De dooi in Noorwegen blijft verrassende fragmenten uit het verleden aan het licht brengen. Deze keer heeft de terugtrekking van het ijs in de bergen in het westen van het land een imposant jachtgebouw op rendieren onthuld dat dateert van ongeveer 1500 jaar geleden en dat meer dan vijftien eeuwen lang verborgen en beschermd tegen de kou bleef. Een ontdekking die archeologen fascineert, maar tegelijkertijd verontrustende vragen oproept over de snelle klimaatverandering die gaande is.
De vondst in het Aurland-gebergte vertelt hoe gemeenschappen uit de ijzertijd de rendierjacht exploiteerden met georganiseerde technieken, complexe structuren en een verrassende aandacht voor materiële details
De locatie ligt op de Aurland-plateaus, in het bergachtige hart van West-Noorwegen, op ruim 1.400 meter boven zeeniveau. Hier onthulde het smelten van het ijs honderden handgemaakte berkenstammen en -takken, gerangschikt om twee lange convergerende barrières te vormen die de kuddes wilde rendieren naar een grote laatste omheining leidden. Een echte collectieve jachtmachine, ontworpen om de dieren naar een afgesloten ruimte te transporteren waar ze met speren en pijlen werden gedood.
De ontdekking begon bijna per ongeluk, dankzij een lokale wandelaar die vreemde houten overblijfselen opmerkte naast een tong van aanhoudende sneeuw. Van daaruit begon de tussenkomst van de archeologen van het Universiteitsmuseum van Bergen en de autoriteiten van de provincie Vestland, die geconfronteerd werden met een van de grootste houten vangstsystemen die ooit in Europa zijn gedocumenteerd.
Een pre-Viking-jachtsysteem
Analyses geven aan dat de structuur dateert uit het midden van de 6e eeuw na Christus, dus uit een periode voorafgaand aan het Vikingtijdperk. Bij het hek werden stapels rendiergeweien met duidelijke tekens gevonden, een ondubbelzinnig bewijs van een slachting die ter plekke plaatsvond. Dit detail suggereert intensieve en geplande jacht, van fundamenteel belang voor de economie van omliggende valleien zoals Aurland en Lærdal.
Naast de hoofdstructuren bracht de dooi ook een klein maar kostbaar stel vondsten met zich mee: ijzeren speerpunten, pijlschachten, fragmenten van houten bogen en persoonlijke voorwerpen die verband hielden met jachtactiviteiten. Daartussen valt een wasknijper op, gemaakt van een rendiergewei, gesneden in de vorm van een kleine bijl, waarschijnlijk verloren door een jager tijdens operaties. Een object dat archeologen als uitzonderlijk beschouwen, omdat het onder normale omstandigheden nauwelijks bewaard zou zijn gebleven.
Nog raadselachtiger is de ontdekking van een versierde dennenriem, ontdekt tussen de stammen op grote afstand van de fjorden. De aanwezigheid ervan in het hooggebergte blijft zonder definitieve verklaring en opent nieuwe hypothesen over de symbolische of rituele waarde van sommige voorwerpen die tijdens de jacht worden gebruikt.
Van de kou die alles in stand hield tot de opwarming van de aarde
Het buitengewone behoud van de site houdt verband met een eeuwenoude klimaatverandering. Na het gebruik ervan kwam het gebied in een afkoelfase terecht, waardoor sneeuw en ijs de structuur permanent bedekten, waardoor deze onbruikbaar werd, maar wel in een ideale, koude en vochtige omgeving bleef. Paradoxaal genoeg brengt de opwarming van de aarde dit probleem vandaag de dag weer aan het licht, maar bedreigt het ook zijn voortbestaan.
Eenmaal blootgesteld aan lucht en zon begint antiek hout snel te verslechteren. Om deze reden zijn de meest kwetsbare vondsten overgebracht naar de diepvriezers van het Bergense museum, waar ze langzaam zullen worden gedroogd en behandeld om ontbinding te voorkomen, terwijl de metalen artefacten specifieke ingrepen tegen corrosie zullen krijgen.
Een ontdekking die de wetenschap verrijkt en een duidelijk alarmsignaal afgeeft
De vondst maakt deel uit van een lange reeks ontdekkingen die verband houden met de dooi in Noorwegen, die de afgelopen jaren ski’s, sandalen, gereedschap en voorwerpen uit het Romeinse en Vikingtijdperk aan het licht heeft gebracht. Elke zomer wordt een race tegen de klok om te documenteren wat naar voren komt voordat het verloren gaat.
Tegelijkertijd helpt de ontdekking om de millennia-oude relatie tussen menselijke populaties en rendieren beter te begrijpen, een link die nu onder druk staat door habitatfragmentatie en de toename van menselijke activiteiten in de bergen. Wat eeuwenlang beschermd is tegen vorst, overleeft nu dankzij de snelheid van archeologen, terwijl het ijs dat eeuwig leek zich blijft terugtrekken.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
