directe metingen in het bloed, een sterk punt, maar het stelt ons niet in staat met zekerheid vast te stellen hoeveel theobromine uit chocolade, cacao of andere bronnen komt, zoals Dr. Ramy Saad, eerste auteur van het onderzoek, zich herinnerde:
Er zitten veel verschillende stoffen in pure chocolade, elk met potentieel positieve en negatieve effecten.
De echte interesse ligt in de toekomstperspectieven. Begrijpen hoe sommige voedselmoleculen interageren met ons DNA zou kunnen helpen bij het identificeren van nieuwe doelen voor een gezonde levensduur, misschien zelfs buiten voedsel, door meer gerichte voedingsstrategieën of verbindingen die de gunstige effecten nabootsen zonder overtollige suiker en vet.
Het onderzoek is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Aging en voegt voorlopig een stukje toe aan een nog te schrijven verhaal: dat van de relatie tussen wat we eten en de manier waarop ons lichaam ouder wordt.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
