Er is een paradox die veel over ons zegt: we investeren miljarden in het zoeken naar leven in de ruimte, op zeer verre planeten, en tegelijkertijd hebben we moeite om echt te kijken naar wat hier, onder onze voeten, leeft. Of beter gezegd: onder onze golven. Omdat de oceaan niet alleen maar ‘zee’ is: het is een wereld apart, diep, complex en kwetsbaar. En vaak genegeerd.
Om ons hieraan te herinneren komen enkele bijzondere beelden, die zijn uitgereikt tijdens de belangrijkste internationale onderwaterfotografiewedstrijden van 2025. Eén daarvan heeft vooral de mondiale aandacht getrokken: twee bultruggen die perfect synchroon zwemmen, alsof ze elkaar spiegelen.
Een beeld, twee walvissen en een band die verder gaat dan woorden
De opname is afkomstig uit het kristalheldere water van Mo’orea, in Frans-Polynesië, en leverde fotograaf Yuka Takahashi de titel van Grand Master 2025 op tijdens de Dive Photo Guide Masters Underwater Imaging Competition 2025, evenals goud in de categorie groothoek.
Elk jaar komen bultruggen van het zuidelijk halfrond naar deze warme wateren om uit te rusten en hun jongen groot te brengen. Maar dit is niet de gebruikelijke ‘ansichtkaart’-foto. De twee walvissen bewegen zich zij aan zij voort en herhalen dezelfde bewegingen met bijna ontroerende precisie. Een gedrag dat biologen noemen spiegelen en wat duidt op een diepe sociale band. Als je ernaar kijkt, denk je natuurlijk: het is niet alleen maar zwemmen. Het is communicatie, intimiteit.
© Yuka Takahashi
Van de donkerste afgronden tot de reuzen van de zee
Terwijl Takahashi de reuzen in het zonlicht achtervolgde, werkten andere fotografen in totale duisternis. Zoals Steven Kovacs, overall winnaar van de Ocean Art Underwater Photography Competition.
Zijn foto, Vermoeide visbeeldt een larve van zeeduivel af, bijna transparant, zwevend in het niets. Hij nam het tijdens één zwartwater duik voor de kust van Kumejima: nachtduiken in de open zee, waar we getuige zijn van de grootste dagelijkse migratie ter wereld: die van wezens uit de diepte die naar de oppervlakte komen om zich te voeden.
©Steven Kovacs – Oceaankunst
Het is geen “mooi” beeld in de klassieke zin van het woord. Het is hypnotiserend, verontrustend, kwetsbaar. En vanuit wetenschappelijk oogpunt is het ook heel kostbaar: de larvale stadia van diepzeevissen zijn bijna onmogelijk te bestuderen zonder ze te vernietigen, en deze foto’s stellen onderzoekers in staat te observeren wat anders onzichtbaar zou blijven.
De oceaan gemaakt van kleine gebaren, zeldzame mutaties en stil werk
Onder de bekroonde afbeeldingen bevinden zich enkele die een minder spectaculaire, maar fundamentele oceaan beschrijven. Zoals de opname van Francesco Visintin, die een zeer zeldzame blauwe zoetwatergarnaal documenteert. Een genetische afwijking die in de natuur kan uitmonden in een veroordeling: die felle kleur maakt het dier zichtbaar voor roofdieren. Het fotograferen betekent dat je het verhaal van de biodiversiteit vertelt, ook al zijn er fouten en afwijkingen.
Bekijk dit bericht op Instagram
Sommige beelden kijken vooruit, naar de toekomst van de oceaan. Er is het zwangere pygmee-zeepaardje, gefotografeerd door Wojtek Męczyński, perfect gecamoufleerd tussen de koralen.
©Wojtek Męczyński
Het zijn beelden die spreken over geboorte, maar ook over een precair evenwicht. Omdat vandaag de dag elke natuurlijke cyclus onder druk staat.
De andere kant van de zee: spooknetten en wonden van het Antropoceen
Niet alle foto’s zijn goed voor het hart. Een van de sterkste is die van James Ferrara, winnaar in de categorie Conservation. De opname toont een olijfschildpad die gevangen zit in een spooknet, een overblijfsel van de industriële visserij. Hij heeft al een vin verloren, waarschijnlijk bij een eerder ongeval.
©James Ferrara
De zogenaamde spookuitrusting ze blijven tientallen jaren moorden, zelfs als niemand ze meer gebruikt. Om deze reden heeft de Duikfotogids besloten 15% van de deelnamekosten te doneren aan projecten voor de bescherming van de zee. Een concreet gebaar, niet doorslaggevend, maar noodzakelijk.
Van gesynchroniseerde bultruggen tot de kwetsbaarheid van een transparante larve: deze foto’s herinneren ons aan iets eenvoudigs en ongemakkelijks: de oceaan is geen achtergrond. Het is een levend, intelligent, onderling verbonden systeem. En hij probeert met ons te praten.
Misschien moeten we even stoppen. En leer luisteren.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
