‘S Nachts lijkt het bos stil. De stille takken, de koudere lucht, die stilte die bijna geluid maakt. Toch gebeurt er iets tussen de stammen dat ons volledig ontgaat. Herten laten sporen achter die ultraviolet gloeien. Een subtiel licht, onzichtbaar voor ons, heel duidelijk voor hen.
De ontdekking komt uit een studie gepubliceerd in Ecology and Evolution en gewijd aan het witstaarthert, Odocoileus virginianus. De onderzoekers analyseerden 146 markeerpunten in een bos in Georgia, inclusief wrijvingen van geweien op stammen en schraapsels in de grond. Ze gebruikten ultraviolette zaklampen met golflengten van 365 en 395 nanometer en lichtmeetinstrumenten. Gebieden gemarkeerd door herten zien er helderder uit dan intacte schors en grond.
Wanneer het bos oplicht in frequenties die alleen herten kunnen zien
Herten zien de wereld met een andere gevoeligheid dan wij. Hun ogen nemen korte golflengten het beste waar, vooral tussen 450 en 460 nanometer, en rond 537 nanometer. De lichtpieken die in het onderzoek zijn geregistreerd, zijn daar geconcentreerd.
Wanneer een mannetje zijn gewei tegen een boom wrijft, verwijdert hij de schors en komt het interne hout bloot te liggen. Lignine, een natuurlijke stof die in hout aanwezig is, reageert met een lichte luminescentie op ultraviolet. Urine bevat ook verbindingen zoals porfyrines en aminozuren, die onder UV-licht licht kunnen uitstralen. Uit metingen blijkt dat deze sporen zich duidelijk onderscheiden van hun omgeving.
Bij zonsopgang en zonsondergang is natuurlijk licht rijker aan UV-blauwe componenten. Op die momenten zijn de herten bijzonder actief. De sporen worden nog beter zichtbaar voor hun ogen. Het bos verandert in een kaart die bestaat uit geur- en lichtsignalen samen.
Een lichtgevende signatuur die intenser wordt in de paartijd
Wanneer de herfst het bos binnentreedt, verandert de energie. De mannetjes bewegen vastberadener, wrijven hun gewei met herhaalde en krachtige gebaren tegen de stammen, graven de grond en laten tekenen achter die spreken van aanwezigheid. Het is een intense, bijna elektrische periode.
Juist in deze weken worden de sporen die ze vrijgeven helderder onder ultraviolet licht. Wetenschappers hebben het met nauwkeurige instrumenten gemeten: wrijvingen die dichter bij het broedseizoen worden uitgevoerd, laten een sterkere straling zien. De markeringen op de grond zijn ook duidelijker. De communicatie wordt versterkt, samen met de concurrentie en de noodzaak om voor zichzelf op te komen.
Herten kiezen vaak randen tussen veld en bos, paden die doorkruist worden door de schemering. In die open ruimtes komt het signaal beter tot zijn recht, steekt het af van de achtergrond en blijft het beter leesbaar voor wie het weet te interpreteren.
Als je tussen die bomen loopt, zie je alleen maar geschraapte bast en losse aarde. Voor een hert bevatten die oppervlakken nauwkeurige informatie. Elk bord vertelt wie er langskwam, op welk tijdstip, met welke energie. Het bos wordt een stil netwerk van signalen die ontmoetingen, afstanden en hiërarchieën organiseren. En we maken dit allemaal mee zonder het te beseffen.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
